TitulusSeptimus

Et ſic non erit tibi vtile. Debet etiam quisabſtinere ab improperio ſeu conuitio defectus nature. videlicet. non vocando illegitimum. vel cecum. vel hebetem. vel ſtultum. ethuiuſmodi. Eccͣi .xxij. Eſt reuerſio ad amicuꝫexcepto conuitio et maledicto ⁊cͣ. Unde et fenenna que multos habebat filios quia exprobrauit Annam et improperabat ſeu cōuitiabatur ei ꝙ dominus cōcluſiſſet buluam eius.i. ꝙ ſterilis eſſet. punita eſt quia filios amiſitpͥmo Regum. .j. Cum autem per cōtumeliamquis faciat iniuriaꝫ proximo notabilem: tenetur ei ſatiſfacere ſalteꝫ petendo veniam. Sicenim xp̄c docuit dicens Mathei. .v. Si fratertuus habet aliquid aduerſum te. quia .ſ. ei iniuriaſti. vade reconciliari fratri tuo .ſ. petendo veniam. Notabile exemplum habetur circa hoc in vitis fratrum. Cum enim quidā cōtumeliā intuliſſet fratri ſuo qui dictus eſt frater Nicolaus de Iuuenatio. ⁊ non ſibi reconciliaſſet venia petita: accidit ꝙ inde ad paucos dies infirmatꝰ ille moreretur. Poſt mortem vero apparuit ipſi fratri Nicolao petensab eo veniam de contumelia illata. Cui ille reſpondit ſciens illum eſſe defunctum. Ueniampete a xp̄o in cuius iuditio ⁊ foro es conſtitutus. Et ille. Xp̄us mihi nō vult dimittere niſiprius humiliatus veniam a te petens obtinuero. Quod libenter fecit. et ſic a xp̄o beniam impetrauit. Debet autem contumeliatusoblata ſibi ſatiſfactōne competenti ignoſcere.al̓ grauiter peccaret. Unde dicitur diſtinctōelxxxx. Si quis contriſtatus noluerit reconciliari fr̄i ſuo ſatiſfaciente eo acerrimis maceretur inedijs. glo. ibi excōmunicatōnis.Ꝙͣtum ad tertium .§. iiij.ſcilicet congruentiam ſeruatam notatur cumdicitur. Reuerētiam meam quam ſcilicet habui ad te deus pater in ip̄is improperijs quianon receſſi a timore tuo et dilectōne propterhuiuſmodi iniurias et contumelias: ſed volūtarie et patient̉ ſuſtinui. Unde et ſubdit. Improperium expectauit cor meum ⁊ miſeriamid eſt ad iſta me non inuitus ſed voluntariuspreparaui. vt dicit gloſa. Vt autem dicit Pe.in canonica .j. Xp̄us paſſus eſt pro nobis vobis relīquens exemplum vt ſequamini veſtigia eius: patienter ferendo cōtumelias vt ip̄efecit. Unde Liberius papa. Nō vos a pio mētis propoſito afflictionis amaritudo coartetrecedere. conſiderantes quanta creator dominus pro vobis pertulerit. quibuſue contumelijs afficiendum tradiderit pro veſtra liberatione. vij. q. j. Suggeſtum. ¶ Et notandumcirca contumelias verborum et factorū ꝙAliquando oportet repellere.

Aliquando decet ſufferre.Aliquando debet quis reprehendere.¶ Primo contumelia eſt aliquādo repellenda ſcilicet puniendo contumeliantem. quando quis ſcilicet habet auctoritatem ſuper eū.Contumelia enim iuſſu principis ⁊ manu militis eſt repellenda. Und̓ Ro. xiij. dicitur. Nōſine cauſa gladium portat. Dei eniꝫ miniſtereſt. vindex in iram in eum qui malefacit. Precipue autem contumelias ⁊ ea que ſunt in iniuriam dei vel eccleſie oportet punire. UndeCriſoꝰ dicit ꝙ in iniurijs proprijs eſſe patientem laudabile eſt. in iniurijs dei impiuꝫ. Et qꝛcōtumelie quę dicuntur contra rectores. precipue prelatos eccleſie. precipue vergūt in cōtumeliaꝫ dei. ideo puniende. Et ꝙͣuis quis debeat magis punire ſi poteſtateꝫ habet contumelias aliorū ꝙͣ proprias: quia minus ſuſpectus habetur nę moueatur cupiditate priuati honoris: tamen et in eum illatas poteſt punire inꝙͣtum vergunt in iniuriam eccleſie etdetrimentum boni cōmunis. vt dicitur. xxiij.q. iiij. Guiliſarius. cum. §. ſequenti. et glo. ibiSecundo aliquādo contumelia eſt ſufferēda. ⁊ hoc ratione euitande temeritatis. iuxtaillud prouer. xxvj. Ne reſpondeas ſtulto iuxtaſtulticiam ſuam ne ei ſimilis efficiaris. Tacere quippe ⁊ non reſponde̓ contumelianti quādo quis hoc faceret vt ſic tacens magis prouocaret illum ad iracundiam peccatum eſſet: ſꝫtacere ne et ipſe reſpondens incurrat contumelias vel magis illum ad iraꝫ accendat: debitum eſt ⁊ virtuoſum. ¶ Secundo debet ſufferri ratione incorrigibilitatis. Cum enim contumelians eſt incorrigibilis nec in eum habetauctoritatem. ſufferre debet et tacere. Sicut ⁊chriſtus cum contumeliaretur non reſponditnec Herodi. nec Pÿlato. nec ſcribis et phariſeis contumeliantibus eum: quia obſtinatierant. vt habetur in euangelijs. ¶ Tertio ſufferenda eſt contumelia ratione conſeruāde virtutis ſcilicet pacientie. Sicut enim pacientianec eſſaria eſt nobis in hijs que fiunt contranos. ita et in hijs que contra nos dicunt̉. Paciētia ait Apoſtolus nob̓ neceſſaria ē. Eccͣi.viij. Non litiges cum homine linguato. necſtruas in ignem eius ligna. nec cum potentene te per potentiam opprimat. nec cum diuite ne te per pecuniam vincat. nec cum loquace ne te per eloquentiam decipiat. Unde et inpſal. dicitur. Qui inquirebant mala mihi locuti ſunt vanitates id eſt falſitates. Et ſubditur. Ego autem tanꝙͣ ſurdus non audiebam:et ſicut mutus nō aperiens os ſuum. Non dicit ego ſurdus ſed tanꝙͣ ſurdus: quia in hocē virtus paciētie: vt audiēs ꝯtumelias tanꝙ̄nō audiret nō murmuret in corde. nec ore cōtumelijs reſpōdeat. ¶ Tertō dꝫ aliqn̄ rep̄hendi