Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
951
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumQuintum

homo eſt conceptus et natus. quia ſub poteſtate diaboli per peccatum originale ex ipſointroductum homo concipitur et naſcitur.Uel dies peccati delectatōnem deſignat. noxmentis cecitatem. Homo ergo in die naſciturvel in nocte concipitur: quia ad delectationēpeccati non rapitur niſi prius per mentis tenebras infirmetur. Sed pereat dies id eſt delectatio peccati vigore iuſticie. deſtruatur etnox id eſt cecata mens per conſenſum perpetrat penitentia extinguat. Dies vertaturin tenebras. vt quod in exordio delectationisad quem finem perditionis rapit: videatur.per penitentiam crucietur. ſi ita punita ēnon requirit eam deus in iuditio vt puniat.hec ex dictis Gregor̄. ſed abbreuiata. Sed. b.Tho. ſuper Iob. tractans hunc paſſum ſecūdum litteram ſic ait. Intelligendum eſt Iobdiei ſue maledixiſſe. quia eum eſſe malum denunciauit ſcd̓m ſuam naturam qua a deofactus eſt: ſed ſecundum illam ſcripture conſuetudineꝫ qua dicitur tempus bonū vel malum ſcd̓m ea que in tempore aguntur. ſcd̓millud Eph̓. .v. Redimentes tempus quoniamdies mali ſunt. Maledixit ergo diei ſue inqͣtūmalum in illa die accidiſſe cōmemorat. Quomodo autem maledixerit ei: ſubditur. Pereatdies in qua dictum eſt natus ē homo. Ubi ſciendum licet eſſe et viuere ſit ſecundū ſe appetibile. tamen eſſe et viuere in miſeria eſt fugiendum ſcd̓m huiuſmodi. licet interdumeſſe in miſeria libenter ſuſtineatur propt̓ aliquem finem bonum. Unde illa miſeria vitenon ordinatur ad aliquem bonū finem: nullo modo erit eligenda. Bonum autem quodex aliqua miſeria expectatur ſola ratio apprehendit. non auteꝫ vis ſenſitiua percipit. ſicutamaritudinem percipit guſtus: ſed ſola ratioin fine ſanitatis delectatur. Si quis auteꝫ ſecundum paſſionem ſui guſtus vellet exprimere medicinam denunciaret eam eſſe malam:ꝙͣuis ratio iudicaret bonam propter finem.Dic ergo miſeria quam ſuſtinebat Ib ration quidē videri poterat ꝙͣtuꝫ ad aliquid vtile eſſe ſꝫ inferior pars anime que triſticia afficiebatur aduerſitatē totaliter repudiabat.Ande et ipſū viuere ſub tali aduerſitate oneroſum erat. Quando autē aliquid nobis odiolum eſt. omnia abhominamur per que deuenimus in illud. Et ideo Iob ſcd̓m interiorempartem anime cuius paſſioneꝫ exprimere intendebat. et natiuitatem conceptionem ſuam ex quibus in hanc miſeriam venerat odiohabebat. et per conſequens diem natiuitatiset conceptionis ſecundū illum modum loquēdi quo ex hijs que in tempore aguntur aliqͥtaſcribitur tempori bonum vel malū. Sic ergo ſcd̓m partem ſenſibilem vitam ſub aduer

ſitate repudiabat. volebatqꝫ ſe nunꝙͣ natumvel conceptum fuiſſe. Et hoc eſt quod dicit.Pereat dies in quo natus ſum. ac ſi diceret.vtinā nunꝙͣ natus fuiſſem. Et nox in qua dictum eſt id eſt in qua dici potuit. vere conceptus eſt homo id eſt vtinaꝫ nunꝙͣ fuiſſemceptus. Conuenienter autē natiuitatē aſcribit diei. conceptionem nocti. quia ſecundumaſtrologos natiuitas diuturna laudabilior ēprincipali ſydere id eſt ſole exiſtēte ſuper terram. Conceptio autem de nocte frequentioreſt. Similis modus loquendi habetur Diere.xx. vbi dicit Hieremias. Maledicta dies innatus ſum ⁊cͣ. Proſequitur autē ſingulatimde maledictōne vtriuſqꝫ diei ſcilicet noctis.dicens. Dies illa vertat̉ in tenebras. Ubi ſciendum ſcd̓m Hieronimum in prologo ſuperIob. ab illo loco. Pereat dies. vſqꝫ ad illumvbi ante finem libri dicitur. Idcirco meipſuꝫreprehendo. Scriptus fuit liber iſte in verſibus exametris. vnde et per modum poematisconſcriptus eſt. Unde per totum librum hūcfiguris coloribus vtit̉ quibus poete vtiſueuerunt. Poete autem vt vehementius moueant eandem ſententiam per diuerſa verbainducunt. et ſcd̓m huiuſmodi Iob ad maledicēdum diei ſue. ea inducit quibus ſolet nobisaliqua dies eſſe odioſa. Dignitas diei eſt claritas eius. per hanc eniꝫ a nocte diſcernitur.Hanc autem dignitatem excludit cum dicit.Dies iſta bertatur in tenebras. Et ꝙͣtum adſuperficiem littere tūc friuola videtur et vana. quia iam preterierat dies natiuitatis. etiam non erat. quod autem preterijt immutabile eſt. Quomodo ergo poterat ſibi dies quepreterierat in tenebras conuerti? Sed ſciendum quedam per modum optandi dicuntur ad exprimendum iuditium quod de re aliqua habetur. Sic ergo dicitur. dies illa conuertatur in tenebras. ac ſi diceret. dies natiuitatis mee debuiſſet eſſe tenebroſus vt ꝯgrueret tenebris miſerie quam patior. Quia em̄aſpectus luminis delectabilis eſt. conſuetumeſt in ſcripturis vt tenebras triſticia ſignificetur. Eſt autem dies clarus multipliciter.Primo ex dei ſanctificatione. qui eum celebrem inſtituit vt ſabbatum. Hanc claritatīremouet a predicto die dicens. Non requirateum deus deſuper. q. di. Non exigat deus abhominibus vt hunc diem celebrem agant. ſicut aliqui dies exiguntur a deo ad celebrandum in memoriam beneficiorum. Uult ergodicere natiuitas ſua non debet computari inter inſignia dei beneficia: cum magis ſitnatus ad miſeriam ꝙͣ ad leticiam. Secundo aliquis dies clarus dicitur ex bonorum recordationē. Solent .n. homines aliquos dies