TitulusSextus
ſic ludus ille erit peccatū mortale. et ineptaleticia in huiuſmodi actu vel aſpectu voluntaria et affectata. Un̄ ꝓuer. xiiij. ſuper illud.Riſus dolore miſcebit̉. et extrema gaudij luctus occupat. dicit gſo. luctus ꝑpetuus. Sꝫluctus ꝑpetuus non debetur niſi ꝓ mortali.Alio modo exceſſus poteſt eſſe ī ludo ẜm defectū debitaꝝ circūſtantiaꝝ. puta cuꝫ aliquivtunt̉ ludo vel locis vel tēporibus indebitis.aut etiā p̄ter ꝯueniētiā negotij vel ꝑſone vtcū fierent ludi theatrales in eccleſijs. vel tēpore qͣdrageſimali qd̓ ē tēpus penitēcie. vel aꝑſonis eccleſiaſticis. Un̄ de ꝯſe. diſ. v. c. Nonoportet. et. c. p̄cedenti dr̄ ꝙ clerici nō debentintereſſe nuptijs vel ꝯuiuijs vbi ludi huiuſmodi fiunt. Et hoc qͥdem poteſt eſſe mortaleꝓpter vehemētiaꝫ affectus qn̄ videlꝫ delectationē ludi p̄ponit delectatōi dei ſeu mandatoꝝ obſeruatōi ita vt nō refugiat facere ꝯtrap̄cepta dei vel eccleſie vt ꝯſequat̉ leticiā ſeudelectatōneꝫ ludi viſi vel exerciti. al̓ erit veniale. cū .ſ. non ita afficiunt̉ ꝙ vellēt aliquidꝯtra deum ꝯmittere. Uitiū eſt tn̄ etiam ī defectu ludi. ẜm Tho. vbi ſupͣ. arti. iiij. qꝛ ꝯtrarationē eſt vt aliqͥs ſe alijs oneroſuꝫ exhibeat dum ip̄e nihil delectabile exhibet. et delectatōes alioꝝ moberatas īpedit rep̄hendēdo.ſ. vl̓ ꝓhibēdo vl̓ fugiēdo. Illi gͦ ī ludo d̓ficiūtqui nec ridiculū aliqd̓ ip̄i dicunt. ⁊ dicentibꝰmoleſti ſūt. qꝛ .ſ. aliorū modicos ludos nō recipiūt. et hij dicuntur agreſtes. vt ph̓us dicitin. iiij. ethicoꝝ. Minus tn̄ vitiuꝫ defectus inludo ꝙͣ exceſſus. vt ph̓us dicit etiā in. ij. ethicorum. ꝙ pauci amici habendi ſūt ꝓpter delectatōnem. qꝛ paruꝫ delectatōnis ſufficit atvitam qͣſi ꝓ ꝯdimento. ſicut parū ſalis ſufficit in cibo. Auſteritas aūt ꝑ quā aliqui necalijs efferūt delectatōnes collocutōnum. necab alijs recipiunt. que cōnumerant̉ ab Andronico inter virtutes non excludit quidemomnes delectatōes ſimpliciter: ſed ſuꝑfluaset īmoderatas. De choreis dicetur in. c. ſe.Tertia filia gule queᵐ. §. iiij.vitiat locutionem eſt multiloquiū ſeu loqͣcitas. de qͦ ꝓuer. x. In multiloquio non deeritpeccatum. Ex ꝯmeſtione em̄ et potu inordinato ꝯn̄iter ſequit̉ loquacitas. Un̄ dicit Gregoꝰ in paſtorali. Niſi gule deditos īmoderataloquacitas detineret. diues ille qui epulabatur quotidie ſplendide Luc. xvj. ī lingua graui flāma non arderet. In huius figurā Egiptus que interp̄tatur tenebre ſignificās gulam que facit intellectū tenebroſum ⁊ hebetēꝑcuſſa fuit ranis que ſūt loquaces qͣſi ſemꝑgarrulantes. ad inuendum ꝙ vitiuꝫ gule facit hominē loquacē. Hoc aūt vitium multuꝫnocet. Dicitur em̄ ꝓuer. xv. Lingua īmoderata ꝯteret ſpm̄ .i. feruorem et deuotionem.Quilibet poteſt hoc in ſeip̄o exꝑiri qꝛ ex lo-
qͣcitate exhauritur omnis ſpūs deuotōnis. ⁊cum vult lege̓. orare vel meditari occurruntfantaſmata circa audita et dicta et interrūpūt attentōnem et ꝯn̄ter feruorē impediūt.ſicut lebes ſuper ignem niſi cooperiat̉ cooꝑculo non facile feruet. quia calor euaporat̉.Et iō in figurā dn̄s declarauit in veteri legevas qd̓ cooꝑculū non haberet eſſe īmundumet non eo vtendū. qꝛ valet ẜm Greg. Aens q̄non habet reſtrictōnem locutōis et cooꝑculum ſilentij. īmūda efficitur coram deo. ⁊ hoceſt qd̓ dr̄ Iac. apl̓i. j. c. Si quis putat ſe religioſum eſſe .i. criſtianū nō refrenans linguāſuam. huius vana eſt religio. ꝯterit etiā lingua īmoderata .i. loquax ſpm̄ .i. aufert ſpm̄gracie. qꝛ dum nō r̄ſtringit̉ os ab otioſo ſermone: ad criminalia d̓riuatur. vt d̓tractōes.ſuſurrationes. ſubſannatōnes. cōtumelia. ethuiuſmodi alia que mortalia ſūt. Sed ⁊ ip̄aotioſa verba d̓ ſe venialia ſūt. diſponētia tn̄ad mortem anime poſſent eſſe mortale peccatum qn̄ .ſ. in ꝯtēptuꝫ dei dicerentur vel inmaluꝫ finē inducendi alios ad criminale vl̓cū ꝯplacencia fruitōnis .i. tanta delectatōneꝙ ip̄am p̄ponit mandatis dei vl̓ eccleſie. Sꝫet ꝓpterea ſaluator dicit Math. xij. De omniverbo otioſo qd̓ locuti fuerint homines reddent rationem de eo in die iuditij. Dicit̉ aūtverbum otioſū ẜm Greg. in moral̓. verbumqd̓ caret neceſſitate vel iuſta vtilitate. Neqꝫem̄ otioſa ſūt que dicunt̉ in emendo vel vendendo vel alijs exercitijs licitis inde querēdovictū ſuum vel gubernatōneꝫ familie. Seddiebus feſtiuis vel alijs diebus ſtando vl̓ eūdo cum amicis. ſocijs vel vicinis loquēdo diuerſas fabulas ⁊ truffas qn̄qꝫ d̓ guerris qn̄qꝫ de palatinis vel nugis cētinouellis et huiuſmodi. illa ſunt otioſa. Et vt dicit Ber. inli. de cōſideratione. Nuge in ore laicorū ſuntnuge. in ore ſacerdotū ſūt blaſphemie. vtpote. quia os eorū ꝯſecratū eſſe debet et totumdeo dedicatum. vn̄ egredi habent illa potentiſſima verba et ſanctiſſima ꝯſecratōnis corꝑis et ſanguinis xp̄i ⁊ abſolutōnis peccatoꝝ.Dicit aūt Hieroꝰ. Quociēs loquimur aut n̄oportuno tꝑe. aut nō in oportuno loco. autnon vt ꝯuenit audiētibus. tociēs ſermo malus ꝓcedit de ore nr̄o ad deſtructōnem eoꝝ qͥaudiūt. qd̓ ꝓhibet apl̓us. Cōſideremꝰ gͦ quidloquamur. qꝛ ꝓ om̄i v̓bo otioſo reddituri ſumus rōnem in die iuditij. xxij. q. v. Quociēs.De vitijs que procedunt a lingua. habes ſupra in prima parte ti. et. ca. ij.Quarta filia gule dr̄ .§. v.Scurrilitas .i. iocularitas vl̓ iocūditas q̄dāẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxlviij. arti. vj. ꝓueniēs ex defectu rōis. q̄ ſic̄ n̄ pt̄ v̓ba cohibe̓ ita n̄pt̄ cohibe̓ geſtꝰ exteriores. Un̄ glo. dīc. Scuirilitas .i. iocunditas q̄ riſum mouere ſolet.