TitulusSextus
hora nona. Ad qd̓ facit qd̓ dr̄ de cōſe. diſ. j.Solent. videlꝫ ꝙ in qͣdrageſima nullatenuscredendi ſūt ieiunare qui ante manducauerūt ꝙͣ veſꝑtinū celebretur offitiū. Ex quo. c.videt̉ ꝙ nō ſit bene factū eos qui tenent̉ adoffitiuꝫ diuinū ꝯmedere in quadrageſima ꝓieiunio non dictis veſperis. ſicut etiā ī alijsieiunijs eccleſie extra quadrageſimā non dicta nona. cum etiam ſit circa hoc ꝯn̄is conſuetudo: que eſt optima legum interpres. etlegem facit.¶ Capitulum tertium de Ebrietate.Brietas eſt ſpecies gule. Diuidit̉ em̄ gula ī ꝯmeſſatōnes et ebrietates. ſicut genꝰ ī ſpeſcies ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cl. arti. j. de qͥbus apl̓us Ro. xiij. Non in ꝯmeſſatōnibus et ebrietatibus. Sed ſciendū ꝙ triplex eſt ebrietas.Prima ē ex vino diuinali. ¶ Prima eſtSecunda ex vino criminali. ex feruoreTertia ex vino materiali. dīni amoriscum quis ita eo repletur ꝙ alienatus ſit abactōnibus mūdi. Tale em̄ vinū diuini amoris letificat cor homīs. et facit hominē audacem et ſecurū in om̄ibus ꝑiculis ⁊ loquentem habundāter d̓ diuinis q̄ carnales nō intelligūt. Un̄ turbe iudeorum audiētes apl̓osqn̄ inebriati ſunt ſpūſancto ꝙ loquebāt̉ magnalia dei varijs linguis. dicebāt eos ebrios.ſed Petrus apl̓us ſurgens ad predicandumoſtēdit eos ebrios ex vino diuinalis amoris.non materiali ẜm ꝓphetā Ioel. Ad hāc ebriatōem inuitantur fideles Gant̉. v. vbi dicit̉.Cōmedite amici bibite et inebriamini cariſſimi. Hoc vino amoris īmenſi ad nos fuit xp̄cinebriatus cum crucem aſcendit. Un̄ dn̄s latinus in ſequētia. Ante fecit ſic amor ebriuꝫvt nec crucem putes obprobriū amoris grā.In huius figurā Noe inebriatus vino vineeſue iacebat denudatus ⁊ irriſus a filio. Siet xp̄us ebriꝰ amore ſalutis vinee populi ſuiin cruce denudatus manſit irriſus a iudeoꝝpopulo. vt exponit Augꝰ. d̓ ciui. dei. pͣs. Inebriabunt̉ abūbertate domus tue. ſcꝫ ſanctedomus eccleſie triumphātis vel etiā militantis. ¶ Secunda ebrietas ē ex amore mūdi⁊voluptatibus ſecl̓i. Tale vinū facit homīesdormire ī iniqͥtatibus. cadere hincinde diuerſis peccatis. īſenſibiles eē ī flagellis diuinis.et de tali vino dr̄ prouer. xxiij. Ne intuearisvinum dum flaueſcit in vitro. blande enimingreditur ſed in nouiſſimo mordebit vt coluber. et qͣſi regulus venena diffundet .i. noliattendere ad voluptatē dū ī corꝑe fragili vtvitrū apparet pulchra et ſuauis. Nam cuꝫ qͦsreſpicit et īmoratur in huiuſmodi cogitatō-
nibus intrat in ventrē mentis d̓lectabiliter:ſed poſtea ꝯſcientiam mordet et veneno peccati aīam replet. Exꝑgiſcimini ebrij et nō avino (ait ꝓpheta Ioel̓. j) .ſ. nō vino materiali ſed criminali. Et Tren̄. iij. Inebriauit meabſinthio .ſ. mundus. Abſinthiū eſt amarū.Et vt dicit Boetius. Felicitas huius mundimultis amaritudinibus reſꝑſa eſt. ¶ Tertiaebrietas ē ex vino materiali. de qua apl̓us.Nolite inebriari vino in quo eſt luxuria. Sꝫſcienduꝫ ẜm Tho. vbi ſupͣ. arti. j. ꝙ ebrietasdupliciter accipitur. Uno mō ꝓut ſignificatip̄m defectū hominis qui accidit ex bino multo potato ex quo fit vt nō ſit cōpos ratōnis.Et ẜm hoc nō nominat culpā ſed defectū penalem ꝯſequentem ex culpa. Alio mō poteſtnominare actum in quo quis incidit in hūcdefectū. quia actꝰ ſi ſcienter fiat ita .ſ. ꝙ aduertat ꝑ talem potum poſſe amittere vſumrationis vel ꝓbabiliter dubitet. et tn̄ tractꝰdelectatōe potꝰ nimis bibit: erit mortale. qd̓plenius declarabitur infra in ſequenti. §. Etſicut alia vitia habent directe ꝯtraria ita ꝙvnum eſt receſſus a virtutis medio ꝑ exceſſum. aliud ꝑ defectum. ſicut auaritia ꝓdigalitati. puſillanimitas ꝯtrariatur p̄ſumptioni. ⁊ hmōi. ſic ebrietati opponitur vitiū ſꝫ innominatū. ẜm Tho. Si qͥs em̄ ſcienter ī tātum a vino abſtineret vt natura multū grauaretur n̄ eſſet īmunis a peccato. Un̄ apl̓s.j. ad Thimoth̓. v. ait. Noli adhuc aquam bibere ꝓpter ſtomachum tuum ⁊ frequētes infirmitates tuas. Ibem videretur ſi multumlimpharet ita vt noceret. et precipue qn̄ hocageret ꝯtra monita vel ꝯſilia ſuꝑioꝝ. Diciem̄ ph̓us in. iiij. ethicorū ꝙ īſenſibilitas queopponitur temꝑātie quia n̄ multum cōtīgit.ideo tam ip̄a ꝙͣ omnes ſpecies eius que opponūtur diuerſis ſpeciebus temperantie nomine carent̉.De ebrietate dicitur. .§. j.xxxv. diſ. Ante om̄ia. ꝙ ebrietas fomēs ē etnutrix omniū vitioꝝ. Et pͣs. cvj. de peccatoribꝰ loquēs ait. Turbati ſt̄ et moti ſūt ſicutebriꝰ. ⁊ oīs ſapiētia eoꝝ d̓uorata ē. vbi tria.Primū effectꝰ ī ebriatōeꝫ ꝯſequēs. ibi. Turbati ſūt et moti.Secundum actꝰ īmoderatōꝫ ꝯtinēs. ibi. ſicutebrius.Tertiū defectus rōnem abſorbens. ibi. et omnis ſapiētia eoꝝ deuorata ē.A ſecundo inchoado .§. ij.Actus ꝯtinēs īmoderātiā aſcribit̉ et expͥmitur in ebrio. ibi. ſicut ebrius. Ebrius eī dicit̉qͣſi extra briam .i. regulam .ſ. rōnis et debitemoderatōis. Dīc. em̄. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clꝙ culpa ebrietatis ꝯſiſtit in immoderato vſiet ꝯcupiſcentia vini. Qd̓ cōtīgit tripliciter.