CapitulumTertium
Uno modo ꝙ neſciat potū īmoderatū eſſe etinebriare potentem. et ſic ebrietas poteſt eēſine peccato: et ſic credit̉ Noe fuiſſe inebriatum Gen̄. ix. Un̄ Amb̓. Primus noe vineamplantauit dedit naturā: ſed ignorauit potētiam. diſ. xxxv. Sexto die. Nam ī prima etate nō vtebātur homīes vino nec carnibus.diſ. ea. Ab exordio. ¶ Secundo mō ſic ꝙ ꝑcipiat quis potum īmoderatum eſſe n̄ tam eſtimet eum tantū ꝙ īebriare poſſit: ⁊ ſic ebrietas poteſt eſſe cuꝫ peccato veniali. Quod at̄dicit Augꝰ. ebrietatē eſſe peccatū mortale ſiſit aſſidua in li. de purgatorio. et diſ. xxv. §.Alias. nō ſic eſt intelligendum ẜm Tho. qͣſiip̄a frequētatio faciat mortale: ſed quia nōpoteſt eſſe ꝙ homo aſſidue inebrietur quinſciens et volēs ebrietatē incurrat. dum multomagis exꝑitur vini fortitudinē et ſuam habilitateꝫ. ¶ Tertio modo ꝙ aliquis bene aduertat potum eſſe īmoderatum ⁊ īebriare valētem. et tn̄ magis vult ebrietatē īcurrere qͥa potu abſtinere. et talis ꝓprie dicit̉ ebriꝰ. qꝛmortalia recipiūt ſpeciem nō ab alijs que ꝑaccidens eueniūt et p̄ter intentōem: ſꝫ ab eoquod eſt ꝑ ſe ītentum. Et ſic ebrietas eſt pecatum mortale. qꝛ ſecūdum hoc volēs et ſciens priuat ſe vſu rationis q̄ ẜm v̓tuteꝫ oꝑat̉et peccata declinat. Et ſic peccat mortaliterꝑiculo pct̄i mortali ſe exponēs. Un̄ Amb̓. īlib̓. de patriarchis. Cauēdā dicimꝰ ebrietatēꝑ quam peccata cauere n̄ poſſumus. Nam qſobrij cauemus: ꝑ ebrietateꝫ ignorātes ꝯmittimus. Neſciūt quid loquūtur qͥ vino nimioindulgēt. iacēt ſepulti. xv. q. j. Sane. Ꝙ etiāſit mortale ebrietas. ꝓbatur ꝑ illud qd̓ habetur diſ. xxxv. Epūs. Ubi dr̄ ꝙ clericus ebrietati deſeruiēs aut deſinat aut ꝯn̄ione priuetur. ſimiliter et laicus: ſed talis pena nō imponitur niſi ꝓ mortali. Itē ꝙͣuis ſit licituminfirmo vel debili vti multo cibo veſ potu vltra ꝯſuetum ad ꝓuocandum vomitum ſecūdum ꝯſilium medicine. qui tn̄ nō reputandſuꝑfluus. n̄ reqͥritur ꝙ ſit potus inebriās at̄ꝓuocandum vomitum quia etiam potus aqͣtēpide vomitū ꝓuocat: vn̄ nō excuſaret̉ perhoc quis ab ebrietate ẜm Tho. ꝙͣuis faceretca medicine. et ꝑ ꝯn̄s peccaret mortaliter. etſumēs niſi crederet ex illo potu n̄ poſſe inebriari. Et ſimiliter medicus vel alius qͥ hocſibi ſcienter cōſuleret vel ꝓpinaret hoc eſtimās. Itē ſi quis daret alicui ad bibēdū multum ad inebriandū eum. vel eſtimās ꝙ ex nimio potū quē qͥs ſumit: īebriet̉. ⁊ ꝙ ſi auiſaret̉ nō faceret. vl̓ aꝑte impedire poſſet ſed exleuitate vt inde ſolatiū ſumat: ꝑmittit īebriari. vel etiam ponit ſtudioſe ſal in vino velaliud inebriare valēs oculte: peccat mortaliter. extͣ d̓ iniu. ⁊ dam. Si culpa. Tabernarij etiam cum perpendūt aliqͦs ex nimio vi-
no ſumpto inebriari quod exꝑti ſūt pluriesvt in ebrioſis et non curant propter auaritiam grauiter peccant.Ꝙͣtum ad primum §. iij.ſcꝫ effectus ſequēs inebriatōeꝫ ē multiplex.Un̄ dicit̉ ī pͣs. notato ibi. Turbati ſūt et moti ſūt. Sequit̉ em̄ turbatio ⁊ tumultuatō. ⁊īiurie. et detractōes. contumelie. manifeſtatio ſecretorum. libidinis executio. ⁊ alia. Un̄ꝓuer. xx. Luxurioſa res eſt vinum .i. cauſāsluxuriam. ⁊ tumultuoſa ebrietas .i. generāstumultum Hieroꝰ. Uenter mero eſtuans defacili deſpumat in libidinem. Et Criſoꝰ. dīcꝙ nil eſt ita demoni amicuꝫ ſicut ebrietas etlaſciuia. q̄ eſt mater omnium vitiorū. Amb̓.qͦꝫ in ſermone ponit mala q̄ ſequunt̉ ex ebrietate dicēs. Uinum itaqꝫ nec peꝑcit ſuo auctori. ſcꝫ Noe. ſꝫ ebrietas illiꝰ nobis ſuadet ſobrietatem. ⁊ paulopoſt. Manebat an̄ꝙͣ vinūinueniret̉ ī omnibus incōcuſſa libertas. nemo ſciebat a cōſorte nature ſue obſequia ſeruitutis exigere. Non eſſet hodie ſeruitꝰ ſi ebrietas non fuiſſet. Obrepſerat quidem iam fraterne p̄lationis inuidia. manebat adhuc paterne pietatis reuerētia. Leſa eſt pietas duꝫribet̉ ebrietas. Nō illis itaqꝫ ſolis nocēt vinaquos temptāt: ẜ ⁊ illis āpliꝰ qͦꝝ ocul̓ temulēta ebrioꝝ mēbra nudāt̉. Et īfra legimꝰ ꝙ patrē Loth īebrauerūt filie ī mōte. Fuit itaqꝫebrietas origo īceſtus peſſime r̄generatricis.partus d̓terior. hec ille. diſ. xxxv. Sexto die.Multe qͦꝫ rixe ⁊ diſcordie ⁊ homicidia ſequūtur ex ebrietate vt exꝑiētia docet.Vltimo notatur de .§. iiij.fectus tollēs vſum rōnis. qꝛ om̄is ſapientiaeorū d̓uorata ē. Un̄ ꝓuer. xx. dr̄. Qui miſcet̉hijs .ſ. vino ⁊ ebrietati n̄ erit ſapiēs. Et Oſee.iiij. dr̄. Fornicatio et ebrietas auferūt cor. ⁊qꝛ peccatū ꝯmittit̉ ꝑ vſū liberi arbitrij qui ēfacultas rōnis et volūtatis. ex quo in ebriorō ſopita ē videt̉ ꝙ ea mala que facit ebriusvt homicidia. ꝯtumelie. ⁊ hmōi. n̄ īputari ſibi debeāt ad culpā. In cōtrariū eſſe videt̉ qd̓ph̓us ait ī iij. ethicoꝝ .ſ. ꝙ ebrioſus mereturduplices maledictōnes. Ad hoc dīc. be Tho.vbi. ſupͣ. arti. iiij. ꝙ in ebrietate ſūt duo attēdenda .ſ. defectus ꝯn̄s. ⁊ actꝰ p̄cedēs. Ex ꝑtequidē defectꝰ ꝯſequentis in quo ligatur vſusrōnis: ebrietas habet excuſare peccatum inquātū cauſat voluntariū ꝑ ignorātiā. Sꝫ exꝑte actus p̄cedētis vr̄ eē diſtinguendū videlicꝫ qꝛ ſi ex actu illo p̄cedēte ſubſecuta ē poſtea ebrietas ſine peccato. tūc pct̄m ſequensototalit̓ excuſat̉ a culpa. Si aūt actꝰ p̄cedensfuit culpabilis ſic n̄ totalit̓ qͥs excuſat̉ a peccato .ſ. ſequēti. qꝛ .ſ. reddit̉ volūtariū ex volūtate p̄cedētis actꝰ īꝙͣtū .ſ. aliqͥs dās oꝑamrei illicite īcidit ī ſequēs peccatū. Himinuit̉