CapitulūNonum

aliquis befacili ꝑ ſeip̄m ſcire potuit vel etiāper alios. dum tn̄ habuit copiam peritoruꝫ.ff. de iur̄. ⁊ fac. igno. l. iuris. Ignorātia legis diuinalis que facit hoīem cecū ſpiritualiter eſt neſcire que habētur ī ſacris ſcripturis ꝑtinentia ad fidem ⁊ bonos mores neceſſarios ad ſalutem. Ip̄a em̄ ſcriptura ꝯtinetquicqͥd ꝑtinet ad ius naturale. Naꝫ illa duoprincipia iuris naturalis .ſ. quod tibi nō visfieri: vide ne alteri facias. ⁊ quecunqꝫ vultisvt faciant vobis homīes: vos facite illis. habent̉ in ſcriptura ſacra. primū eſt Thob. iiij.aliudath̓. vij. Decalogus etiam qui eſt deiure naturali habet̉ Exo. xx. Dicit etiā Gratianus. .j. q. iiij. circa fineꝫ. ꝙ ignorātia iurisnaturalis omībus adultis damnabilis eſt. ⁊d̓ hac ītelligit̉ illud apl̓i. j Corin. xiiij. Ignorans .ſ. que ſunt de iure naturali: ignorabit̉.ſ. a deo .i. reprobabit̉. ⁊ illud Greg. Qui ſtultus fuit in culpa .i. ignorās. ſapiēs erit ī pena. diſ. xxxviij. Qui ea. Qui ergo ꝑpetraretfornicatōnem. vſuram. ſimoniam. mendaciūet hꝰ. ex ignorātia neſciens eſſe peccata nonexcuſat̉ a damnationē. Sed vltra huiuſmōip̄cepta naturalia ꝑtinēt etiaꝫ ad ius diuinūea que ſūt fidei .ſ. articuli et ſacramēta eccleſie que ī articulis comp̄hendūt̉. Ꝙͣuis eī rōnaturalis non dictet iſta aut doceat tn̄ dictatratio vt credat deo in his que ip̄e reuelat inſcripturis que p̄dicata ſūt et publicata ꝑ orbem et cōfirmata miraculis. Et ſiquis nateſſꝫ in deſerto vel in carcere ⁊ nūꝙͣ que ſūt fidei audiret nō excuſaret̉ nō credendo. Et roeſt. quia dicūt doc. ꝙ talis ſi nō ponat obſtaculū gratie ſed viuat lege nature. diuina gratia nō deſereret eum quin ei reuelaret credēda. ſicut euenit Cornelio Genturioni Act. x.Tenetur gͦ quilibet ſcire explicite articulosfidei ſicut ⁊ credere tenetur. ẜm Tho. ſcd̓a ſecūde. q. j. Iſta em̄ publice p̄dicat ⁊ ſolennizateccl̓ia. Et ꝙͣuis quilibꝫ fidelis ex cōgruentiadeberet ſcire ſymbolū. nō tn̄ eſt neceſſariuꝫ:nec etiam ꝙ ſciat ordinate articulos ſicut etp̄cepta decē dūmodo ſciat talia eē p̄cepta implenda. ⁊ illa credenda. De ignorātibꝰ igituriſta dicitur inuectiue hiere. ij. Tenentes legēneſcierūt me. ⁊ Sapien̄. ij. Neſcier̄t ſacramēta dei. Sed vt dicit Gregꝰ. ī moral̓. Qui ea q̄dei ſūt: neſciūt. a domino neſciūtur .i. reprobantur. Et hiero. In his quę ꝑtinent ad iusdiuinū. vt p̄cepta et articulos. paꝝ diſtat invitio decipere vel decipi poſſe xp̄ianū. xvj. q.jͣ. c. Si cupis. Talis gͦ dice̓ poteſt. lumen oculorum meoꝝ nō eſt mecū. Et vt dicit̉. ij Reg.b. Cecus et claudus non intrabūt in templūdei .ſ. glorie. Cecus qui ignorat que ſunt dei.Claudus qui ea ſciens nō oꝑatur recte. Eſt⁊ tercia ignorātia .ſ. facti. hec nō excuſat niſi quis det oꝑam rei licite ⁊ adhibeat ſuffici-

entem diligentiam. ⁊ intelligēda eſt ſic regula iuris. Ignorantia facti nō iuris excuſat.extͣ de reg. iur̄. lib. vj. Et vt dicat̉ quis ꝓbabiliter ignorare vt excuſet̉. dicit glo. j. q. iiij.circa finē. ꝙ nō requirit̉ ꝙ ſit nimis ſcrupuloſus ⁊ curioſus: nec ꝙ ſit nimis negligens ⁊diſſolutꝰ ī inquirendo. ff. de iur̄. ⁊ fac̄. igno. l.Nec ſupina. Siqͥs gͦ dat oꝑam rei illicite vn̄ſequit̉ aliquod malū quod neſcit nō excuſatur: puta ſiqͥs ludit ad ſaxa vel cū gladio. etīde ꝑcutit aliquē quē nō videt: ⁊ ſic ignorat.nō excuſatur a pct̄o. Sicut etiā n̄ excuſat̉ apct̄o Lamech qui occidit ſagitta Caÿm eſtimas eū ferā ſilueſtrem ex eo ꝙ cecus erat. vn̄illicitū erat ei opus venandi. licꝫ face̓t ꝓptervtilitatem .ſ. pelliū ꝓ veſtimētis. Nā tūc carnibꝰ nō veſcebāt̉. vt. xv. q. j. §. obijcit̉. Sicutetiaꝫ nō excuſat̉ Lothcū neſciens filias eſſeſuas cōcubuit cū eis. qꝛ oꝑaꝫ dedit rei illicite .ſ. ebrietati: vnde ſecuta eſt illa ignorātia.Ande Aug. Inebriauerūt Loth filie eius. etſe neſcienti miſcuerūt. quapropter culpāduseſt nō ꝙͣtū ille inceſtus: ſed ꝙͣtū illa ebrietasmeretur. xv. q. j. Inebriauerunt. Scd̓o vtignorātia facti excuſat: oportet ꝙ adhibeat̉debita diligentia. Unde ſiqͥs aptādo tectū domus ꝓijcit tegulas fractas in via qd̓ in ſe eſtoꝑa licita. ſꝫ nil dicit nec ſignū poīt ſuꝑ hocꝓpt̓ qd̓ aliquis trāſit iuxta neſciens opus. etex tegula ab illo ꝓiecta frāgit caput illi neſciens aliqueꝫ tranſire inde certe nō excuſaretur a culpa nec a pena. Un̄ nec excuſāt̉ iudei in facto qͦ crucifixerūt xp̄m. qꝛ neſciebātipſū eſſe xp̄m: nec credūt adhuc veniſſe meſſiam. ⁊ hoc qꝛ nō adhibuerūt debitaꝫ diligentiaꝫ. vt dicit Gratianꝰ. j. q. iiij. §. vſt. circa finem. Unde ip̄e xp̄c dicebat eis. Scrutaminiſcripturas: ⁊ ip̄e ſunt que teſtimoniū prohibent de me Ioh̓is. v. Propterea dicitur ÿſa.vj. Exceca cor ppl̓i huius .i. ꝑmitte. Iſta materia eſt multum dilatabilis. puta ſiquis accedit ad ſacramentū neſciens .i. non recordatur de aliquo crimīali cōmiſſo. vel ſententiaquam incurrit ⁊ ſic non ꝯfeſſus ex eo qꝛ nōadhibuit diligentiam ad examīandū cōſciētiam nō excuſatur a peccato. Nota ſi p̄latusvel pr̄familias neſcit crimīa maīfeſta ſubditorū qꝛ non adhibet diligentiā ad inquirendum. ⁊ ſic nō punit. ⁊ illi ꝑeunt. nō excuſat̉.ſicut nec Heli non puniens pct̄a filioꝝ. vnderegula iuris. Non pt̄ eſſe recta excuſatio paſtoris. ſi lupus oues comedit ⁊ paſtor neſcitextͣ de reg. iur̄. Ꝙͣuis. Et quia multa ī hmōiꝑpetrantur. ideo dicere poteſt quilibet. lumēoculoꝝ meoꝝ nō eſt mecum. ⁊ veniaꝫ peterecū eodeꝫ. Ignorantias meas ne memineris.Sciendū autē ꝙ tripliciter pt̄ ꝯtinge̓ ignorantia in qualibet predictarum. videlicet aſfectata. craſſa. et inuincibilis. Ignorantia