Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
870
Einzelbild herunterladen
 

TitulusQuintus

q. xv. cecitas mentis eſt priuatio eius qd̓ ēprincipium intellectualis viſionis. Hoc aūtprincipium eſt triplex. Unū eſt lumen rationis naturalis de quo p̄s. Multi dicunt quiſoſtendit nobis bona que debemus facere? cuiqueſtiōi reſpōdens ait. Signatū eſt ſuꝑ nos.i. imp̄ſſum in ꝑte ſuperiori ī anima. lumenpultus tui dn̄e. lumē vultus .i. naturalis ratōnis .i. lumīoſus vultus tuus. Dicit̉ auteꝫratio vultus dei. quia ſicut vultū vnuseſt ſil̓is alteri. ita ratōꝫ ſumus ſimiles d̓o. ſicut vultum cognoſcimus homīeꝫ. itaratōem cognoſcimꝰ quid agere debeamus. Et ſit hoc nature nūꝙͣ poteſt tolli ab aīa. ſedimpeditur ab actu eius aliqn̄ ꝓpter defectuꝫī viribus inferioribus .ſ. ī imaginatōe fantaſia. vt patet ī amentibus. etiaꝫ aliqn̄ peropus incātatōis vt de preſtigijs magorū quifaciūt apparere vnuꝫ alio. ſicut fecit magꝰ huiuſmōi. Secundū eſt lumen habitualeſuꝑadditum lumini naturalis ratōis .ſ. lumēgratie. de quo poteſt intelligi illud p̄s. In lumīe tuo .ſ. gratie. videbimus lumen .ſ. glorie.Et hoc interdū priuat̉ aīa. eſt pena peccati. ſed cōmūe om̄i peccato mortali. de quo dīSapien̄. ij. Malicia em̄ illorū excecauit eos.In huius figurā legit̉ Sedechias rex hieruſalem fuit captus a Nabuchodo .ſ. fugiens ab hieruſalē excecatꝰ fuit a Nabuchodo.coram eo filijs occiſis. captiuꝰ ductus ī babiloniam. iiij Reg. vlt. Sic qui capitur a diabolo rege babilonie .i. cōfuſionis. peccatūexcecatur priuatur lumīe gratie. mortificatis filijs bonorum opeꝝ. demū ducit̉ captiuꝰī infernū. Talis dicere valet. lumē oculoꝝmeoꝝ non eſt mecū. Terciū principiū viſionis intellectualis eſt aliqd̓ primū intelligibile (vt dicit Augꝰ) per qd̓ intelligit alia cuimens homīs poteſt intēdere intendere. aūt non intēdat procedit ex hoc habetſpontanee volūtatem ſe auertentem a conſideratōne illius principij. qn̄qꝫ ex hoc occupat ſe circa ea magis diligit. vtroqꝫ modo cecitas iſta eſt ſpeciale peccatū. ij Pe. j. cuiiſta .ſ. ſpiritualia intellecta p̄ſto ſūt cecuseſt. Et quia (vt dr̄ ī. iiij. ethicoꝝ) vnuſqͥſqꝫ eaī qͥbꝰ delectat̉: operat̉. ex eo delectatō facitapplicare intētionem ad opus. cōtraria veronequaꝙͣ vel debiliter operat̉. Hinc eſt cumdelectatōnes veneree ſint maxime inter delectatōnes corꝑales. intentio homīs vitiumluxurie quod eſt circa huiuſmōi delectatōesmaxime applicat̉ ad corporalia. ꝯſequēsdebilitat̉ operatō mentis circa intelligibilia ſic ponit̉ cecitas mentis filia luxurie. queexcludit cognitionem guſtatiuaꝫ .ſ. ſpiritualiū bonorū. p̄s. Suꝑcecidit ignis .ſ. luxurie. viderūt ſolem .i. lumen ſpiritualium bonoꝝ habuerūt. In huius figuraꝫ legitur

Thob̓. ij. cuꝫ ex labore fatigatus ſedēs dormiret ſtercora irundinū cum caderent ſuperoculos eius excecauerūt ip̄m. Sic euenit aliquādo fatigatus homo ex occupationibꝰmūdi dum dormitat circa ſpūalia cōſideranda cuſtodiam ſui. irūdines .i. demones quiin aere diſcurrūt. ſtercora calida .i. ſuggeſtiones luxurie fetide immittūt ſuꝑ oculostis que excecāt priuant lumine ſpūali. Ualis ergo dicere poteſt lumen oculorum meorum eſt mecum.Secunda eſt cecitas .§. ij.ignorantie de qua Saluator Math̓. xv. Cecſi ceco ducatū p̄ſtet ambo in foueaꝫ cadūt .i.ſi ignorās gubernet ignoranteꝫ regat. Triplex eſt autem ignorātia .ſ.Ignorātia iuris humanalis.Ignorātia legis diuinalis.gnorātia operis ꝯtingibilis.De his poteſt intelligi illud. p̄s. lxxxj. Nleſcierūt quo ad prima. neqꝫ intellexerūt quo adſecūdaꝫ. in tenebris ambulāt quo ad terciā. Ignorātia iuris humanalis eſt ignorātialegum ordinatōnū que facte ſunt ab hominibus eccleſiaſticis vel ſecularibꝰ. ſicut ſuntleges canonice facte a cōcilijs vel a ſummispontificibus que obligant omnes catholicoſcum fiunt vniuerſaliter. vl̓ facte a p̄latis inferioribus que obligant tm̄ ſubditos eius. Etleges ciuiles facte ab imꝑatoribus vel etiama ꝓprijs ciuitatibus. vt ſunt ſtatuta. Cuꝫ huiuſmodi ligent cum iuſte ſunt in foro ꝯſciētie oportet ſciātur. aliter ſeruari poſſent. precipue que ꝑtinent ad mores cōmunes xp̄ianorum. vt ceſſare ab operibus ſeruilibus diebꝰ ſtatutis ab eccleſia. ieiunare certo tempore. audire miſſaꝫ diebus feſtiuis. ſemel in anno cōfiteri commūicare. huiuſmodi. de quibus infra dicet̉. Et ſimiliter vbiquis moram trahit cōtinue debꝫ ſcire leges.ſtatuta laudabiles conſuetudines eorum.al̓ ignorando quaſi cecus dici poteſt.ſine culpa Iſaÿe. v. Propterea ductus eſt captiuus ppl̓us meus. quia habuit ſcientiā.ſ. agēdoꝝ. Aug. omīs ignorās immuniseſt a culpa. illis ignoſci poterit qui adiſcerēt habētes oꝑaꝫ dederūt. diſ. xxxvij.§. fi. Quedaꝫ at̄ ordinatōes materie quecernūt ꝑticulariter aliquos ſtatꝰ hoīm. vtꝑtinēt ad admīſtratōneꝫ debitā ſacramētorūdebent ſcire curati. Aedici dirigūt̉ ad eosIuriſꝑiti ſtatuūt̉ eis. hmōi. al̓ iſta neſciendo pctm̄ ē. Un̄ Leo papa. Si ī laicis ītolerabilis videt̉ inſcīa. ꝙtomagis ī clericis:nec excuſatiōe digna eſt nec venia. diſ. xxxviij.. j. q. iiij. circa finē. vbi agit̉ de ignorātia.Dicit ibi glo. magna notabilis. ignorantia iuris canonice ſiue ciuilis quaſi neminēexcuſat. Et hoc intellige ius tale eſt quod