TitulusQuintus
q. xv. ꝙ cecitas mentis eſt priuatio eius qd̓ ēprincipium intellectualis viſionis. Hoc aūtprincipium eſt triplex. ¶ Unū eſt lumen rationis naturalis de quo p̄s. Multi dicunt quiſoſtendit nobis bona que debemus facere? cuiqueſtiōi reſpōdens ait. Signatū eſt ſuꝑ nos.i. imp̄ſſum in ꝑte ſuperiori ī anima. lumenpultus tui dn̄e. lumē vultus .i. naturalis ratōnis .i. lumīoſus vultus tuus. Dicit̉ auteꝫratio vultus dei. quia ſicut ꝑ vultū vnus hōeſt ſil̓is alteri. ita ꝑ ratōꝫ ſumus ſimiles d̓o.⁊ ſicut ꝑ vultum cognoſcimus homīeꝫ. ita ꝑratōem cognoſcimꝰ quid agere debeamus. Etcū ſit hoc nature nūꝙͣ poteſt tolli ab aīa. ſedimpeditur ab actu eius aliqn̄ ꝓpter defectuꝫī viribus inferioribus .ſ. ī imaginatōe ⁊ fantaſia. vt patet ī amentibus. ⁊ etiaꝫ aliqn̄ peropus incātatōis vt de preſtigijs magorū quifaciūt apparere vnuꝫ ꝓ alio. ſicut fecit magꝰ⁊ huiuſmōi. Secundū eſt lumen habitualeſuꝑadditum lumini naturalis ratōis .ſ. lumēgratie. de quo poteſt intelligi illud p̄s. In lumīe tuo .ſ. gratie. videbimus lumen .ſ. glorie.Et hoc interdū priuat̉ aīa. ⁊ eſt pena peccati. ſed cōmūe om̄i peccato mortali. de quo dīSapien̄. ij. Malicia em̄ illorū excecauit eos.In huius figurā legit̉ ꝙ Sedechias rex hieruſalem cū fuit captus a Nabuchodo .ſ. fugiens ab hieruſalē excecatꝰ fuit a Nabuchodo.coram eo filijs occiſis. ⁊ captiuꝰ ductus ī babiloniam. iiij Reg. vlt. Sic qui capitur a diabolo rege babilonie .i. cōfuſionis. ꝑ peccatūexcecatur ⁊ priuatur lumīe gratie. mortificatis filijs bonorum opeꝝ. demū ducit̉ captiuꝰī infernū. Talis gͦ dicere valet. lumē oculoꝝmeoꝝ non eſt mecū. Terciū principiū viſionis intellectualis eſt aliqd̓ primū intelligibile (vt dicit Augꝰ) per qd̓ intelligit alia cuimens homīs poteſt intēdere ⁊ nō intendere.Ꝙ aūt non intēdat procedit ex hoc ꝙ habetſpontanee volūtatem ſe auertentem a conſideratōne illius principij. qn̄qꝫ ex hoc ꝙ occupat ſe circa ea q̄ magis diligit. ⁊ vtroqꝫ modo cecitas iſta eſt ſpeciale peccatū. ij Pe. j. cuiiſta .ſ. ſpiritualia intellecta p̄ſto nō ſūt cecuseſt. Et quia (vt dr̄ ī. iiij. ethicoꝝ) vnuſqͥſqꝫ eaī qͥbꝰ delectat̉: operat̉. ex eo ꝙ delectatō facitapplicare intētionem ad opus. cōtraria veronequaꝙͣ vel debiliter operat̉. Hinc eſt ꝙ cumdelectatōnes veneree ſint maxime inter delectatōnes corꝑales. intentio homīs ꝑ vitiumluxurie quod eſt circa huiuſmōi delectatōesmaxime applicat̉ ad corporalia. ⁊ ꝑ ꝯſequēsdebilitat̉ operatō mentis circa intelligibilia⁊ ſic ponit̉ cecitas mentis filia luxurie. queexcludit cognitionem guſtatiuaꝫ .ſ. ſpiritualiū bonorū. p̄s. Suꝑcecidit ignis .ſ. luxurie.⁊ nō viderūt ſolem .i. lumen ſpiritualium bonoꝝ nō habuerūt. In huius figuraꝫ legitur
Thob̓. ij. ꝙ cuꝫ ex labore fatigatus ſedēs dormiret ſtercora irundinū cum caderent ſuperoculos eius excecauerūt ip̄m. Sic euenit aliquādo ꝙ fatigatus homo ex occupationibꝰmūdi dum dormitat circa ſpūalia cōſideranda ⁊ cuſtodiam ſui. irūdines .i. demones quiin aere diſcurrūt. ſtercora calida .i. ſuggeſtiones luxurie fetide immittūt ſuꝑ oculos mētis que excecāt ⁊ priuant lumine ſpūali. Ualis ergo dicere poteſt lumen oculorum meorum nō eſt mecum.Secunda eſt cecitas .§. ij.ignorantie de qua Saluator Math̓. xv. Cecſi ceco ducatū p̄ſtet ambo in foueaꝫ cadūt .i.ſi ignorās gubernet ignoranteꝫ ⁊ regat. Triplex eſt autem ignorātia .ſ.Ignorātia iuris humanalis.Ignorātia legis diuinalis.gnorātia operis ꝯtingibilis.De his poteſt intelligi illud. p̄s. lxxxj. Nleſcierūt quo ad prima. neqꝫ intellexerūt quo adſecūdaꝫ. in tenebris ambulāt quo ad terciā.¶ Ignorātia iuris humanalis eſt ignorātialegum ⁊ ordinatōnū que facte ſunt ab hominibus eccleſiaſticis vel ſecularibꝰ. ſicut ſuntleges canonice facte a cōcilijs vel a ſummispontificibus que obligant omnes catholicoſcum fiunt vniuerſaliter. vl̓ facte a p̄latis inferioribus que obligant tm̄ ſubditos eius. Etleges ciuiles facte ab imꝑatoribus vel etiama ꝓprijs ciuitatibus. vt ſunt ſtatuta. Cuꝫ huiuſmodi ligent cum iuſte ſunt in foro ꝯſciētie oportet ꝙ ſciātur. aliter ſeruari nō poſſent. ⁊ precipue que ꝑtinent ad mores cōmunes xp̄ianorum. vt ceſſare ab operibus ſeruilibus diebꝰ ſtatutis ab eccleſia. ieiunare certo tempore. audire miſſaꝫ diebus feſtiuis. ſemel in anno cōfiteri ⁊ commūicare. ⁊ huiuſmodi. de quibus infra dicet̉. Et ſimiliter vbiquis moram trahit cōtinue debꝫ ſcire leges.ſtatuta ⁊ laudabiles conſuetudines eorum.al̓ ignorando quaſi cecus dici poteſt. ⁊ nō eēſine culpa Iſaÿe. v. Propterea ductus eſt captiuus ppl̓us meus. quia nō habuit ſcientiā.ſ. agēdoꝝ. Aug. Nō omīs ignorās immuniseſt a culpa. illis gͦ ignoſci nō poterit qui a qͦdiſcerēt habētes oꝑaꝫ nō dederūt. diſ. xxxvij.§. fi. Quedaꝫ at̄ ordinatōes ⁊ materie que cōcernūt ꝑticulariter aliquos ſtatꝰ hoīm. vt q̄ꝑtinēt ad admīſtratōneꝫ debitā ſacramētorūdebent ſcire curati. Aedici q̄ dirigūt̉ ad eosIuriſꝑiti q̄ ſtatuūt̉ d̓ eis. ⁊ hmōi. al̓ iſta neſciendo pctm̄ ē. Un̄ Leo papa. Si ī laicis ītolerabilis videt̉ inſcīa. ꝙtomagis ī clericis:nec excuſatiōe digna eſt nec venia. diſ. xxxviij. ⁊. j. q. iiij. circa finē. vbi agit̉ de ignorātia.Dicit ibi glo. magna ⁊ notabilis. ꝙ ignorantia iuris canonice ſiue ciuilis quaſi neminēexcuſat. Et hoc intellige cū ius tale eſt quod