TitulusQuintus

¶ Quarto ex cauſa finali. Finis huiꝰ mali ēꝯſecutō voluptatis. Sed ꝙͣto qͥs poteſt remediare alicui pct̄o et non facit. tantograuiuspeccat. qꝛ maiori inordinatōne volūtatis. ſedhuic malo poteſt defacili remediare. qꝛ ſi habet vxorē pt̄ ſibi ſatiſface̓. Un̄ apl̓us. Propt̓fornicatōnē .ſ. vitandā vnuſqͥſqꝫ ſuaꝫ habeatvxorem. j Coꝝ. vij. Si nō habꝫ: pt̄ ſumere. qꝛvt ait idē apl̓us. Melius ē nubere ꝙͣ vri .i. incidere ī adulteria ⁊ alias ꝯcupiſcētias ⁊ voluptates damnatas. Nec excuſat te ſi dicis nonpoſſem ꝓuidere vxori ⁊ nutrire filios ſi habrem. niſi dotem haberem ſufficientem. Meliꝰē pati diſpēdia in tēporalibꝰ et recipere minorem dotē. ⁊ facere minores pōpas ⁊ prouidereanime ſue ꝙͣ in talia īcidere vitia ꝑ q̄ dānat̉Si aūt ſumere non vult qꝛ ad hoc nō cogit̉:ſeruet caſtitatē. ¶ Quinto ex cauſa circūſtātie aggrauat̉ pct̄m. Nā ꝙͣnto plura ſcādala ⁊mala inde ſequūt̉ tācogͣuiꝰ ē pct̄m. Sed quispoſſet enūerare mala q̄ ſequūt̉ ex adulterio:Quot homicidia inde ſequūtur ⁊ ꝙͣta: et nonſolū in corꝑe ſed in anima? Nam quā diſpoſitōnem bonā hr̄e pt̄ qͥ in adulterio conſtitutꝰſubito occiditur? quot hereditates dep̄danturꝑ filios habitos occulte ex adulterio quibꝰ vtlegitimis relinqͥt̉ hereditas? Quot inceſtusinde ꝓcedūt dū ꝯͣhūt qui aliqn̄ ſūt cōſanguinei? Quot regna exterminata ſunt? Nonnetroia ciuitas illa taꝫ famoſa ꝓpter adulteriūꝑpetͣtum a Paride cum Helena totaliter deſtructa eſt: Nonne Dauid ꝓpter adulteriumcommiſſū cū Berſabee vt occultaret addiditꝓditōnem. ⁊ homicidium ꝓcurando fideliſſimū militē ſuū occidit? Et propter adulteriuꝫin punitōnem filiꝰ eiꝰ Abſalon expulit eum aregno ⁊ publice peccauit cum vxoribꝰ patrisſui: vt habetur. ij Regū. in pluribꝰ ca. Et cuꝫadulterium ſit ita graue. tamē vr̄ verificariillud Ozee. iiij. Non eſt veritas ſcꝫ fidelitatisin terra. nō ē miſericordia .ſ. ad animā ſuaꝫ ⁊proximū. ſed maledictū. mendacium. furtuꝫ.adulteriū inundauerunt .i. abundanter creuerunt. ⁊ ſanguis ſanguinem tetigit .i. pct̄mpeccato cumulat̉ dū non per pn̄iam tollitur.Ꝙͣtum ad ſecundum .§. ij.ſcꝫ ꝙ ꝓhibet̉ adulteriū. ⁊ ligatus eſt qͥlibꝫ aboī lege vt caueat ſe ab eo. Un̄ dicit dn̄s. Arguā te .ſ. de adulterio. ⁊ hoc ꝑ ſcripturaꝫ. Oīseī ſcriptura diuinitꝰ īſpirata vtil̓ ē ad arguēdū. ij Thimot̄. iij. Et p̄cipue ſcriptura legis.Unde dicit̉ Iacō. ij. Redarguti a lege .ſ. eſtisqͣſi trāſgreſſores. Arguit gͦ dn̄s de adulterio.Primo per legem intrinſecam et naturalem.Secūdo per legem Moſaÿcam ⁊ prophetalēTerto per legem euangelicam ⁊ ſupernalem.Quarto per legem canonicam et ſinobalem.Quinto per legem ciuilicam et imperialem.Lex naturalis ītrinſeca mēti ē illa quę dicit

quod tibi non vis fieri: vide ne tu on̄ꝙͣ alterifacias Thobi. iiij. Sed quis eſt ille qui velitvxorem ſuam adulterare; Certe nullus. niſifatuus ⁊ peſſimus exercens lenocinia. Nullamulier hoc deſiderat niſi fatua ⁊ mala. immonon poteſt pati vir talem iniuriam ſed expellit̓ ⁊ percutit. ⁊ vxor ſumme turbatur de adulterio viri cuꝫ nouit. ergo ⁊ tu hoc ſerua ergaproximum. ⁊ non adulterabis. Adeo hoc vniuerſaliter dictat lex ſeu ratio naturalis. ꝙ etiam ante legem naturalem ſcriptam ethnici ⁊idolatre habuerunt pro crimine et magis abhorrent ꝙͣ homicidium. Et in ſignum huiusquando Abraham propter famem deſcendit īegiptum cuꝫ vxore ſua Sara perpulchra. rogauit eam vt non indicaret ſe eſſe vxoreꝫ eiſi interrogaret̉. Et hoc ideo ẜm Nico. de liraquia cogitauit ꝙ ſi ſciuiſſent vxorem ſuaꝫ eēcum ob pulchritudinem eius concupiſcerenteam cognoſcere. ne adulterium perpetrarētquod ſumme deteſtabantur: occidiſſent Abraham vt poſſent poſtea vti ea ſine vitio adulterij minus ſibi facientes conſcientiam de homicidio ꝙͣ de adulterio. ¶ Secundo arguit deadulterio deus per legem Aoſaÿcam et prophetalem. Exodi. xx. Non mechaberis. hoc ēadulterabis. et addicitur pena. Leuit̉. xx. vbidicitur. Aorietur mechus ⁊ adultera qͥ adulterati fuerint. Vnde ſcribe ⁊ pharizei adducētes ad Ih̓m mulierem in adulterio deprehenſam dixerunt. Magiſter. hec mulier modo inadulterio deprehenſa eſt. Moÿſes mandauitin lege huiuſmodi lapidare Ioh̓is. viij. Et ꝑalach̓. dicit dominus. iij. Ero teſtis veloxmaleficis adulteris et periuris ſcilicet ad accuſandum vt puniantur. Ꝙ autem aliqui expatribꝰ cum haberent vxores accederent adancillas pro habendis filijs vt Abraham adAgar Gen̄. xvj. Et Iacob ad Balaā ⁊ Zelfāanc illas Gen̄. xxx. non propter hoc commiſerunt adulteriuꝫ. quia cognouerunt eas nonfornicarie ſed maritali affectu. cum quibusdeus diſpenſauit vt ſimul haberēt plures vxores abſqꝫ peccato. vt extra de diuor. ca. Gaudemus. et hoc ob multiplicandum cultuꝫ deiqui remanſerat ſolum in familia eorum exmultiplicatōne hominū eorum ꝑ generatōemin illa familia. Et etiam ob ſpūaleꝫ ſignificatōnem. que hr̄. xxxij. q. iiij. Recurrat. ⁊. c. ſe. ⁊ca. obiciunt̉. ¶ Tertio arguit̉ ſeu rep̄hendit̉adulteriū ꝑ legē euāgelicaꝫ. Nam dixit xp̄usin euangelio Math̓. xix. Quos deus cōiunxithō nō ſeꝑet. rep̄hendens illos iudeos qui dabant libellū repudij vxori cum non placebateis. ⁊ ea dimiſſa cōtrahebāt cum altera abultera. declarās hoc eſſe adulteriū nō matrimonium. et qꝛ Moyſes ꝓpter duritiem et crudelitatē illoꝝ hoc ꝑmiſerat nō vt bonū et licituꝫſed vt minus malum ne occiderent vxores ſi