TertiumCapitulum
dimittere nō poſſent. Seꝑat igr̄ homo quosdeus coniunxit. ⁊ male facit infringēs dei oīdinatōnem. cum ſine cauſa legitima dimittitvxorem vel vxor viꝝ. ⁊ multomagis ſi adulterat. ⁊ peius ſi de facto cū alia contrahat. Pronulla igr̄ cauſa licitum ē accedere ad aliaꝫ q̄ad ꝓpͥam vxorem. Nec ex eo ꝙ ſterilis ſit vxorvt ex alia habeat filios. Nec ex eo ꝙ infirmaqͣlicūqꝫ ⁊ qͣcūqꝫ diutina infirmitate ⁊ incurabili. ſiue ſit ceca. ſiue ſit paralitica. ſiue leproſa. Nec ex eo ꝙ eſt adultera vel ꝙͣtūcunqꝫ mala vel heretica. Bene poſſet dimitti ꝙͣtum adcohabitatōnem ⁊ thorum ꝓpter adulteriū velꝑiculū ſui ꝓbabile corꝑis vel anime: ſed nonqͦ ad vinculū .i. ꝙ poſſit accedere ad aliam viuente prima. al̓ adulteriū eſt Et idem de vxore erga virum. Unde Auguſt. Sic nō ſūt facienda adulteria voluntate etiam procreādifilios. ſicut nō faciēda furta volūtate paſcendi pauꝑes. xxxij. q. iiij. Sic̄ ⁊. q. v. c. Si vxorem. ⁊. q. vij. ꝑ totū. ¶ Quarto arguit̉ ꝑ legēcanonicā ⁊ ſinodalē. Nam eccleſia ẜm antiqͣsregulas imponit pn̄iam ſeptennē pro adulterio. vt patet. xxij. q. j. c. Predicandū ꝙͣuis hodie ſint in arbitrio cōfeſſoris pn̄ie imponēdeſiue pro iſto ſiue pro alio pct̄o. Et in aliquibꝰeccl̓ijs epiſcopalibꝰ ē etiā ſn̄ia excōmūicatōnis lata ꝑ ſinodales ꝯtra adulteros. De iureaūt ꝯmūi ꝙͣuis n̄ ſint excōmūicati ip̄o facto.deberent tamē excommunicari quando ē manifeſtum ⁊ perſeuerans. A deo autem ſemperſunt excommunicati adulteri etiam occulti.Punit etiam ipſum adulterum iure petendidebitum ab vxore: ita ꝙ non tenetur ei vxorreddere debitum cū hoc certitudinaliter nouit. qͦnimmo ſtatuit eccleſia ꝙ ſi in adulterioꝑſeuerat notorio nullo modo debet ei redderedebituꝫ qui innocens eſt. ad hoc ne videaturfauere ei in adulterio: ſed deſiſtat ab eo. Un̄Hiero. Cum vxor carnē vnā in aliā diuiſeritet ſe a marito ꝑ fornicatōnem ſeꝑauerit: nondebet teneri. ne virum qͦꝫ ſub maledicto faciat. dicente ſcriptura. Qui tenet adulteram fatuus eſt et iniquus. xxxij. q. j. Dixit dn̄s. ⁊ inca. ſe. Et idem iuris eſt oīo in viro ⁊ vxore.quimmo poteſt contͣ voluntateꝫ adulteri velabultere qͥ fidē ſeruat caſtitatis petere diuortiuꝫ ⁊ nō cohabitare cum adultero. ⁊ intraremonaſteriū qn̄ adulteriū ē notoriū. vt notat̉xxvij. q. ij. ca. Agathoſa. cū glo. Si vis pleniꝰde hijs dide in. iij. ꝑte ti. j. c. xxj. ¶ Quīto arguit̉ ꝑ legē ciuilē ⁊ imꝑialē. Nā ꝑ legē ciuileꝫppter adulteriū ꝓbatū vxor ꝑdit dotes. vt inAuten. vt liceat marito. §. qui vero coll̓. viij.poit ⁊ famaꝫ ⁊ honorem: ꝑdit ⁊ vitam aliqn̄.euis auteꝫ ip̄e leges ſeculares non puniantlta viros perpetrantes adulteria cum ſolutisſicut mulieres perpetrātes cum ſolutis virisdi cōiugatis. tn̄ ẜm rectius iudiciū eccl̓ie ita
peccat vnꝰ ſicut ⁊ alter. ⁊ ita deberet puniri.Un̄ dicit Inno. papa. Criſtiana religio adulteriū in vtroqꝫ ſexu pari rōe ꝯdēnat. xxxij. q.v. ⁊. q. vj. Augꝰ ait. Indignāt̉ mariti ſi audiant adulteros viros ſil̓es adulteris feminispendere .i. ſuſtinere penas. cum tantograuiꝰeos puniri oportuerit. ꝙͣtomagis ad eos ꝑtinet ⁊ virtute vincere et exemplo regere feminas. Priuat etiam lex ciuilis natos ex adulterio paterna hereditate. et omnibus dignitatibus temporalibus. Ecce quomodo om̄iaiura ſumme arguunt ⁊ d̓teſtantur abulteriū.Et ideo ſumme cauendum.¶ Ꝙtum ad tertium .§. iij.pͥncipale .ſ. gͣuamē expectādū .i. penam dicit.Statuā ꝯtͣ faciem tuā .i. in iudicō. ipſa pct̄a⁊ mala q̄ ex adulterio oriūtur. tibi on̄dēt̉ ipſapct̄a ⁊ mala. ⁊ ipſa te accuſabunt: ex quibusꝯtēnaberis. Naꝫ vt dr̄ Hebre. xiij. Adulterosiudicabit deus .ſ. ad ignē eternū. Et pͥmo qͥdēpena eſt eis ſūma cōfuſio. quā habebit adult̓coram toto mundo. Certuꝫ eſt ꝙ ſi mulier nōbilis nunc accuſaretur de adulterio in iuditio in aliqua ciuitate coram populo. haberꝫſummam penam confuſionis. O ꝙͣta confuſio tunc coram toto mundo ⁊ amicis ⁊ inimicis argui de adulterio animam que nobiliſſima eſt. que violauit etiam ſacramentum dei.Ꝙ viri nō erubeſcant nūc de adulterio ꝓpterquod manifeſte committunt: hoc procedit exmaxima cecitate. quia nō cognoſcunt grauitatem mali. cuꝫ deberent magis erubeſcere ꝙͣmulieres. ſed tunc ſublata tali cecitate ignorantie ſumme cōfuſioni patebunt. Hiere. xx.Confundentur vehementer. quia non intellexerunt obprobrium. ſcilicet peccati. ¶ Primō ſtatuetur ante faciem ſuam grauitas huius peccati ex īiuſticia maxima ⁊ īiuria quāfecit proximo et violatōne ſacramenti dei eteccleſie ꝓpter quod puniuit deus terribiliteriſtud vitiū. Nam vt habet̉ Iudi. xix. propteradulteriū ꝑpetͣtū cum vxore cuiuſdam leuitea viris ciuitatis Gabaa. qꝛ noluerūt eos punire illi de tribu Beniamin mortui ſūt in bello circa ſexaginta milia hominū. Nā ī primo⁊ ſecūdo bello facto adinuicē. xj. tribꝰ fuerūtd̓bellati a t̓bū Gēiamin mortuis pluſꝙͣ. xxx.milibꝰ de ipſis. quia confidebant de ſua multitudine. cum eſſent. cccc. milia vel circa. Intercō bello ꝯpūcti ⁊ de dn̄o ꝯfidētes habuerūtpictoriam deleta tribu Beniamin .ſ. xxv. milibꝰ. quingentis exceptis. Et hoc deus ꝑmiſitin penā adulterij. Sed in hiſtorijs romanoꝝnarrat̉. ꝙ ꝓpter adulteriū cōmiſſum ab Antonio qui ſibi cū Octauiano condiuiſerat totuꝫ imꝑium. ex eo ꝙ repudiauit vxorem ſuam. Antonius germanam Octauiani et adheſit carnaliter Cleopatre regine egipti libidinoſe femine. Octauianus īdignatus mouit