CapitulumSecundum

y fornicatio ſimplex ꝯͣriatur caritati ꝓximiꝙͣtum ad hoc ꝙ repugnat bono prolis naſciture. vt dicetur in ſe. §. dum .ſ. dat oꝑam generatōni nō ẜm ꝙ cōuenit ꝓli naſciture. Qd̓autē dicit Ambroꝰ. nō eſt ſic intelligendū vtcum quocunqꝫ vitio luxurie moriens nō dānetur ꝓpter oꝑa miſericordie exhibita. ſꝫ qꝛ ꝑilla oꝑa miſericordie diſponet̉ ad graciam etad penitentiā vnde veniam in pn̄ti conſqͣturde lubrico. ¶ Ad tertiū dicit Grānus diſ. ea.ꝙ ibi concubina ſumit̉ inproprie videlꝫ ꝓ eaq̄ ducta eſt vere in vxorem. ſed ſine ſolēnitate legali. puta ſine inſtrumento dotibus vel teſtibus ⁊ huiuſmodi. Hanc cōiugem facit affectus. ſed cōcubinaꝫ nominat lex. Et ſic etiaꝫſumit̉ diſ. xxxiiij. c. Is qui nō habet. Firmagͦ ꝑmanet ſentencia. quia mortale eſt oīs fornicatio. Et ideo ꝑdidiſti om̄s qui fornicant̉.Ꝙtum ad ſecundumᵐ. §. iij.principale .ſ. ꝙ fornicatio ſit peccatū mortale. qꝛ dicit̉. Perdidiſti .ſ. eternaliter. ꝓbari p̄tqͣdruplici ratōne. Et prīo videlꝫ qꝛ hoc ē ꝯͣ legem naturalē. quod declarat bt̄us Tho. ī. iij.ꝯͣ gentiles ſic ſnīaliter. Ratō natural̓ dictathomini ꝙ filij debeant nutriri a parentibꝰ vſqꝫ ad tēpus debitum. Ad hoc autē nutrimentum ꝑtinet nōſolum cibus corꝑalis. ſꝫ etiamintellectualis .ſ. doctrine. morū. et diſcipline.quo nō eſt capax puer ante vſum ratōnis. Etcum poſtea fit capax non poteſt poſtea vnadie cuncta addiſcere ſꝫ paulatim. Et ad nutrimentum corꝑale nō ſufficit pater ī puericia. Ad nutrimentū anime ꝑ correctioneꝫ nōſufficit mater. Naturaliter eſt homo pronusad malū ab adoleſcēcia ſua ⁊ ī tali etate paꝝtimet matreꝫ: ſed oportet ꝙ baculus timorispaterni ſit ſuper eum. Oportet gͦ ſi proles debet duci ad perfectōnem ſtatus ſui ẜm animā⁊ corpus ad quod natura inſtigat parentes.ꝙ ſimul ſtent pater ⁊ mater per magnum tēpus. Sed fornicarij cum nō ſint aſtricti aliqͣlege ad cōmanendum ſed poſſint ad placitūſeparari. immo et debent ſeparari. et propterpericulum vt palea iuxta ignem. ⁊ ꝓpter ſcanbalum alioꝝ amouendum. Si autem ſeꝑantur: ſequitur deſtitutio prolis quod eſt cōtralegem naturalem. Contra naturam .i. ratōemnaturalem igitur eſt ꝙ quis vtatur pago cōcubitu prout fit ꝑ fornicatōnem ſed oportetꝙ ſit maris ad feminam cū qua ꝑmaneat nōꝑ modicum tempus ſed diu vel etiam ꝑ totaꝫbitam. Inde eſt ꝙ maribus ī ſpecie humanamagna ſolicitudo de certitudine prolis ineſtcui īminet educatio prolis. Sed ad hanc certitudineꝫ facit determinatō maris ad femināę matrimonium ꝑ quod indiſſolubiliter adinuicem liganter. Nec obſtat ſi aliquis fornicando aliquam cognoſcens ſufficienter pro-

uideat proli de educatōe. quia illud quod cadit ſub d̓terminatione legis. iudicatur ẜm idquod cōmuniter accidit. ⁊ nō ſcd̓m id quod īaliquo caſu contingit. Ideꝫ quaſi habet̉ ſcd̓aſcd̓e. q. cliiij. arti. ij. Secunda ratio qua probatur fornicatōnem ſimplicem eſſe mortaleeſt talis. Nullum peccatum excludit a regnodei vel facit hominem dignum morte eternaniſi mortale. Sed talis eſt fornicatō .ſ. excludens a regno dei. Nam ad Gal̓. v. dicit apoſtolus nominatis quibuſdam peccatis ⁊ īter cetera fornicatōnem. Qui talia agunt: regnuꝫdei non conſequentur. Et Ro. j. enumeratismultis peccatis et inter illa fornicationemſubdit. Digni ſunt morte nōſolū qui faciūt:ſꝫ et qui conſentiunt facientibus. Unde legit̉de quodam concubinario ꝙ cum eſſet infirmus. ⁊ confeſſor quidam viſitans eum nollabſoluere niſi eam de domo emitteret. ille aſſenſit. ſicqꝫ ſumptis cum lacrimis multis omnibus ſacramentis deceſſit. Cumqꝫ iſte cōfeſſor qui erat ſanctus homo pro eo oraret exiſtimans ad purgatorium tranſiſſe ꝓpter penitenciam. apparuit quadam vice ei ſe aſſerensfore damnatum. ⁊ hoc quia ficte penituit intendens concubinam reaſſumere ſi euaſiſſet.¶ Tertia ratio eſt. quia eſt contra legem diuinam. contra illud videlicꝫ p̄ceptum decalogiNō mechaberis Exod̓. xx. Quod exponēs Iſidorus ait. Nec quiſꝙͣ preter matrimonij fede.ra alijs feminis miſceatur ad explendam libidinem. xxxij. q. v. Non mechaberis. Sic etiaꝫexponit Auguſtinus in. c. Meretrices. ea. q.vbi ait. Meretrices eſſe. ⁊ ad meretrices accedere prohibet dominus quaꝝ venialis eſt turpitudo. Ex quibꝰ verbis patet predictam auctoritatem. que ponitur pro glo. ſuper illudDeutro. xxiij. Non erit meretrix de filiabusiſrahel nec ſcortator. eſſe corrupte ſcriptam.ſ. ipſam aucͣtoritatem: que dicit quarum turpitudo eſt venialis. Unde aliqui volebant arguere fornicationem eſſe veniale peccatum.quod falſum eſt. Uult ergo dicere glo. venial̓nō venialis. Ad hoc etiaꝫ facit quod diciturThob̓. iiij. Attende tibi .i. caue ab omni fornicatōne. ⁊ preter vxorem tuaꝫ nunꝙͣ patiariscrimen ſcire. Crimen proprie importat peccatum mortale. Vnde ex determinatione facta per apoſtolos in primo concilio hieroſolimis mandatum fuit conuerſis ad fidem pricipue gentilibus. vt abſtinerent ſe a fornicatōne Act̉. xv. Et hoc ideo qꝛ pagani putabātſibi hoc licere. Augꝰ. etiā quodam ẜmone adppl̓m ait. Nō licet vobis fornicari. Sufficiāvobis vxores. Non licet vobis habere concubinas. etiam ſi vxores nō habetis. diſ. xxxiiij.Audite. Quarta ratō ē ex taxatōne penitēcie eius. Soluꝫ em̄ pro peccatis mortalibusinuenit̉ taxata penitēcia. non aūt ꝓ veniali.