Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
841
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumPrimum

ip̄o actu cogitato. hoc ꝯtingit ex hoc affectio eius eſt inclinata in hūc actū. Un̄ aliquis conſentiat in talem delectatōem. hoc nihil eſt aliud ꝙͣ conſenciat in hoc affectuseius ſit inclinatus in fornicatōnem. Nullꝰ em̄telectat̉ niſi in eo quod eſt cōforme appetituieius. autē aliquis eligit ex deliberatōneaffectus eius cōformet̉ hijs ẜm ſe ſunt motalia eſt mortale. Un̄ talis conſenſus in delectatōnem peccati mortalis in cognitione etſi in opus eſt mortale. Habet locuꝫ ī alijsmortalibus. vt homicidij. furti. huiuſmodi.Dicit em̄. b Tho. vbi ſupra. conſenſus ī delectatōem que procedit ex conplacencia acthomicidij cogitati eſt peccatum mortale.autem conſenſus in delectatōnem que procedit ex conplacentia delectatōis homicidio.Contingit autē frequentius hominē peccarecirca materiā luxurie in moroſa delectatōnequia magis ad huiuſmodi inclinatur. Et incidunt in hoc tepidi. Nam frigidi .i. habituati in peccato ſubito trahuntur ad conſenſumoꝑis. Feruentes ꝙͣcitius expellunt īmundascogitatōnes. Sed tepidi morant̉ in huiuſmodi. Et ẜm Tho. vbi ſupra. arti. vj. dicit̉ delectatio moroſa ex mora temporis. ſꝫ ex eo ratio deliberans circa eam īmorat̉: nec tn̄eam repellit. tenens volens libenter que ſtatim vt attingunt animū repelli debuerūt. vtdicit Augꝰ. in. xij. tri. Et ꝙͣuis apprehenſiovirtutis imaginatiue ſit ſubita ſine deliberatōne. poteſt aliquem actuꝫ cauſare an̄ꝙͣ ratō ſuꝑior vel inferior habeat tempꝰ deliberandi. ibi poteſt eſſe veniale tm̄. tn̄ iuditium ratōis inferioris quā .ſ. iudicat̉ de aliquoagendo vel agendo ratōnes temporales.puta legem hūanam vel naturalem. ē deliberatōne que indiget tēpore. in quo ratioſuꝑior que ẜm ratōes eternas ſeu legem diuinam iudicat agendis deliberare poteſt. Un̄ſi cohibe at ab actu peccati ſuam deliberatōeꝫ .ſ. d̓teſtando vt malū. ei imputat̉. et ſic ip̄a conſentire videtur. De. de tharan. in. ij.ſnīaꝝ. diſ. xxiiij. ſic dicit. Conplacenciaꝫ ſurgentē in ſenſualitate circa luxuriaꝫ vel aliudquod eſt mortale ex genere ſuo. Aut ratō ſuꝑior ex conſideratōne diuini p̄cepti vel offenſe dei ſtatim reprimit: tunc eſt niſi veniale. Aut ſtatim reprimit. tunc aut exp̄ſſeconſentit: ſic eſt mortale. quia vir comediti. rato ſuperior conſentit. Aut expreſſe ſꝫnegligit reprimere. Aut manet talis conplacencia pꝰ ſufficientē deliberatōneꝫ aīaduerſioneꝫ ꝑiculi: tunc eſt mortale. muliercōmedit. Aut manet: et ſic eſt veniale.Oe tertio gradu luxu­ .§. vj.rie .ſ. conſenſus in actum turpeꝫ. iſtud ē mortale Mathei. xv. Ex corde exeunt cogitatōes

male. furta. homicidia. fornicatōnes. adulteria. hec cōinquināt hominē .i. macula mortali inficiunt quando ſunt cogitationes deliberate hoꝝ. Et tunc ẜm Augu. dicit̉ Adaꝫ figurate comediſſe pomum .i. rationē ſuꝑioreꝫconſenſiſſe expreſſe ſaltem per omiſſionem.conſequenter mortem anime incurrere. Un̄Augꝰ. dicit prima differencia peccati mortalis eſt cum in corde conſentit̉ libidini. figirata puellam mortuam ſed adhuc in domoiacentem. peniten. diſ. ij. Sicut. Item dicitAugꝰ. Si cui abheſit cupiditas concubendicum vxorē aliena ſed deeſt facultas. minꝰreus eſt ꝙͣ ſi in ip̄o facto deprehenderetur. depeni. diſ. j. Et hoc quo ad iuditium diuinum humanū vbi puniunt̉ cogitatioēs ſoleetiam deliberate. Et eſt ſimilitudo ī generein ſpecie ſeu quantitate. Nam ſicut eſt pct̄moꝑis maiuſꝙͣ cordis (ceteris paribus) ita etgrauius punit̉ a deo. Sed in hoc eſt equalitas in diuturnitate pene. quia vtrumqꝫ penaeterna punitur. Idem dicendū eſt de alijs peccatis. vt patet ea. diſ. plura capitula. ante illud. Si cui. Et hoc totum intelligendum eſtdeliberato conſenſu in actum peccati mortalis eius .ſ. quod eſt contra aliquod p̄ceptorū.vt fornicatōnis. furti. homicidij. huiuſmoī.Conſenſus autē deliberatus in actum peccati benialis ꝙͣuis etiam ꝑtineat ad rationē ſuꝑiorē. tn̄ ex ſe eſt niſi veniale. puta quis deliberat dicere mendatium officioſuꝫ. vel iocoſum. vel verbum ocioſum. et huiuſmodi. ẜmTho. prima ſcd̓e. q. lxxv. arti. ix. Ex ſe autempropterea dictum eſt. quia ratione contēptadiuncti poſſet eſſe mortale. Sciendum etiā cum peccatū cogitationis mortale ſit eiꝰ/dem ſpeciei cum eodem oꝑe exteriori ꝑpetrato. ſed differunt ẜm imꝑfectum ꝑfectum. qꝛpeccatum cordis dicitur imꝑfectuꝫ reſpectupeccati oꝑis ẜm Tho. prima ſcd̓e. ideo queꝫadmodum peccata mortalia oꝑis de neceſſitate oportet ea confiteri nōſolum in genere.ſed in vltima ſpecie. Non em̄ ſufficeret dicereſe ꝑpetraſſe luxuriam: ſed oportet expͥmatſpeciem luxurie. puta ſimplicis fornicatioīs.vel adulterij. vl̓ ſtupri. vel ſacrilegij. huiuſmodi. Ita etiam de cogitationibꝰ deliberatisluxurie ſufficit confiteri ſe habuiſſe cogitationes turpes conſenſu. ſꝫ etiam oportet exprimat materiā ip̄aꝝ. videlicꝫ ſi ergaconiugatā. vel ſolutā. vel virginē. vel ſanctimonialē. vel mares. huiuſmodi. Et idē iuditiū videt̉ de cogitationibus moroſis vt .ſ. exprimat̉ qualitas ꝑſonaꝝ erga quas aīmꝰ verſatus eſt. Cogitatio aūt deliberata in vxoreꝫꝓpriam non eſt mortale. ſicut nec ipſe actusconiugalis de ſe. hoc niſi ita immorareturin ea pollutio in eam ſequeretur ī vigilia.De quarto gradu .§. vij.