TitulusQuintus
eum. vel ꝑ ſuggeſtionem demonis ſenſualitatis. tn̄ aliqualiter delectat̉ ⁊ ſibi cōplacet cuꝫdiſplicencia tn̄ ratōis ibi eſt peccatū veniale.Et hoc eſt quod ait apl̓us Ro. vij. Nō em̄ qd̓volo bonū hoc ago. ſꝫ ꝙ odi malū hoc facio.Loquit̉ em̄ de malo cōcupiſcencie ⁊ cōplacēcie ſenſualis qd̓ frequenter patit̉ animꝰ in cogitatōnibus turpibꝰ qd̓ quideꝫ licet odiat ẜmratōem: tn̄ patit̉ illud in ſenſualitate. Taliscōplacencia ſignificari p̄t ſeu figurari ꝑ eſuꝫligni vetiti ab Eua. qd̓ oſtendit Gregꝰ dicēs.Suggeſtio peccati fit ꝑ diabolum. delectatōꝑ carnem. conſenſus ꝑ ſpm̄ .i. ratōeꝫ. qꝛ ⁊ primo ſerpens culpam ſuggeſſit Eua velut caroi. ſenſualitas delectata eſt Adam vero velutſpūs conſenſit ⁊ infra. Cū em̄ malignus ſpūspct̄m ſuggerit ī mente. ſi nulla delectatō peccati ſequat̉. pct̄m omīno ꝑpetratū nō ē. Cuꝫvero caro delectari ceperit. pct̄m iam naſci īcipit. Si vero ex deliberatōne conſentit tuncpct̄m cognoſcit̉ ꝑfici .ſ. in aīo. In ſuggeſtioēem̄ peccati ſemen eſt. in delectatōne fit nutrimētuꝫ. in conſenſu ꝑfectio. Et ſepe contingitvt quod malignus ſpūs ſeminat in cogitatōne: caro trahat in delectatōnem. nō tn̄ animꝰi. ratō eidem delectatōni conſentiat. Et cū caro ſine animo delectari nequeat. ip̄e tn̄ aīmꝰcarnis voluptatibus reluctans in delectatōecarnali quoquo mō ligatur inuitus. vt eī exratōne contradicat nec conſentiat. ⁊ tn̄ ea delectatōne ligatus ſit. ſꝫ ligatum ſe vehemēteringemiſcat. Unde ⁊ ille celeſtis exercitus precipuus miles gemebat dicens. Uideo aliaꝫ legem in mēbris meis repugnantem legi mentis mee. ⁊ captiuū me ducentem in lege pct̄i.Itaqꝫ eſt homo ⁊ captiuꝰ (vt ita dixerim) etliber. liber ex iuſticia. captiuus ex delectatōequam portat inuitus. hec ille diſ. vj. Teſtam̄tum in palea. Sed penſandū. Si arguat̉ ꝯͣ.qꝛ videlꝫ Augꝰ. dicit ī li. de libero arbitrio ꝙnullus peccat in eo qd̓ vitare nō poteſt. Sednō poteſt homo vitare quī actus ſenſualitatis ſit inordinatꝰ. Eſt em̄ ſenſualitas ꝑpetuacorruptio ꝙͣdiu viuimus in mūdo ẜm Aug.gͦ talis motus ſenſualitatis ſeu cōplacēcia n̄eſt peccatū. Rn̄det. b Tho. prima ſcd̓e. q. lxxiiij. arti. iij. ꝙ perpetua corruptio ſenſualitatis intelligenda eſt ꝙͣtum ad fomitē qui nūꝙͣtotaliter tollit̉ in hac vitā. Tranſit em̄ originale peccatū reatu. ⁊ remanet actu .i. quo adinclinatōnem ad malū. Sed talis corruptionō impedit quin homo ratōnabili voluntatepoſſit reprimere ſingulos motus īordinatosſenſualitatis ſi p̄ſenciat puta diuertendo cogitatōem ad alia. Sꝫ dum homo cogitatōemad aliud diuertit: poteſt etiaꝫ circa illud aliquis inordinatus motus inſurgere. ſicut cuꝫquis tranſfert cogitatōnem ſuam a delectatōnibus carnis volens concupiſcencie motꝰ vi-
tare ad ſpeculationem ſciencie.De ſecundo gradu .ſ. .§. v.moroſe delectatōnis intelligitur illud Piere.iiij. Uſqꝫ quo morabunt̉ apud te cogitatōnesnoxie? Et illud Sap̄. j. Peruerſe em̄ cogitatōnes ſeꝑant a deo. nullum autē peccatū ſeꝑata deo niſi mortale. Cogitatio autem moroſedelectatōnis circa materiā luxurie ē ꝑuerſaquia contra debitum vſum ſeu rectitudinemratōnis. vnde et mortale. Qd̓ firmat. b Tho.prima ſcd̓e. q. lxxiiij. arti. viij. ꝑ auctoritateꝫAugu. dicentis in libro. xij. de tri. Si cōſenſillecebris .i. voluptatis ſola cogitatione delectatōis contentꝰ eſt. ſic habendū exiſtimo velut cibum vetitū ſola mulier comederit. ⁊ pꝰpauca ſubdit. ꝙ totus homo dānabit̉ ꝑ huiꝰmodi que ſine volūtate oꝑandi. ſꝫ tn̄ cū volūtate animū talibus oblectandi ſolius cogitatōnis ſentiunt̉ eſſe peccata niſi ꝑ graciaꝫ xp̄iremittantur. Nullus aūt damnat̉ niſi ꝓ mortali. Ad hoc etiam facit quod Gregꝰ ait. Olerūqꝫ autē ꝑuerſum qd̓ cōcipit animꝰ intra ſemetip̄m etiam ꝑ deſiderium voluit. Et nimirū. mentē nequaꝙͣ īmūda cogitatio maculatcū pulſat ſꝫ cum hanc ſibi ꝑ d̓lectatōem ſubiugat. de peni. diſ. iij. cā. Int̓ hec. Macula autē nō cōtrahit̉ ꝓprie niſi ꝑ mortale ẜm Tho.in. iiij. gͦ ⁊cͣ. Et nota ꝙ in expoſitōne illiusfigure deſu pomi vetiti ꝑ Adam ⁊ Euā alit̓ꝓcedit Augꝰ. aliter Gregꝰ. Nam Gregꝰ. ī. §.p̄cedenti Euam dicit carnem .i. ſenſualitateꝫſignare. in qua nō contingit eſſe niſi veniale.Sed Augꝰ. ponit Euam ratōnem figurare īferioreꝫ. in qua poteſt etiam eſſe mortale ẜmTho. ⁊ virum ratōem dicit eſſe ſuꝑiorē in homīe. Un̄ eſum Eue dicit ſignare moroſam delectatōnem in cogitatōne. ⁊ eſum Ade ꝯſenſūmentis in actuꝫ. Nec ē ꝑ hoc ꝯͣrietas in ſnīadicte concluſionis. ſꝫ varietas expoſitōnis dicte figure. Quid ſit ratō inferior. ⁊ quid ſit ratio ſuꝑior habes in prima ꝑte. ti. ij. Sed ꝓmaiori declaratōne huius materie que vtiliseſt ⁊ difficilis ad cognoſcenduꝫ dicit. b Tho.prima ſcd̓e. q. lxxiiij. articu. viij. Ꝙ aliquis d̓fornicatōne cogitans poteſt de duobus delectari. Uno modo de ip̄a cogitatōne. Alio mōde fornicatōne cogitata. Delectatio de cogitatōne ip̄a ſequit̉ inclinatōem affectus in cogitatōnem ipſam. Cogitatio ip̄a ẜm ſe nō eſtpeccatum mortale. īmo qn̄qꝫ eſt veniale tm̄.puta cū quis inutiliter cogitat de ea. qn̄qꝫ ſine peccato omīno vt qn̄ vtiliter d̓ ea cogitat.vt cum vult de ea p̄dicare vel diſputare. ⁊ iōꝑ ꝯn̄s cogitatō ⁊ affectio q̄ ſic ē d̓ cogitatōnefornicatōnis nō eſt d̓ genere peccati mortal̓.ſed qn̄qꝫ veniale. quandoqꝫ nullum. Unde necconſenſus in talē delectatōeꝫ eſt mortale. Sꝫꝙ aliquis de fornicatōne cogitans delectet̉ de