CitulusQuartus
meretrix vel virgo corpore vel corrupta. DeIohanne euangeliſta ſi eſt in paradiſo terreſtri cū corpore vel in gloria vel in mūdo corpus eius ⁊ huiuſmodi. Contendere etiaꝫ dedignitatibus vel locis honorabilioribus vanum eſt. Et ſic intrauit contentio inter apoſtolos quis eoꝝ videret̉ eſſe maior. quos xp̄ccōpeſcuit dicens. Principes gentium dominant̉ ⁊cͣ Luce. xxij. Nec hoc fuit abſqꝫ peccato. Ꝙ autē Iob cū domino contentōeꝫ feceritdicens. Nunquid qui contendit cū deo tam facile cōquieſcit: Ibi contentio ponit̉ ꝓ diſputatōe. Dixerat em̄ ca. xiij. Ad omnipotenteꝫloquar. ⁊ diſputare cū deo cupio. In qua diſputatōnis contentōne nō intēdebat veritatēīpugnare. nec inordinatōne animi vel vocisvti. ſed aliquam inquiſitōnem exqͥrere. Undein nullo peccauit ẜm Tho. vbi ſupra. Uitande gͦ ſunt contentōes inutiles que vtiqꝫ inſtigantur oꝑe diaboli cui ſūme diſplicet cōcordia hominuꝫ. Vnde legit̉ in vitis patrum ꝙcum duo germani in heremo habitarent deomilitantes. ⁊ diu in maxima concordia vixiſſent nūꝙͣ contentōnis verbuꝫ hn̄tes. vnꝰ eoꝝinſtigatus a diabolo quadā die dixit. Tantūeſt ꝙ nō fecimus aliquā contentōeꝫ faciamꝰvl̓ vnā. Cui alter dixit neſcire ſe facere. Quēille docuit dicēs. Ponamus laterē vel aliquārem in medium. ⁊ ego dicam ꝙ eſt mea. et tueꝯͣ ꝙ eſt tua. ⁊ ego iteꝝ dicam ꝙ eſt mea. ⁊ tuecontra rn̄deas. ⁊ ſic faciemus contētionemCum gͦ cepiſſet ille dicere rem illā ſuā. ⁊ aliecontra dixiſſet ſuam. duriꝰ primus loquensait. immo mea eſt. queꝫ ille eſtimans iratumſubito acqͥeuit dicēs. Si tua eſt ip̄am accipe.⁊ ſic finita eſt queſtio. Cui ille primus dixit.ſic nō oportet facere ſꝫ ſemꝑ ꝑſiſte in dicēdotuam. Cum igit̉ iteꝝ cepiſſent. poſt binā replicatōnem modo priori cū acriter primꝰ loqueret̉. alius ſubito aſſenciebat dicens. Accipe ſi tua eſt. Et cum pluries iteraſſent negotium nunꝙͣ potuit ille vinci vt veram contētionem facerent. ſicqꝫ diabolus confuſus eſt.TTertia eſt contentio .§. iij.litigij. Hanc videtur xp̄us prohibere dum aitath̓. v. Qui vult tecuꝫ in iuditio ꝯtendere.⁊ tunicam tuaꝫ tollere: dimitte ei ⁊ pallium.Unde ⁊ apoſtolus reprehendit chorintos quiin iuditio adinuicem contendebant. dicens. īCorin. vj. Frater cum fratre iubitio contendit. Sed fruſtra eſſet inſtitutus ordo iuditiarius cum ſuis ſolēnitatibus ī iure canonico⁊ ciuili ſi nō eſſet licitum ⁊ iuſtuꝫ contenderein iuditio ob ſua repetenda. ⁊ ꝓpulſatōnem īiuriarum. ⁊ obuianduꝫ iniuſticijs ⁊ calūnijs.Quod gͦ ait apoſtolus. Secularia iuditia ſihabetis omnino peccatum eſt in vobis. j Corin. vj. intelligit̉ de contentōne iudiciaria nō
ſimpliciter ⁊ ex toto. ſed de ea que fit apud iudices infideles. vt ibi dicit̉ ꝑ apoſtolum. Hocem̄ ꝓhibetur infideles eſſe iudices ī cauſis fidelium. Uel intelligit̉ de contentōne iudicialietiam apud fideles: ſed cum fraudibus. mendatijs. ⁊ iniuſticijs. Unde ibi dicit apoſtolus.Quare nō magis fraudem patimini ſed vosfraudatis. Poteſt ⁊ tertio illud intelligi d̓ nōcontendendo qn̄ in repetitōne ſuaꝝ rerū ſcandalum ſequeret̉. in eis a quibꝰ repetunt̉. ſi tn̄ſcandalum eſſet puſilloꝝ nō phariſeoꝝ. Sedpoſtꝙͣ declaratuꝫ eſſet illis a quibus repetūỉaliena illa ſua non eſſe ſufficienter. iam eſſetſcandalum phariſeoꝝ in eis .ſ. ex malicia ꝓcedens ſi turbarent̉ ex hoc. Unde nō dimittēdaeſſet talis contentō ex hoc de neceſſitate. Dehoc tamē vide infra in. ca. de ſcandalo. Ꝙ autē dicit xp̄c nō contendendū in iuditio conſilium eſt. Un̄ nō obligat ad impletōnem eiusniſi ꝙͣtum ad preparatōem animi. nō ad opvt .ſ. talis ſit paratus nōſolum ablata nō repetere ſi oporteret. ſed etiaꝫ ad patienter ferendum ſi clamibeꝫ ꝑderet. arti. ad hoc. xxiij.q. j. ca. Paratus. Uerū conſiderando ꝙ in hꝰmodi contentōnibus iuditialibꝰ fiunt multapeccata ex vtraqꝫ parte. mendatia .ſ. ꝑiuria.odia. cōtumelia. fraudes. et alia. forte meliuseſſet talia dimittere ꝙͣ tot ꝑiculis ſe expone̓.⁊ precipue qn̄ litigia ſūt intricata. ⁊ iudicesſunt cupiditati nō veritati dediti. vel cū altera parte cōponere. etiam diminuendo de iureſuo. quia varius euentus belli cauſaꝝ. et expenſe multę. Vnde. v. q. ij. Si primates. dicit̉ꝙ iudex laborare debet ad concordiam. ⁊ debꝫlitigantes cōciliare. ff. de offi. pre. l. Illicitas.Debet etiā ſeruari modeſtia in litigijs. Un̄ dr̄o. q. iiij. ca. In loco. ꝙ quicqͥd aut cōſidentiūconſultatōnibꝰ agit̉. aut ab accuſantiū parteꝓponitur. ſic debet mitiſſima verboꝝ relatōereferri. vt nec contentōſis vocibus ſenſus audientiū turbet .i. clamoſis nec iuditij vigoreꝫde tumultū eneruet. Sed de ordine iuditiario⁊ modo aduocādi habetur in tertia ꝑte ti. ix.Effuſa eſt gͦ talis contentō litigioſa ſuꝑ principes .i. iuxta principes ſeu rectores vbi cauſe agunt̉. Et ꝙ ſuper aliqn̄ ponatur ꝓ iuxta.patet ex illo verbo p̄s. Super flumina babilonis ſedimus ⁊cͣ .i. iuxta. et ſic contendētes īinuio vitioꝝ procedentes nō in via iuſticie ⁊caritatis errare fecit .i. ꝑmiſit in plura incōuenientia intrando. vel veritatem non videndo. Sic due meretrices ſemel contendebant īiuditio coram rege Salomone de filio vniusbiuo altero mortuo quem falſa mater tulerat a latere vere matris. ⁊ mortuum ſuū iuxca matrem viui locauerat ⁊cͣ. Uide hiſtoriamiij Regum. iij.