CapitulumTertium

Ltecimas. vn̄ peccaret qui nō redderet. Sed īterris in quibus nō ē ꝯſuetudo ꝯn̄is ꝙ decime dent̉ et eccleſia nō petit: videt̉ eccleſia remittere dū diſſimulat. Et iō homīes ī terrisillis nō peccant decimas nō dando. Duꝝ em̄eſſet dicere ꝙ om̄es homīes italie ⁊ ꝑtiū orientaliū qui nō dant decimas dānarent̉. Ethuiuſmodi argumentū poſſumꝰ ab Apl̓o acciꝑe cui deberent̉ neceſſaria victꝰ ab hijs qͥbꝰp̄dicabat tn̄ non accipiebat. nec tn̄ peccabātqui ei non dabāt. alioqͥn male egiſſet cū eisapl̓us non accipiendo. Ideo autē apoſtolusnō exigebat qd̓ ſibi debebat̉ ne offendiculuꝫparet euāgelio. Un̄ nō bene facerēt rectoreseccleſiaꝝ ſi in terris illis decimas exigerentvbi nō ē ꝯſuetudo dari ſi ꝓbabiliter crederētꝙ ex hoc ſcandalū oriret̉. Ꝙ aūt in aliqͥbusterris milites exigāt decimas hoc nō ē quiaip̄i habeāt ius exigendi decimas qꝛ cū hoc ſitius ſpūale qd̓ debet̉ miniſtris nō cadit ī laycam ꝑſonā. Sed ille res tꝑales q̄ de iure exiguntur a clericis .ſ. fructꝰ decimaꝝ ex ꝯceſſione eccleſie date ſūt illis ꝓpter quedā ẜuitiafacta ab eis eccleſie. ſicut etiam eccleſia poteſt remittere ipſos fructꝰ qui dant̉ ꝓ decima. nō tn̄ remittit ius exigēdi decimas: nectollit debitum reddendi. hec Tho. qui hec dicit de decimis ſimpliciter et indiſtincte ſiuep̄dialibus ſiue ꝑſonalibus. Et huic .ſ. ſn̄ie ſatis ꝯcordāt dicta Vil̓. ⁊ Archi. in p̄dialibꝰ.et dicta Io. an. de qͥbuſcūqꝫ decimis ſi bene etnō ſuꝑficialiter intelligantur Archi. veroſuꝑ. c. Diſcretioni. extͣ d̓ decimis. li. vj. poſtꝙͣ oſtendit ꝑ multa iura et dicta ſanctorū indecretis et decretalibus poſita decimas eſſed̓bitas eccleſijs. Addit tn̄ ſic. In hoc dicebatfrater Ugo mgr̄ ī theologia ꝙ decime p̄diales debent̉ ex p̄cepto: ſed niſi petant̉ nō tenētur dare. ſed ſi petant̉ et nō ſoluant̉ ab illisqui debent. tūc peccant mortaliter: et ſic vidētur loqui iura de decimis ꝙ ſūt cogendi adſolutōnem ꝑ cenſurā eccleſiaſticā. Et hāc ſētenciam videtur ſequi Hoſti. in glo. ſuꝑ. c.A nobis. extͣ eo. v̓ſu. Quinqꝫ īfra canones.hec Archi. Io. vero an. ſuꝑ. c. A nob̓. extͣ d̓deci. et pͥmi. in nouella. poſt multa ꝑ que ꝓbat decimas de neceſſitate ſoluēdas ſic ꝯcludit. Quicunqꝫ gͦ monitus nō ſoluit integraliter decimam negari nō pt̄ qͥn peccet mortaliter. qꝛ tranſgreſſor diuine et humane legisnecnō et iudici cōtumax reꝑit̉: vn̄ et excoīcari poteſt. Et hoc ꝓbat Ludouicꝰ imꝑatoriubens ne p̄textu inceſtus clericorū retineatur .ſ. decima. et dicit ſic. Qui vero decimaꝫpoſt trinā admonitōnem ⁊ ſacerdotū p̄dicacōneꝫ dare neglexerit. excoīcetur. vt ī Lombarda de deci. li. vlt̓. Et ꝑ hoc dicunt quidāꝙ in regionibus illis vbi de more nō ſoluit̉decima nec p̄dicatur nec exigitur. nō peccāt

mortaliter homines qui non dant decimas.qͣſi romana eccleſia videat̉ ſuꝑ hoc ſaltē quoad p̄terita diſpenſare: ne ꝯtingat tātaꝫ multitudinem in hac cā damnari. ar. infra eo. c.In aliqͥbus. et in eo qd̓ legit̉ infra de cōſe. eccleſie. c. Aqua. et de cle. exco. vel īterdic. mini. c. Si celebrat. Alij vero dicūt ꝙ cū ad ſolutōnem decime ex p̄cepto qͥlibet ſit obligatus. ſꝑ peccat n̄ ſoluēs. ar. extͣ eo. Ex tͣnſmiſſa. et ſꝑ ē ī mora ſicut fur. Et hec opinio videtur ẜm rigorem iuris p̄ferēda. pͥma tn̄ benignior et efficatior ē. Et iō ad vitandū animarū ꝑiculū exp̄ſſe ē amplectenda. ar. ſupͣde appell. c. fi. Illud at̄ ꝓcerto teneas ꝙ ꝙͣtūcunqꝫ clerici delinquāt vl̓ decimis abutant̉.nūꝙͣ tn̄ de hoc habēt clerici diſputare nec debent ꝓpter hoc decimas detinere. vt infra eo.c. Tua nobis. hec ibi. et ſic vr̄ ꝯcor. cū Tho.Id. vero Ne apol̓. in. iij. quolibet. q. xix. ſic dicit ꝙ p̄ceptū de decimis dandis non obligatquia ſit de iure nature vel de iure ſcripto innoua lege vel in veteri ꝙͣtum ad decalogumet moralia: ſed inꝙͣtuꝫ vel iudiciale vel ceremoniale. Et quia huiuſmōi iudicialia vl̓ ceremonialia trāſierūt non obligant. Un̄ Augꝰ. dicit in quodam ſermone ꝙ ſabbata obſeruare et decimam dare. et circumciſionemfacere. et huiuſmodi. īꝑfecta erāt. tranſier̄tqꝫ omnia. et ꝑfecta ſunt. Sed obligat hoc p̄ceptum de decimis. quia eſt de iure poſitiuopape qui p̄eſt toti eccleſie cuius eſt ſtatueremaxime talia que videntur ad cultū dei ordinata. et ad ſuſtētationem eorum qui vacantdiuino cultui. qui vt eſſet quedam ꝯſonantia et noui et veteris teſtamēti. ſtatuit vt taxatio veteris teſtamenti de decimis ſeruare.tur etiā in nouo ꝙ poſſet etiā ſtatuere ſi eivideretur ꝓpter aliquā cām rationabilem ꝙplus vel minus daretur. et tale ſtatutuꝫ omnes obligaret. Conſuetudo aūt nō dandi decimas in aliqͥbus terris ꝙͣdiu toleratur abillis qͥ preſunt eccleſie. et maxime a papa ꝓpter cuius ſtatutum omnes obligant̉ excuſat ꝙͣtum ad hoc ꝙ ꝙͣdiu nō petunt pn̄t licite tenere. ſed ſi peterēt maxime de ꝯſenſu pape in talibus terris om̄es tenerent̉ dare. hocem̄ eſſet iam amplius hanc conſuetudinemnon tollerare ſeu approbare: ſed deſtrue̓. Un̄ſicut legem abrogatam per ꝯtrariam legeꝫſi legiſlator reuocaret omnes obligaret. renouata ſic ꝯſuetudine poteſt deſtruere nontolerando. et om̄es ad ſui ſtatuti obſeruantiāobligaret. cui ſtatuto videt̉ derogari ꝑ ꝯtrariam cōſuetudinem ꝙͣdiu fuerit tolerata etquaſi ꝑ ꝯſequēs approbata. Ul. aūt dicit qn̄nulla decima ſoluit̉ videt̉ ꝙ dn̄i p̄diorū breui manu ſoluerint eccleſie decimas. et ꝙ eisdeinceps ecl̓ia redonauerit. Inno. aūt multū rigide īcedit ī iſta materia dicēs ꝙ ī eo ꝙ