TitulusTertius
Ꝙͣtum ad tertium.§. v.ſcilicet conſecutōneꝫ mali certum eſt ꝙ amiſſa gratia dei per preſumptionem non poteſtſequi niſi malum de quo conturbatur mens.Unde in verſu predicto ſubditur. factus ſumconturbatus. id eſt totus turbatus. Cor em̄impij quaſi mare feruens quod quieſcere nōpoteſt nunc eſtuans per vnam paſſionē. nūcper aliam. quandoqꝫ per banā letitiam. qn̄qꝫper nimiam triſticiam. ⁊ huiuſmodi.¶ Capitulum ſeptimum de Curioſitate. in qͦagitur de ſpectaculis et vitijs que proceduntex vano aſpectu. ⁊ etiam de ſtudio ſeculariūlitterarum vtrum ſit licitum:Prioſitas inter gradꝰſuperbie ſupra ponitur. et ab eaprocedere videtur. vitium eſt pene omnes inuoluens. ⁊ paruꝫ cognitum. ſed multum nociuum: quod a ſe remoueri exoptat pſalmus. dicēs. Auerte oculos meos ne videant vanitatem in via tua viuifica me. Ubi tria ponit.Primo oſtendit ſui debilitatem. ibi. Auerteoculos meos.Secundo petit excludi curioſitatem. ibi. nevideant vanitatem.Tertio appetit dirigi circa vniuerſitateꝫ. ibi.in via tua viuifica me..§. j.Oſtendit primo exhoc ſui debilitatem. quia poſtulat a deo hoc fieri quod videt per ſe facere non poſſe. ſcilicetAuertere oculos ſuos a vanitate ad quā curioſitas inducit ad inſpiciendum. Multū em̄homo inclinatur ad ſciendum. Nam vt dicitphiloſophus. Omnes homines natura ſciredeſiderant. ⁊ Eccleſiaſtes primo dicitur. Nonſatiatur oculꝰ viſu: nec auris auditu. Multoem̄ magis appetitur ſcientia et veritatis cognitio ꝙͣ diuitie quarum appetitus eſt inſatiabilis: et merito quia ſcientia pertinet ad ꝑfectōnem anime. non autem diuitie. Et ideoorare debemus vt perficiat quod per nos nōpalemus. ſcilicet auertere oculos a vanitate.id ē inordinata ⁊ īutili cognitōe. Ip̄e .n. deus(ait apl̓s ad Phil̓. ij) oꝑat̉ ī nobis velle ⁊ ꝑficere ꝓ bona volūtate. Adeo aūt nociuū eſtvt excludat aliqn̄ a regno celorū. Un̄ curioſus figurat̉ ꝑ illū qͥ ſe excuſauit nō poſſe accede̓ ad quaꝫ fuerat cenā īuitatꝰ dicēs. Iugabouꝫ emī qͥnqꝫ ⁊ eo ꝓbare illa. Lu. xiiij. Bosꝓpter cornua q̄ habꝫ eminētia ī capite ſignatſuꝑbū qͥ in ſe habet eminētiā eſtimatōnis deſe ſuꝑ ceteros. Et ꝓpter ruminatōnem deſigͣtcōſideratōnem inordinatā qͣ diſcutit trite ſingula. Quinqꝫ paria ſunt qͥnqꝫ ſenſus exteripres a qͥbꝰ ortuꝫ habet om̄is noſtra cognitio.
Paria vero ſūt nō ſingularia. qꝛ ip̄oꝝ ſenſuūorgana exteriora ſūt duplicata. vt duo oculi. duę aures. due nares. duo labia. due manꝰ.in quarum pulpis p̄cipue viget tactus. Probare vabit qui cur ioſe vtit̉ eis vt experiaturqͥd delectatōnis ī hoc reperiat. Hic at̄ ſi emithuiuſmodi paria boum dans pro precō ſalutem anime ſue: eam ſcilicet p̄ponens vt delectetur in cognitōne inutili ⁊ vana rerum ẜmſenſum vel intellectum vtiqꝫ ſeipſum priuatcena glorie. de qua dicitur Apoca. xix. Beatiqui ad cenam nuptiarum agni vocati ſunt.Sed videtur in huiuſmodi cognitōne intellectiua vel ſenſitiua non poſſe eſſe peccatum.Naꝫ ſenſitiua deſeruit intellectiue. Cognitioauteꝫ intellectiua ẜm ſe eſt bona. In hoc .n.videtur conſiſtere perfectō hominis vt intellectus eius de potentia reducatur ad actumquod fit per cognitōnem veritatis. Pretereaillud qd̓ qͥs cōſequit̉ a deo nō poteſt eſſe malum. qꝛ deus nō ē actor mali. Sed q̄cūqꝫ abūdantia cognitōnis ē a deo iuxta illud Eccͣi. .j.Om̄is ſapīa a dn̄o deo ē. Et Sap̄. vij. dr̄. Ipſededit mihi hoꝝ q̄ ſūt ſcīam verā vt ſcientiamdiſpoſitōem orbis terraꝝ et virtutes elementoꝝ. gͦ ⁊cͣ. Preterea illud ꝑ qd̓ quis aſſimilat̉deo nō pt̄ eē malū: ſꝫ hō aſſimilat̉ deo ꝑ hocꝙ veritatē cogͦſcit. ⁊ qꝛ oīa nuda ⁊ aꝑta ſuntoculis eiꝰ. ad Hebre. iiij. Et. j Regū. ij. dicit̉Deus ſcientiaꝝ dn̄s ē. gͦ ꝙͣtumcunqꝫ abundecognitō veritatis nō eſt mala ſed bona. Appetitus aūt boni nō eſt vitōſus. gͦ circa cognitionem veritatis non vr̄ eſſe vitiū curioſitativel aliud. Rn̄det. bea Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxvij.arti .j. ꝙ cognitio veritatis ꝙͣuis de ſe ſit bona. pt̄ tn̄ ꝑ accidēs alicui eſſe mala inꝙͣtuꝫ vl̓ſuꝑbit ex ea vl̓ vtit̉ ea ad malū. Uitium autēcurioſitatis nō eſt circa ip̄am cognitōem veritatis directe. ſed circa appetitū ⁊ ſtudiū cognoſcēde veritatis qn̄ .ſ. ē inordinatus. Ꝙͣuisgͦ bonū hoīs cōſiſtat in cognitōe veri. tn̄ perfectū bonuꝫ hoīs non conſiſtit in cognitionecuiuſcūqꝫ veri. ſed ī cognitōe ſūme veritatisꝑfecta. vt ꝑ ph̓m in. x. ethicorū patꝫ. Et ideopt̄ eſſe vitium in cognitōne aliqͦꝝ veroꝝ ẜmꝙ talis appetitus circa illa nō debito mō ordinat̉ ad cognitōeꝫ ſūme veritatis ī qͣ ꝯſiſtitſūma felicitas. Et ſic ſoluit̉ pͥmū. Ad ſecundū ⁊ terciū rn̄deo ꝙ ꝙͣuis cognitō v̓itatis quāhabemꝰ a deo ⁊ ꝑ quaꝫ aſſimilamur deo: de ſeſit bona. nō ꝑ hoc excluditur qͥn hō poſſit cognitōe veritatis abuti in malū. vel etiam inordinate cognitōnem veritatis appetere. Nonem̄ ſufficit ad virtutē bonū appetere: ſed oportet etiā ip̄m appetitum boni eſſe regulatū ẜmrōnem. In hoc gͦ conſiſtit vitiuꝫ curioſitatisin appetitu ⁊ ſtudio inordinato circa cognitōnem rerum de quo orandus eſt deus vt ammoueat dicendo. Auerte oculos meos. ⁊cͣ.