CapitulumSextum

notabile damnū veriſil̓iter in ꝑſona vel rebꝰꝓpter ignorantiam magnaꝫ illius circa illudexercitium ꝙ peccet mortaliter. ar. extͣ de iniu. ⁊ dam. da. c. Si culpa. Tercō p̄ſumit qͥsde potētia. ⁊ hoc cū vtit̉ pt̄ate quaꝫ nō habetad aliquid faciendum. de qua p̄ſumptōne poteſt illud exponi Eccleſiaſtes. vj. Hec banitas et preſumptio ſpiritus eſt. vanitas eſt. qꝛnil veri effectus agitur. preſumptio eſt. quiaſibi attribuit poteſtatem quā non habet; pn̄Gratianus de peni. diſ. vj. §. fi. dicit. Nemo videlicet alteriꝰ ꝑrochianum iudicare p̄ſumat.In huius figurā mandauit dn̄s ī veteri legeLeui. xix. vt trāſiens ꝑ alienū agꝝ falcem inalienā meſſem nullꝰ mitteret. videlicet vt exponit Grego. in euꝫ qͥ non eſt ſibi commiſſusfalcē iudicij nō mittat. vj. q. iij. c. ſcriptū. Ethoc ſcienter agendo vtiqꝫ mortaliter peccat.ratio eſt quia facit contra iuſticiam expreſſevſurpans poteſtatem alterius ⁊ peruertit ordinem iuris. Et hoc habet locum ⁊ in foro penitentiali ⁊ ī foro contentioſo. eccleſiaſtico ⁊ciuili. Nam qui abſoluit audiendo ꝯfeſſioneꝫſi nō habet auctoritatē. vl̓ ſi habꝫ auctoritatēaudiēdi. nō habꝫ pt̄atē abſoluēdi a tali caſuſi ſcienter facit. qͥs dubitat mortalem eē talēp̄ſūptōem: ⁊ ſil̓iter ſi abſoluit ab excōmūicatōe a qͣ nō pt̄: incideret etiaꝫ tal̓ p̄ſumptor inexcōmūicatōem papalē. ſi eſſet religioſus. vthabes ī qͣrta ꝑte. ti. j. ibi vide de hoc. Sil̓it̓ diſpēſando vel cōmutando vota q̄ nō poteſt ſcienter: peccat mortaliter in tali p̄ſumptione.In foro etiā ꝯtētioſo ſiqͥs iudicaret aliquē n̄ſibi ſubditū ſcienter: peccaret mortalit̓. etiaꝫin foro ſeculari. vt ſi ep̄us ꝓferret ſn̄iam cōtͣtotaliter exemptos. vel religioſi cōtͣ clericos.⁊ hmōi ſn̄ie ſunt nulle. Similiter ad magnāp̄ſumptōem ⁊ mortaleꝫ pertinet rectoꝝ ſeculariū ſi volunt iudicare clericos ⁊ ad iudiciaſua trahere ſiue pro debitis ſiue ꝓ tallijs impoſitis ab ip̄is laicis. quia nullā pt̄atē habētſuꝑ eos. xj. q. j. ꝑ totū. Sil̓it̓ ſi clericus exerceret officiū ordinis queꝫ non haberet: putaſubdiaconus cātaret euāgeliū. diaconus diceret miſſam. ⁊ hmōi. vel laicꝰ faceret officiaque nullo modo pn̄t fieri niſi ꝑ clericos: eſſetmortalis p̄ſumptō. Un̄ ⁊ Ozias rex iuda quiapreſumpſit templum dei ingredi ad dandumincenſuꝫ dn̄o qd̓ officiū erat ſacerdotū. a deoꝑcuſſus totus factus ē leproſus. vt hr̄. ij. ꝑalipo. xxvi. ¶ Ad magnā p̄ſūptōem ⁊ mortiferam ſpectat mutare nonſolū materias ⁊ formas. ſedētiā ⁊ ritus: et q̄ ꝑtinēt ad ſolēnitatēſacramentorum ⁊ officiorum eccleſiaſticoruꝫ.¶ Ad p̄ſūptōeꝫ maximā ſpectat vt īferior ſuꝑiorē velit iudicare ⁊ ſn̄iare ꝯͣ eū cū n̄ poſſit.Ande dr̄ in decre. diſ. xxj. Intantū hanc preſumptōem ſancti pr̄es apud calcedonē in generali ꝯcilio deteſtati ſūt (qͣ .ſ. q̇dā Dioſcor

nomine p̄ſumpſit ſententiā exꝯmūicatōis ꝯtra Leonem papam dictare) vt eum ſine aliqͣaudientia ſubito condemnarent. Nec vacata preſumptione ſubditus qui etſi non iudicioſentētie. tamē temerarie condemnat facta p̄latoruꝫ dubia. q̄ pn̄t bene et male fieri. quoddeo diſplicere on̄ditur ꝑ figurā. Naꝫ vt hr̄ inij Re. vj. cuꝫ archa dn̄i Dauid ordinante reduceretur in Hieruſalem cuꝫ in itinere boboducentibꝰ eam recalcitrātibꝰ archa aliquantulum inclinata fuiſſet. quidaꝫ nomine Ozaqui eam cum bobꝰ deducebat temerarie tetigit eaꝫ quaſi retinens ne caderet ꝓpter quoda domino ſubito ꝑcuſſus eſt morte. Et vt exponit Gratianus. ij. q. vij. c. plerumqꝫ. §. Hijsitaqꝫ. ⁊ Grego. in moral̓. Archa deſignat prelatum qͦ ⁊ in ſe debet hr̄e manna dulcedinis ⁊virgā auſteritatis. ⁊ legē iuris ⁊ ſcientie. boues recalcitrātes ſunt ſubditi diſcoli. quibusqꝛ p̄latꝰ inclinat̉ cōdeſcendēs aliqn̄ īꝑfectōnieoꝝ. Aliquis p̄ſūptuoſus quaſi retinet archāne cadat. dū p̄ſumptuoſe iudicat ⁊ reprehendit p̄latū de nimia remiſſione. Un̄ Oza interp̄tatur robuſtus qͥ .ſ. p̄ſumit de ſua virtute.Poſſet aūt eſſe ita inordinata talis p̄ſūptō ꝙmortē incurreret aīe. Itē ꝑtinet ad p̄ſūptionem ꝙ aliqͥs ſe intromittat de officijs alioꝝ⁊ de hijs q̄ nō ſpectāt ad eū niſi neceſſitate vl̓caritate moueretur ad ſupplendum defectumalterius. Unde dicitur in regula iuris. ꝙ noneſt ſine culpa qui rei que ad euꝫ non pertinetſe immiſcet. extra de re. iu. libro. vj.Punitio quam facitᵐ. §. iiij.deus contra p̄ſumptōem ibi nota ſecundo cūdr̄. Auertiſti faciem tuā a me. Auertit auteꝫdeus faciem ſuā a creatura rōnali duplicit̓.Uno modo ſubtrahēdo grām ſicut cum aliqͦsoffenditur ab aliqͦ ſubtrahit faciem ſeu aſpectumʳ ſuū ab eo nolens videre eū. Et hoc facitdeus p̄ſūptuoſo qn̄ ē mortalis eius p̄ſumptō.Deū. xxxij. Abſcondam .n. faciem meam abeis. generatō .n. ꝑuerſa ē. Alio modo dr̄ deusauertere faciem ſuam ſubtrahendo feruoremet actualem deuotionem et ſpūalem guſtumquod facit aliquando ſponſus erga ſponſamex ꝑuo defectu vt magis ſit circūſpecta et timoroſa. Et d̓ hoc ī p̄s. Ego dixi in exceſſu mētis mee. Et ẜm aliam litterā. In pauore meoproiectus ſum a facie oculorum tuorum. qd̓ ēverbum anime deuote. videlicet cum ſentit ſepriuatam conſolatōnibꝰ ſpiritualibꝰ et guſtudei timens ſe derelictam a deo. ſed ideo deushoc agit ad tempus ad excludendam preſumptionem. Nam ſi ad placitum ſuū anima ſentiret conſolatōnem nimis de ſe preſumeret. etnegligentie ſe daret. ⁊ parum a defectibꝰ paruis ſe caueret. ſicut ſi vir ſemper aſpiceret etrideret in faciem ſponſe efficeretur nimis irreuerens et leuis.