TitulusTercius
tartarei ita robuſti ſunt et callidi vt nos locuſte reputemur et ip̄i gigantes reſpectu noſtri. ſicut figurate dixerūt exploratores terre promiſſionis de inhabitatoribꝰ eiꝰ. Lapſusinnumeri et taliū qui videbantur inpeccababiles. vt Dauid. ſalomonis. ezechie. et Ioſie.et aliorum. Unde Hiero ad Euſtochium. SiPaulus apoſtolus vas electōnis eſt preparatus in euangeliū xp̄i. ob carnis aculeos ⁊ incentiua vitiorum reprimit corpus ſuum. ⁊ inſeruitutem ſubijcit. et tamen videt aliam legem in membris ſuis repugnantem legi mētis ſue. ſi poſt nuditatem. ieiunia. famē. carceres. flagella. ſupplicia. in ſe reuerſus exclamat. Infelix ego homo. quis me liberabit decorpore mortis huius: tu te putas ſecurumeſſe debere. xxxij. q. v. Si paulus. Et vbi quisita de ſe preſumeret ꝙ exponeret ſe ſcient̉ ꝑiculis peccatorum mortaliter peccaret. iuxtaillud Eccͣi. iij. Qui amat periculuꝫ incidet inillud. vt ſiquis ex aſpectu fixo in aliquam ꝑſonam. vel familiari colloquio vl̓ turpi ſocietate. vel loco. iam expertus eſt lapſum. et recenter ⁊ aduertentur ad iſta ſe ponit: male ſepoſſet iſte a mortali excuſare. Beatꝰ gͦ vir qͦſemper eſt pauidus. dicitur Eccͣi. Qui veromentis eſt dure nimis preſumendo corruet īmalum. Nullus ergo in ꝙͣtacunqꝫ abundantia meritotuꝫ dicat. Non mouebor ineternū.Gene quilibet debet ꝓponere non mouere ſe adeo ⁊ virtute recedendo vnꝙͣ. ſed cognoſcat ſefragilem et aptum ad perpetrandum omniamala niſi cuſtodiat eum deus: ⁊ ipſe etiam ſecuſtodiat vitando occaſiones malorum et ſicobſeruet. ſcilicet fugiendo pericula. ¶ Secūdo preſumit aliquis de ſua ſcientia quādo inhijs que ſapientes dubitant ip̄e audet precipitare ſententiam. ſicut faciunt hodie multipredicatores et confeſſores. vel qui etiam qꝛpeius eſt reprobant dicta magnorum doctorum ⁊ ſanctorum quorum corrigiam calceamentorum nō ſunt digni ſoluere. Cōtra hosdicitur occͣi. xxxij. In medio magnatoꝝ loqͥnō preſumas. Quod inepte faciens Heliu iuuenis reprehendēs. ſcilicet Iob ⁊ amicos eiꝰreprehenſus fuit a domino. Ad magnaꝫ aūtpreſumptōnem de ſua ſciētia pertinēt qui ſine cauſa vrgente mutant leges ⁊ ſtatuta maiorū tanꝙͣ ipſi melius cognoſant ꝙͣ anteceſſores fundatores legum ⁊ religionum pleni ſapientia. Sed vt dicit Nicolaus papa. Ridiculum eſt ⁊ ſatis abhominabile dedecus vt traditōnes quas. patribꝰ accepimus infringi patiamur. diſtinctōne. xij. In cuius figuram p̄ceptum fuit a domino in veteri lege. Ne trāſgrediaris terminos quos patres tui poſuer̄tid eſt ordinatōnes. Nec ex hoc ꝙ alubi ſeruatur cōtrarium debet quis mutare de leui mores quos inuenit in loco ātiquatos ī rebꝰ in-
differentibꝰ niſi ſit rō multum vrgens et ſineſcandalo al̓ p̄ſūptō eſſet. Un̄ Hiero. Illud breuiter admonēduꝫ puto vt tͣditōes eccleſiaſticas p̄ſertim q̄ fidei nō officiūt ita obſeruandas vt a maioribꝰ tͣdite ſūt. nec alioꝝ conſuetudinē ꝯtrario more ſubuerti. diſtīctōe. xij. c.Illud. Et dīc ibi glo. ſuꝑ v̓bo fidei. vl̓ etiā moribꝰ bonis. ¶ Ad magnā vtiqꝫ p̄ſūptōem ꝑtinet vt ponat ſe qͦs ad audiēdā ꝯfeſſionē qͥ igͣrus ē etiaꝫ ꝯmūium p̄ſumēs hoc ex ſua bonaꝯſcīa ⁊ intentōe ⁊ aliqͣli pͣctica ⁊ bonitate ſeuſubtilitate naturali ītellectꝰ: nec pt̄ tal̓ excuſari a pct̄o mortali de hmōi p̄ſūptōe qn̄ ē itarudis vt nec caſus a qͥbꝰ ip̄e pt̄ abſolue̓ vl̓ nōabſolue̓ ſciat diſcerne̓: nec excōmūicatōnemmaiorē a mīori nec pct̄a ꝯmūia mortalia. puta neſciēs fornicatōeꝫ ſimplicē eē mortale. vl̓cogitatōeꝫ deliberatā alicuiꝰ mortal̓. eſtimāsom̄eꝫ irā eē mortale. ⁊ ſic de gula ⁊ īuidia. ⁊ ꝙnō teneat̉ qͦs ad ꝯfitēdū et ꝯmūicāduꝫ niſi inmorte. ⁊ hmōi. ꝯtͣctus varios nec intelligensnec ſciēs ſaltim ſuꝑ hijs dubitare. Rō huiꝰ ēqꝛ p̄ſtat cauſam efficaceꝫ ruine ꝓximi ſui. ⁊ ſinō directe .ſ. hoc intendēs. tn̄ indirecte .ſ. nonfaciens debite id ad qd̓ tenet̉. quia nō debuitſe ponere ad illud ad qd̓ aptꝰ nō erat ī dānuꝫalterius. ꝑ regulā. Qui occaſionem dāni datdamnū qͦꝫ dediſſe videtur. extͣ de iniu. ⁊ dam.da. c. Si culpa. Ad qd̓ facit optime quod aitAuguſ de peni. diſ. vj. Qui vult cōfiteri pct̄avt inueniat grām. ſacerdotē q̄rat ſcienteꝫ ſoluere ⁊ ligare. ne cum circa ſe negligens extiterit .ſ. ex ignorantia inſtruendi. negligaturab illo qͥ ſalubriter monet euꝫ vt vitet cecumne ambo in foueā cadant .ſ. ꝯfeſſor ⁊ ꝯfitens⁊ loqͥtur de fouea eterne dānatōis ī quā nullꝰcadit niſi ꝑ mortale. Nec excuſatur a toto exhoc ꝙ ponit̉ ad hoc a p̄lato ſuo. qͥnīmo et ipſep̄latus cū eo in foueā cadit eandē ẜm Al. qꝛnec debuit cecū exponere: nec ille debuit oīnoineptus obedire. Poſſet tamē excuſari talisin hijs tribꝰ caſibꝰ. Primo qn̄ ꝑiculū mortiscōfitēti immineret nec aliꝰ poſſet hr̄i. tūc em̄qͥlibet pt̄ ⁊ debet audire ꝓpt̓ efficaciā ſacͣmenti ne ea pͥuet̉. Scd̓o qn̄ ꝯfitēs ē ꝑitus ſufficiēter ita ꝙ ip̄m confeſſorē docet. ⁊ on̄dit gͣuitatem ſuoꝝ pct̄oꝝ. ⁊ credit̉ bone cōſcīe. Tercōqn̄ ꝯfitētes ſūt ꝑſone ſpūaliter viuētes ⁊ freqͣnter cōfitētes q̄ nō cōſueuerunt habere niſibenialia. ¶Ad magnā p̄ſumptōneꝫ ꝑtinet ⁊ꝑiculoſam ingerere ſe ad regendum alios quiſe ignorat. Et ſil̓iter ad p̄dicādū cū nō ē ſufficienter aptus. vel cū nō eſt miſſus. ¶ Ad magna p̄ſumptōem imputandū ē ꝙ ponat ſe qͥsad exercitiuꝫ aduocādi. cōſulendi. in iure iudicādi. medicādi. ſi nō ſtuduit vt competēterſit in hmōi edoctus. Et vr̄ ꝓ regula poſſe ſumi illud. ꝙ quicunqꝫ ponit ſe ad aliqd̓ exercitiū publicum. ex quo poteſt alijs exinde ſequi