TitulusTercius
apl̓us dixit ꝑ vnuꝫ hoīem .ſ. Adam. Et ꝙͣuisilla die qua peccauerūt primi parentes nonfuerint mortui actu. tamē fuerunt īmediatemorti corꝑis obnoxij. Et ſic intelligitur illudeis a dn̄o dictum. In quacunqꝫ die comederitis ex eo morte moriemini Geneẜ. ij. i. mortieritis obnoxij. ẜm Thomam ⁊ AuguſtinumSecundo pena in.§. vj.flicta cōmunit primis ꝑntibꝰ ex ſuꝑbia ē triplex. ¶ Prima ē gr̄e ⁊ omniū v̓tutū amiſſio.Unde Augꝰ. Princeps vitioꝝ dū vidit Adaꝫex limo terre ad ÿmaginē eius factū. pudicitia ornatum. tēporātia ꝯpoſitū. caritate ſplēdidū illos primos ꝑntes illis donis ac tantisbonis ſpoliauit: ꝑiterqꝫ ꝑemit .ſ. ſpiritualit̓priuando grā. de peni. diſ. ij. §. Princeps. Ethoc innuit̉ cum dictū fuit a deo ecce adā fct̄sē qͣſi vnus ex nobis ſciens bonū ⁊ malū. Et ēlocutō ſācte trinitatis: ⁊ iō dicit. qͣſi vnus exnobis .ſ. ꝑſonis diuinis. ⁊ ſūt verba īcrepātisqͣſi dice̓t. ad hoc fct̄us erat vt bn̄fitio gr̄e deieſſet ſicut deus ꝑ adoptionē: ſꝫ ꝑ ſuperbiaꝫ etinobedientiam miſer hō ꝑdidit et factꝰ ē ſil̓isbeſtijs. vnde fecit eis deus tuīcas pelliceas vtſe cognoſcerent. Uel ſūt verba deterrentis tāeos ꝙͣ ceteros homines a vitio ſuperbie. ẜmAugu. qͣſi diceret. Ecce qūo punitur ſuꝑbiahoīs. ¶ Secunda pena inflicta vtriqꝫ fuit rebellio carnis ſeu ſenſualitatis ad ſpm̄ q̄ prīoapparuit in mēbris genitalibꝰ. Un̄ Augꝰ. inli. de ciui. dei. dicit ꝙ ſenſerūt motum carnisſue .i. ſtimulos carnis. ꝓpter qd̓ erubeſcentesadinuicem fecerūt ſibi ꝑizomata de folijs .i.cooperamēta vt ſerabolas: ⁊ ſic ſecuta ē recognitio verecūdie vel ꝯcupiſcencie. Unde dicit̉Gen̄. iij. Et aꝑti ſūt oculi eoꝝ. Un̄ Aug. ſupeGen̄. Nō ē credendum ꝙ primi parētes eſſentꝓducti clauſis oculis p̄cipue cum de mulieredicat̉ ꝙ vidit lignum qd̓ eſſet pulcrum viſu.Sꝫ aperti ſūt ad aliqͥd intuendū ⁊ cogitādūqd̓ nunꝙͣ an̄ aduerterāt .i. adinuicem ſe ꝯcupiſcēdū. qd̓ an̄ nō fuerat. Spūaliter aūt aꝑtſunt oculi eoꝝ. vnus .ſ. difficultatis in bonoalius facilitatis in malo. vel ad malum aperti ſunt .i. cognouerunt vtrunqꝫ in eis.Tercia pena eſt ex .§. vij.cluſio reſidentie de loco tam ameno. Nam pꝰpeccatum excluſus eſt eadem die de paradiſo.Dicit̉ em̄ Gen̄. iij. Emiſit eū dn̄s de paradiſovoluptatis. Un̄ Gregꝰ. Quid paradiſo iocūdius: quid celo ſecurius; et tn̄ homo de paradiſo. ⁊ angelus de celo peccando cecidit. IdeꝫAdam primus hō ꝓ peccato de paradiſo eiectꝰ ē. hoc ē. qꝛ nobilitatē dei a ſe eiecit nobilitate loci priuatur. diſ. xl. Quelibet. Hic locparadiſi ꝙͣuis nunc nō deſeruiat homī ad vſūquia inacceſſibilis ē: tamē ſeruit ei ad documētū. Primo qͥdeꝫ dū cognoſcit ſe ꝓpt̓ pct̄m
illo fuiſſe priuatū. Scd̓o qꝛ per ea q̄ corꝑalit̓in illo paradiſo ſūt īſtruit̉ ſpūalit̓ d̓ hijs quepertinent ad paradiſum celeſtem quo preparat̉ nobis aditꝰ ꝑ xp̄m Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij.Et ne homo poſſit ad placitum ſuuꝫ illuc redire poſita ſunt ibi impedimenta .ſ. cherub.gladius flammeꝰ atqꝫ verſatilis ad cuſtodiēdam viam ligni vite Gen̄. iij. Hoc autē ſic intelligitur ẜm lrām. Locus em̄ illius paradiſividet̉ eſſe inacceſſibilis p̄cipue ꝓpter vehemētiam eſtus in locis intermedijs ex ꝓpinquitate ſolis. ⁊ hoc ſignificat̉ ꝑ flāmeum gladiumqui verſatilis dicit̉ propter ꝓprietatē motuscircularis huiuſmoī eſtuꝫ cauſantis. Et fitcherubin quia per angelicum miniſteriū cridit̉ ibi eſſe aliqͣ ignea cuſtodia Tho. vbi ſupͣpꝰ Augu. Spūaliter autē duplex reatus qͥ ꝑpct̄m incurrit̉: deſignat̉. ¶ Primus eſt amiſſionis glorie que conſiſtit in viſione dei .i. plena cognitōe. ⁊ iō collocat̉ ante paradiſū cherub qui īterp̄tat̉ plenitudo ſcīe qui excludatab ipſa viſioē. Scd̓ꝰ reatꝰ ſeu pena ē ignisgehenne. ⁊ iō ponit̉ gladiꝰ flāmeus. Nam pergladiū vltio diuine iuſticie deſignat̉. qui ⁊ dicit̉ verſatilis .i. ex vtraqꝫ parte incidens quiaanimam ⁊ corpꝰ cruciabit. Deſignant etiamiſta tria ꝑ que quis ex peccatis redit ad deuꝫ.ſ. per cherubin .i. per ſciām ⁊ cognitionē deiper ignē dilectōnis. per gladiū verſatilem .i.tolerantie paſſionem. ẜm mgr̄m ī. ij. ſnīaꝝ.Uiro quoqꝫ preci .§. viij.pue fuit īflicta triplex pena ex parte corꝑis.Prima fuit terre ſterilitas. cum dictuꝫ fuit.Maledicta terra in oꝑe tuo. Et exponit̉ multis modis. videlicꝫ terra nō gratis paſcet te ſicut feciſſꝫ ī ſtatu īnocentie: ſꝫ nec ſemꝑ ex eqͦrn̄debit laboribus tuis: quia aliquādo multūlaborat ⁊ parum vel nihil recolligit: qd̓ eſt inpenam: ⁊ ſic maledicit̉ terra nō in ſe ſꝫ in oꝑeinꝙͣtum punit̉ homo ex terra non percipiēsfructum quē deberet ẜm laborem ſuū. Uel ſicmaledicta terra .i. quia peccaſti ꝓpter vxoreꝫq̄ tibi debuit eſſe ſubiecta. iō ⁊ maledicta eritt̓ra ſubdita tibi ⁊ nō reſpondens ad deſideriūtuum. Et quia peccaſti per mulierem que tibidebuit eſſe in adiutoriuꝫ. ideo ⁊ terra que tibieſſe debuit in ſeruitium erit maledicta quia ītedium ⁊ laboreꝫ. vel ꝓpterea terra maledicit̉nō Adam ad terrendum homines ne ſimiliafacientes ſimilit̓ maledictōne feriant̉. ¶ Secūda pena ē culture anxietas. vn̄ dicit̉ ei. ī labore et anxietate comedes ex ea ⁊cͣ Gen̄. iij. i.laborando victū queres. Et hec pena laborisē coīs. Nullus em̄ ex terra comedit niſi precidente labore vel in ſe vel in alio. Nā ⁊ contemplatiui ſi nō laborant in vitā actiua: tam̄ exlaboribꝰ alioꝝ de terra comedunt. An̄ auteꝫpeccatū ⁊ ſi oꝑatus eſſet hō terrā n̄ fuiſſet adlaborē ſꝫ ad ſolatiū ⁊ delicias. ẜm Aug. qͣntū