Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
697
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumQuintum

incarceratis anteꝙͣ ꝓferat̉ ſnīa ꝯtra eos vt ītercedāt eis liberēt̉. Sciēdū ſi accuſativel īcarcerati ſūt culpabiles vn̄ omerito ꝯdēnandi. illā pecuniā nec redde̓ debēt datoribꝰ.qꝛ turpiter dederūt? nec retine̓ pn̄t ſibi. qꝛ turpiter acceꝑūt īpediētes iuſticiā: ſed pauꝑibꝰdebet erogari. ar. xiiij. q. v. Qui habetis. Sip̓o ſūt innocētes ad redimēdū vexationemſuā dederūt ei ꝓcurādo ſui liberatōꝫ ſi īterceſſores eis ſūt officiales ſalariati al̓. pecuniam receptā hoc redde̓ debēt. vl̓ pauꝑibꝰ erogare. niſi data fuiſſet modū doni lib̓alitatis: p̄cipue pꝰ liberatōꝫ. qꝛ tūc retineri poſſꝫar. j. q. ij. Sicut ep̄m. Et ſil̓r ſi int̓ceſſoresſūt officiales ſalariati: ſꝫ pͥuate ꝑſone laborando hmōi iuſta lib̓atōe iuſte faciūt: qd̓eis bat̉ retinere valēt. Itē de pecunia dataadulterio ꝯmiſſo vel ꝯmittēdo ꝙͣuis quidā dicant dꝫ dari ei dedit nec ſibi retineri:ſed ei dari in cuiꝰ īiuriam bata ē .i. marito ſivxor eiꝰ ꝯmiſit adulteriū ex pecuniā habuitpr̄ potiꝰ debeat dari pauꝑibꝰ. niſi ille maritus eſſet pauꝑ. qꝛ ꝓpt̓ pauꝑtatē poſſet etiamꝯfeſſor ip̄i mulieri tāꝙͣ pauꝑi dimitte̓. Et ſil̓rde viro ꝯmittēte adulteriū ad vxorē caſteviuentē. Et vr̄ ī hmōi qͣi idē ius ſicut turpi lucro meretricō: qd̓ etiam pt̄ retineri ſicacqͥſitū. niſi leges ꝓhibent adulteria puniūt. aūt ſimplicē fornicatōeꝫ meretricia.Nihilominus pecunia data adulterio nilſtatuūt ſicut de pecunia ſimoniaca alijs huiuſmōi. vn̄ pauꝑibꝰ erogari potiꝰ inducendiſūt. xiiij. q. v. Non ſane..§. ij.De acquiſito perludos fortune extra caſus ī qͥbꝰ dꝫ acqͥſituꝫhmōi reſtitui. dꝫ pauꝑibꝰ erogari. qn̄qꝫ etiaꝫpoſſet ſibi retineri. Sꝫ de hoc plene habes ſupra eo. li. ti. j. c. xxiij. De illicite acq̇ſitismo. i. debet illud acqͥſitū ei a acqͥſitum ē. vt ī furto. vſura. rapina. hmoi. regulare eſt hmōi reſtituēda ſūt ſpoliatis. ſiueſint dn̄i illarū reꝝ. ſiue ad eos ſpectet dūmōꝯſtet fuiſſe ſubtractā ſeu ablatā. vt accibit ī pignore. depoſito. cōmodato. hmōi. licet em̄ tales hn̄t pignora depoſita. hmōi. ſint dn̄i ip̄aꝝ reꝝ. tn̄ ex hone ſta cauſa illatenēt. ideo eis debēt reſtitui talia ablata vt dominis ip̄aꝝ reꝝ. ſic intelligit̉ illud. iij. q. j.Reintegrāda ſūt oīa ſpoliatis. de reſti. ſpō. totū. Si aūt res ablata ē ab eo īiuſte habuerat puta furtū vel rapinā. reſtituēda ēdn̄o rei illi furoni. Ꝙͣuis aūt male facerettalis reſtituēdo furoni a ip̄e acceꝑat nondn̄o rei ip̄ius quē nouit. tn̄ ẜm Vil. liberatꝰ ēa reſtitutōis obligatōe. qꝛ repoſuit ī p̄ſti ſtatū. Quidā tn̄ dicunt̉ illud qd̓ acqͥrit̉ex vſura mētali tm̄. debet illi reſtitui dedit̉. quia id a ſe volūtarie abdicauit: nec tam̄ſibi debet retinere qꝛ ꝯtra legem accepit. extͣ

de vſuris. Conſuluit: ſꝫ debet pauꝑibꝰ erogari. ar. ad hoc extra homi. c. Sicut dignū. depſur̄. tu. Sed iſta iura inducta vidēt̉ eſſeꝯtra talē opinionē. Nam ibi dr̄ debēt ablata reſtitui eis quoꝝ fuerunt ſi reꝑiunt̉. vl̓ heredibꝰ eoruꝫ. Nec aliqd̓ ius nec aliquis doctorſolēnis facit iſtam diſtinctōnem inter vſuraꝫmentalē pactionalē. vt prima debeat reſtitui ei qui dedit. ſecunda ſed pauꝑibus erogari. Sꝫ ſicut indiſtincte dicit Augꝰ de acceptis furtū uel rapinā debent reſtitui nondari pauꝑibus. ſic inqͥens. Qui cōtra ius ſocietatis hūane. furtis. rapinis. inuaſionibꝰ.oppreſſionibꝰ aliqua abſtulerūt reddenda potiuſꝙͣ donanda cenſemus exemplo Zachei.xiiij. q. v. Non ſane. Ita indiſtincte dicit idēde vſuris. Nolite facere elemoſinam vſurisq. ea. qͣſi diceret. hec reddenda ſūt pauꝑibꝰdanda. .ſ. inueniūt̉ qui dederunt ip̄as vſuras. Et dr̄. dedit vſurā volūtarie illuda ſe abdicauit. ℟o. ſi dedit ex liberalitate modū doni deꝝ eēt. tūc recipiēs hoc ſciēsnon tenet̉ reſtituere: nec etiā pauꝑibꝰ dare.Sed ſi dedit rōne mutui pͥncipaliter illudabdicauit voluntarie ſupple ſed conditionate ne mutuāsⁱ reputaret ſe grauatū et iſtumingratū. ſic alia vice īueniret mutuū: etideo ſibi dꝫ reſtitui vſura. Si aūt nil accepitvltra ſortē ꝙͣuis hoc ītēde̓t. ī nullo tenet̉: necilli. nec pauꝑibꝰ. Ad hoc facit qd̓ dr̄ in directorio iuris. Ibi em̄ dr̄ vſurarius mentalisinducendꝰ eſt in foro pnīali vt reſtituat.. c.Conſuluit. de vſuris. Et ſubdit̉ īfra. ī foroeccl̓ie p̄ſurarius mētalis iudicādus eſt maleagere. ē inducēdꝰ ꝯpellēdꝰ vt ſic acceptareſtituat. nec tanꝙͣ vſurariꝰ eſt puniendus inforo iudiciali: ſed quo ad deum revera vſurarius eſt. tenet̉ reſtituere ſic accepta. ſic intentō effectu facit vſurarium. vt in dicto.c. Conſuluit.. xiiij. q. iij. c. Si feneraueris.hec notat Ber. inno. hoſti. Goff.Pro huiuſmodi aūt .§. iij.maiori declarationē. Sciendū in re debetreſtitui. tripliciter aliqͦs ſe pt̄ habere. qꝛ autē verus dn̄s. aut heres eiꝰ. aut ſolū diſpenſator eſt circa ip̄am rem. In primo caſu ſcilicetcum eſt verus dominus rei ablate debet ſibireſtitui ſi poteſt. iij. q. j. Reintegranda. et fere per totam queſtionem. Et hoc niſi iuſtobello vel iuſto edicto imꝑiali vel eccleſiaſtico ille cui res ablata eſt priuaretur iure rehabendi ſimpliciter ad tp̄us. Nam cumtinge̓t hoc puta qꝛ tanꝙͣ he̓ticus ꝯdēnatus ēdn̄s rei. vel de crimine leſe maieſtatis conuictus: in quibꝰ caſibꝰ oīa cōfiſcant̉ poſt ſnīaꝫſuꝑ hoc ſibi ſed fiſcodebent oīa ſua applicari. extra de he̓ticis. Excōmūicamꝰ. Inſuꝑſi dominꝰ rei ablate habet admīſtratōnembonoꝝ ſuorum vt pupillus. debet illud reddi