Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
695
Einzelbild herunterladen
 

QuintumCapitulum

debeat et poſſit fieri reſtitutio ipſis pupillisdn̄is vel patribꝰ neſcientibꝰ inuitis de boniseoꝝ ad quos ꝑuenerunt taliter extorta; ℟o.Quidam dicūt indiſtincte ſic in foro ꝯſcīedūmō īmineat inde ꝑiculū vite. ꝯſcīe vl̓ fame ſi dep̄hēderēt̉. aut ſcādalū ſeqͣt̉: puta quiaaliqͥs credit̉ furatꝰ illa īnocēs ē. hmōi.Tales (vt dicūt illi) ꝯmittūt furtū occulteilla accipiētes. pecunia fenebris vl̓ rapinas vl̓ fraudes habita ſit eoꝝ. ē. qꝛ efficacē cauſā p̄dictoꝝ .ſ. tutoꝝ. curatoꝝ. ethmōi. int̓mediū illoꝝ tale īiuſtū lucꝝ deuenerit ad manꝰ pupilloꝝ pr̄onoꝝ vl̓ patrū ad reſtitutōeꝫ ſint obligati iſti mediatores.iuſtū vr̄ vt cauſa illoꝝ īiuſte ablata ſuntnūc iuſte lnīam habeāt ea ſatiſface̓ ne ip̄i deꝓprio ſatiſface̓ teneāt̉. ar. ad hoc re. iu. Oīsres. li. vj. vbi dicit Criſoꝰ. Oīs res quaſcūqꝫcauſas naſcit̉ eaſdē diſſoluit̉. ꝓpt̓ea ad hocagēdū p̄dicti tenēt̉ ī hoc gerūt vtilē curamſui eoꝝ īiuſte detinēt aliena. Alij aūt ꝑfectius eque rn̄dent diſtinctōꝫ videlꝫ. qꝛ auttales adhuc hn̄t ī manibꝰ admīſtratōeꝫ rerūilloꝝ. aut. ī pͥmo caſu pn̄t debēt reſtituere de bonis illoꝝ ad qͦs ꝑuenit lucꝝ qd̓ habētī manibꝰ ſi nolūt remane̓ ip̄i obligati ad ſatiſfaciēdū de ſuo. hoc ſiue occulte ſiue manifeſte. ſufficiēti cautela poſſint poſteaab eis repeti. Et ad hoc vr̄ face̓ pͥme opinionis. regl̓a illa. Oīs. Si aūt hn̄t āpliꝰadmīſtratōꝫ tūc ſubdiſtīguēdū. qꝛ aut p̄dictitutores. curatores. hmōi pn̄t illa reſtituēde ſuo puta qꝛ pauꝑes. Aut pn̄t. Et ſi pn̄tſufficit denūciēt pͥncipalibꝰ .ſ. qͥbꝰ ſecerūtpſuras hmōi. ſi ignorat quō eis fecer̄t talia illicita lucra ad eos deuenerūt: vn̄ obligati ſūt ad reſtitutōꝫ. Etſi ſatiſfaciāt ip̄ipͥncipales: habeāt ꝓpoſitū ſatiſfaciēdi de ſuo poterūt. Ad accipiēdū aūt occulte a p̄dictis ad hoc tenent̉ nec debēt. ē. qꝛ quoad ſe excuſati ſūt a reſtitutōe rōne īpotētie.vt. xiiij. q. vj. Si res. Quo ad illos qͥbꝰ fecerūt vſuras vel fraudes auferēdo ab eis occulte. hoc ꝓuidet̉ ſaluti eoꝝ remaneantobligati ī ꝯſcīa exquo ſciunt talia fore factanec velint ſatiſface̓. ſic diſſoluit̉ pct̄m vl̓obligatō quo ad eſtimatōeꝫ eoꝝ. Sed nec pt̄qͥs a pͥuata ꝑſona cogi ad reſtitutōꝫ male ablatoꝝ niſi iudicē eccleſiaſticū vel ciuilem:nec vr̄ bn̄ poſſe excuſari a furto cōtractet alienā īuito dn̄o in vſura tranſferat̉ dominiū: hoc etiā ſe exponit pluribꝰ ꝑiculis.Si aūt tales mediatores de qͥbꝰ dictū ē pn̄t reſtitue̓. illi ad qͦs extorta ꝑuenerūt nolūt reſtitue̓ pͥncipaliter obligant̉: poſſunt peterehuiliter coactōeꝫ vel fraudē a creditoribus vſuraꝝ fraudū r̄miſſionē. penes eos remāſerit pecunia fenebris. illi habuerūt: remaneant pͥncipaliter obligati. qua

remiſſione obtēta libere ſponte ampliꝰ nontenebunt̉: ſꝫ tm̄ pͥncipales. niſi eis fieret remiſſio. ſi remiſſionē face̓ vellēt: tenēt̉ ſuo ſatiſface̓. tūc vſqꝫ ad quātitatē ſolutā illis poterunt occulte reciꝑe de bonis eoꝝſi al̓ viam iudicij retrahere non pn̄t. ita tn̄ non ſequat̉ ſcandalū vel ꝑiculū: que ſemꝑvitanda ſunt. Vbi autē mediator talis ſic ſatiſfecit: debet aliquem modū cautū d̓clarare illi ſciebat ſe obligatum ad illa āpliteneri. vt puta ſi dicat ſe non curare ab eo illa recipere quaſi ac ſi donaſſet. vel declarareſuis heredibꝰ recipiant a tali ꝑſona aliquid vt debitū tali cauſa huiuſmōi. Hona em̄ fides patit̉ vt ſemel exactū iterumexigatur. de re. iu. li. vj. Capl̓m quintū Cui fienda ſit reſtitutō.Uantum ad quintum.ſ. cui fienda ſit reſtitutō ſeu datōrei ablate vel al̓ illicite acquiſite.Oro fundamēto notanda ē diſtinctio quam ponit. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxij. dicens. Tripliciter pt̄ eſſe aliquid illicite acqͥſi. Uno. qꝛ qd̓ acqͥrit̉ illicite debet̉ ei aeſt acqͥſitum. Et ſiue trāſferat̉ dominiū illius rei in accipiētē. vt ī furto rapina. ſiuetranſferat̉. vt in vſura. tn̄ cōpetit repetitio.Scd̓o eſt aliqͦd illicite acqͥſitū ita illeacqͥſiuit poteſt illud retinere: nec tn̄ debet̉ei a quo acqͥſiuit. quia ille ꝯtra iuſticiā dedit ipſe ꝯtra iuſticiam accepit. vt ī ſimonia: etin ſil̓ibꝰ in quibꝰ ipſa datio acceptio ē ꝯtralegē dei. Tertō dr̄ illicite acqͥſitū ip̄aacqͥſitio ſit illicita: ſed illud ex acquirit̉ eſtillicituꝫ exquo tranſfert̉ dominiū: nec ꝯpetitrepetitō vt in meretricio. hmōi. Nam meretrix turpiter agit contra legem dei fornicādo: ſed ipſa acceptio vel datio pecunie prohuiuſmōi illicito ē illicita: nec ꝯtra legemdei. hoc ꝓprie dr̄ turpe lucrum. De illicitis iſto tertio ẜm Tho. et Raÿ. poteſt darielemoſina. pt̄ etiā retineri niſi ſuꝑfluumfraudē et dolum mulier extorſiſſet. quia illudeſſet reſtituendū. ad hoc ꝑtinēt lucra factaex hiſtrionatu illicito. ex duello. ex torneamento. ex ſertis factis de floribus. alijs huiuſmodi: quorum vſus ꝯmūiter ē ad laſciuiāex decijs factis ex arte mathematica ſeu diuinatoria. ex lucro negociationis. aduocatōis.pl̓ medicine ī caſu ꝯceſſo quo ad clericos.In his dixerūt aliqui non poſſe fieri elemoſinā. qꝛ dr̄ ꝓuer. iij. c. Honora dn̄m tua ſubſtātia. Et iteꝝ. Honora deū tuis iuſtis laboribꝰ. vt. xiiij. q. v. Glemoſina.. j. q. j. ē putanda. ſed hoc eſt veꝝ ẜm Tho. et Raÿ.alios ꝯmūiter. p̄dicta aūt capl̓a allegata hoc