Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
641
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumDecimūnonū

Si aūt eſſet talis iudex eccleſiaſticꝰ incurreret etiā penā ſuſpēſionis ab executōne officij annū. De vide infra in tertia ꝑte. ti. viiij.Si vero ignorātiaꝫ iniuſte iudicat. tūc autex ſe iudicat ſine aſſeſſore. aut ꝯſilio aſſeſſoris. Etſi pͥmo .ſ. ex ſe. et ignorātia illa eſtcraſſa ſuppina: qꝛ nec ſe ſciebat qd̓ ꝯmuniter debebat ſcire. nec ab alijs curauit īueſtigare tūc ẜm Raȳ. Ul. glo. io. ẜm leges tenet̉leſo inqͣtū bonū et equū videbit̉ religioni iudicātis. C. de va. extͣor. cogni. l. fi. In iuditōaūt aīe credo inqͥt Ray. teneat̉ ad r̄ſtitutō vt in pͥmo. hꝰ ē qꝛ in culpa fuit cuꝫſciuit vel ſcire debuit ſe inſufficientē: tn̄ iudicare p̄ſūpſerit. extͣ de īiur̄.. da. Si culpa.Si at̄ fuiſſet ignorātia ꝓbabil̓ ī eo: vt qꝛ facta debita diligētia ad inueſtigandū a peritisde ꝯſilio eoꝝ tulit iniuſtā ſnīam iuſta ſiueſcient̓ male iniuſte ꝯſulētibꝰ. ſiue qꝛ erat materia variaꝝ opi. illi ẜm ſuā opi. quā rectāputabāt ꝯſuluer̄t: excuſatꝰ ē iudex p̄cipue d̓legatꝰ ẜm Ul. etiā vt videt̉ ordinariꝰ nil omittēdo ꝯtingētibꝰ ad īueſtigandū veritatē rei.Si v̓o iudex hoc fecerit ꝯſilio aſſeſſoris quiaſſerebat talē ſnīam iuſtā excuſat̉: qꝛ in eo ēignorātia ꝓbabil̓ excuſat. ar. di. xxxvij. §. fi.Dant̉ .n. aſſeſſores iudicibꝰ ꝓpt̓ ſcīam eorū vtꝯſulāt ignorātibꝰ iura. Ꝙͣuis .n. poſſit eſſeiudex eccleſiaſticus niſi hēat mediocrē ſaltemſcīam. vt extͣ de elec. Cum nob̓. et di. xx. c. j. inglo. Tn̄ ī ſeculari iuditō ſi hꝫ ꝯſuetudinē cāꝝſiue ꝑitiā iudicādi p̄t ꝯmitti iura igͦrāti etp̄t ordinariꝰ. C. de iudi. l. Certi. iur̄. vbi dr̄ milites pn̄t iudices. De iudice etiā delegato dicit Ul. ſepe ē ignarꝰ iur̄. qd̓ etiā nouit delegās: ſꝫ rōne bonitatis d̓legat ſibi cāmet talis ſi tulit īiuſtā ſnīam bona fide ꝯſilioꝑitoꝝ. tenet̉ ad ſatiſfactōeꝫ. Et idē videt̉ dicendū de arbitris ad ſnīas iniuſtas. Si v̓otulit iudex iniquam ſnīam ſiue ordinariꝰ ſiuedelegatꝰ ſiue arbiter. qꝛ .ſ. etſi erat ſciēs tn̄ neglexit reuolue̓ libros et ſtude̓ materiaꝫ. vel ſineſciebat ſe neglexit quere̓ ꝯſilia ꝑitoꝝ etiāſi eēt delegatꝰ excuſaret̉ ab obligatōe reſtitutōis ꝑti leſe ſuā iniquā ſnīam etiaꝫ ſi credebat iuſtā fore ẜm Raÿ. et Ul. Itē ſi fuit negligēs iudex ad aſſumēdū idoneū aſſeſſorē: qͥaelegit ignorāteꝫ aut hoīem male ꝯſcīe ẜmmunem opinionē. ſiue hoc fecerit ex auaritiavt minꝰ expēderet in ſalario dādo. ſiue ex amicitia vt ẜuiret amico illo rogāti. ſiue ex incuria vel alia. excuſaret̉ a reſtitutōe: qꝛin culpa fuit. extͣ de iniur̄.. da. Si culpa.Si aūt aſſūpſit ꝯmunit̉ tenebat̉ bonꝰ ſuſfitiēs. vel dat̉ ſibi a ſuꝑiore ita de eiꝰ ꝯſiliohꝫ iudicare. tūc excuſat̉ iudex a pct̄o reſtitutone ferēdo iniquaꝫ ſnīam quā credebat iuſtāex ꝯſilio aſſeſſoris ip̄iꝰ. Sꝫ ip̄e aſſeſſor tenet̉in ſolidū ꝑti leſe ꝯſulendo ſeu on̄dendo ſnīam

fore iuſtā. ſi hoc facit mala fibe ꝯͣ ꝯſcīam. vl̓etiā bona fide: ſꝫ ex craſſa igͦrantia aut negligētia. ff. qͥſqꝫ iur̄. l. ij. et hoc ẜm Raÿ. hoſti. Ul. Itē nota iudices ſeu officiales iudicātes ī cauẜ vſuraꝝ. vt Florētie officiales mercatie ſi ſuā ſnīam cogūt ad ſoluēdū aliquaspſuras. vel non ad repetendū ſolutas peccātmortalit̓ et tenent̉ ad reſtitutōꝫ: qꝛ p̄ſtat cāmefficace̓ dāni. extͣ de iniur̄.. da. Si culpa.etſi hoc facerēt ex ſtatuto vel ꝯſuetudīe talesofficiales ſūt excōmunicati. vt in cle. Ex gͣui.de vſurͣ. Itē iudex ſi accipit pecuniā vt iudicet ſiue vt iudicet. ſiue vt iudicꝫ male ſiue iudicet bene peccat mortalit̓ teneat̉ gratis officiū ſuū exercere. ar. xiiij. q. v. ſane.Pecuniā at̄ illā retine̓ p̄t. Sꝫ quid debeatface̓ tali pecunia. habes infra in tertia ꝑte.ti. ix. Ubi etiā habes vtrum poſſit penas debitas reo relaxare vel augere vel minuere.Actor ſiue accuſator.§. v.requirit̉ ī iuditio. qꝛ vt dicit Amb̓. Iudicisē ſine accuſatore bānare. ij. q. j De manifeſta.Et hoc niſi crimē ſit notoriū. Euidētia .n. patrati ſceleris clamore indiget accuſatoris.ij. q. j De manifeſta. Fama .n. publica excuſat. Sꝫ qꝛ is vocat aliquē ad iuditiū q̄relaꝫponit. aliqn̄ de crimīali ſeu crimīe. aliqn̄ciuili ſeu de rebꝰ tꝑalibꝰ. In crimīali dr̄ accuſator. in ciuili ꝯſueuit dici actor. ꝙͣuis etiā incriminali etiā actor dicat̉. Triplicit̓ aūt ꝯtingit talem peccare. Primo calūnioſe agēdo .ſīponēdo alicui falſū crimē ex malitia. vel petēdo aliqͣ bona tanꝙͣ ſibi d̓bita nouit ſe velex ꝯſilio ꝑitoꝝ ſibi debere. talis in vtroqꝫcaſu peccat mortalit̓: agēs ꝯͣ caritatē ꝓximiꝯͣ iuſticiā. et ꝑiurus eſt ꝯmunit̉. et de dānoin̄ ſecuto tenet̉ leſo ſibi poſſibili. extͣ iniur̄. et. da. Si culpa. et. xiiij. q. v. ſane. īfi. et. q. vj. Si res. qꝛ ſi dānificat ī bonis tꝑalibꝰ illa debet reſtitue̓. Si in fama vel ꝑſona.qꝛ accuſatus de crimīe iniuſte ꝯuictꝰ falſo.infamat̉ de facto occidit̉ vel mutilat̉ vel alledit̉ in ꝑſona. dꝫ ſibi ſatiſface̓ ꝓut p̄t: ad arbitrium boni viri. tn̄ tenet̉ ſe manifeſtarepoſt factū ſi inde ſibi ꝑiculū vite īmine̓t. Sꝫſi ē in ꝓgreſſu cāe: debet dimitte̓ et ꝓſequi.Secūdo peccat actor īordinate deſiſtēdo aſecutōe cae inchoate .ſ. p̄uaricādo .i. aliā ꝑteꝫvidelicet accuſatū adiuuādo collubēdo eodiſſimulādo vel inducēdo legitimas ꝓbatōnes qͣs hꝫ ꝯͣ reū et acceptādo falſas excuſatōsrei qd̓ hꝫ locū in criminibꝰ. aut etiā ex totoſiſtit a ꝓſecutōe cauſe ſine debito ordine iurisqd̓ dr̄ tergiuerſari. Et hoc facit corruptꝰ pecunia a reo et amicis eiꝰ aut p̄cibꝰ eoꝝ inductus. tunc peccat mortalit̓: qꝛ facit ꝯͣ rēpublicā: cuiꝰ bonū ꝓcurat̉ punitōem criminūqd̓ ille impedit ẜm. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxviij.In cauſa aūt ciuili ſeu vbi agit̉ de tēporalibꝰ.