TitulusPrimus
qui nō hꝫ qd̓ in ſeip̄o ꝯdēnet. Iudicet ille qͥ nōagit eadē que putauerit in alio puniēda ne cūaliū iudicat in ſe ferat ſnīam. Iudicet ille quiad ꝓnuntiandū nullo odio. nulla offenſione.nulla leuitate ducat̉. Et īfra. Diſcite iudicesſeculi quē in iudicādo tene̓ debetis affectū ſobrietatē inquā et ſinceritatē. iij. q. vij. iudicet.De ꝓceſſu aūt iudiciario ⁊ d̓ pl̓ibꝰ peccatis q̄fiūt in iudicādo. habes infra ī tertia ꝑte ti. ix.¶ Ꝙͣtum ad ſecundum.§. ij.pͥncipale acceptō ꝑſonaꝝ rep̄hēdit̉. cū dicit.facies pct̄oꝝ ſumitis. q. d. malefacitis ſum̄dofacies pct̄oꝝ. Sume̓ facies pct̄oꝝ ē reſpiceread ꝑſonas potētes. et diuites. ⁊ nobiles. quiacōmunit̉ ſūt pct̄ores. et ſic nō ẜm merita cāeſꝫ ītuitu potētie. diuitiaꝝ. ꝯſāguinitatis. amicitie ⁊ huiuſmōi. ꝓ talibꝰ iudicare qd̓ ꝑtinꝫ adacceptōꝫ ꝑſonaꝝ. Sꝫ vt dr̄ extͣ d̓ re. iur̄. li. vj.Acciꝑe ꝑſonā ī iuditō nō ē bonū: īmo ꝓhibitū dicēte dn̄o. Vt magnū ita et ꝑuū audietis.Dn̄t .n. iudices dn̄m oīm ⁊ ſup̄mū iudicē imitari. d̓ qͦ ait Pe. apl̓s. act̉. x. In v̓itate cōꝑi ꝙnō ē acceptor ꝑſonaꝝ deꝰ. vel etiā qꝛ facies ſignificat ꝯſcīam. ẜm illud Tren̄. iiij. Denigͣtaē ſuꝑ carbones facies eoꝝ .i. ꝯſcīa pct̄oꝝ turpis effecta ſordibꝰ vitōꝝ. Sume̓ facies pct̄oin iuditō ē iudicare ẜm ꝯſcīaꝫ quā ſibi faciū:pct̄ores qͥ nō curāt age̓ ꝯͣ iuſticiā dūmō ẜui ātet cōplaceāt amicis. et diuitias et gl̓iam ꝯſequant̉. Refert Pe. de pal̓. in. iiij. ꝙ in franciadū quidā fode̓t in agro ſuo īuenit hūanā linguā viuā loquentē. Et int̓rogatꝰ qͥs eſſet. Reſpōdit fuiſſe linguā hoīs pagani qͥ iudex fuerat a diu in paganiſmo mortuꝰ ⁊ ſepultꝰ. et qꝛnunꝙͣ dederat ſnīam iniquā. iō deus reẜuauerat illā aīam in illo mēbro ſue līgue quouſqꝫbaptiſmū reciꝑet. Un̄ rogauit ꝙ ſignificarethoc ep̄o loci vt veniret ad baptizandū eū. ethoc eſſet ſignum v̓itatis p̄dictoꝝ ſi ip̄a linguabaptizata ſubito in puluerē reuerteret̉. Aduocat̉ itaqꝫ ep̄s cū clero ⁊ ppl̓o. Et poſt locutōem ip̄ius lingue de p̄dictis corā oībꝰ baptizata ſubito reſoluta ē in puluerē. Uel etiā ſume̓ facies pct̄oꝝ: ē iudicare de rebꝰ ẜm apparentiā ꝓut faciūt pct̄ores nō ẜm exiſtētiā etꝓut ſūt. Contra quos ait ſaluator. Nolite iudicare ẜm faciem ſed iuſtum ⁊cͣ. Ioh̓. vij.Ꝙtum ad tertium..§. iij.Mandat̉ iudicibꝰ vt debeāt ſubueīre pauꝑibꝰet pupillis dic̄. Iudicate egeno ⁊ pupillo. tales .n. ꝯmunit̉ opprimunt̉ ab alijs. Un̄ Iſido.ī lib̓. ſnīaꝝ. Pauꝑ dū nō hꝫ qd̓ offerat nōſolūnō audit̉: ſꝫ etiā ꝯͣ iuſticiā opprimit̉. xj. q. iij.Et ꝑ Ia. dn̄s ait. Pupillo nō iudicant. et cāvidue nō ingredit̉ ad eos. Nō ſic egit Traianus imꝑator ⁊ ſi ethnicus: ſed cām vidue ſibiquerelā ponētis de filio occiſo a filio ip̄iꝰ imperatoris pacient̉ audiuit ⁊ iuſtiſſime iudicā-
do ſnīauit. Sic filie Salphaat quinqꝫ orphane in petitōe ſua iuſte fuerūt a iudice Moyſeppl̓i iſrl̓ audite et exaudite. Sic ſcūs Iuo britanus cās orphanoꝝ et pupilloꝝ ꝯͣ potentesefficacit̉ defēdebat. Et ſcūs Ludouicꝰ rex frācoꝝ ip̄oꝝ gͣuamīa diligentiſſime ſubleuabat.Tenent̉ .n. iudices ad hoc ex offitō. De ip̄is eīdicit̉. Ueritas cū mīme defēſat̉: opprimit̉. Negligere quippe cū poſſis ꝑturbare ꝑuerſos nihil ē aliud ꝙ foue. Nec caret ſcrupulo ſocietatis occulte qͥ māifeſto facinori deſinit obuiare. di. lxxxiij. Error. Sꝫ ⁊ Gr̄anus ꝓbat ꝙ viduis et orphāis tenent̉ ep̄i auxiliū p̄ſtare. ⁊ ꝯͣīproboꝝ violētias ꝓtectōis pr̄ociniū nō negare. di. lxxxvij. ꝑ totuꝫ. Ubi dicit glo. ꝙ viduis.pupillis. libertis. ⁊ oppreſſis. tenet̉ p̄latꝰ pr̄ocniū p̄ſtare. Et ſuꝑ. c. Licet. di. ea. dicit glo. ꝙpauꝑum et oppreſſoꝝ cāe et ꝑegrinoꝝ ſpectatad eccl̓iam. extͣ d̓ v̓bo. ſig. Suꝑ qͥbuſdā. Spectāt etiā ad iudiciū regis. vt. xxiij. q. v. Regūē. Itē tutelā miſerabiliū ꝑſonaꝝ. pupilloꝝ. orphanoꝝ. ⁊ viduaꝝ. oēs pn̄t ſuſciꝑe cl̓ici ⁊ monachi. vt dicit̉ di. lxxxvj. c. Peruenit. cū glo.Aonachi tn̄ n̄ ſine licētia ſuoꝝ ſuꝑioꝝ. Dn̄sdeꝰ etiā ꝓmittit eas iuuare. pͣs. Uiduā eiꝰ bn̄dicēs bn̄dicā ⁊cͣ. Et pͣs. Orphāo tu eris adiutor.Notandum autem .§. iiij.ꝙ in iudicijs ꝯcurrūt quinqꝫ genera ꝑſonaꝝ.ſ. Iudex ad ſnīandū. Actor ad accuſādū. Reꝰad rn̄dendū. Teſtis ad ꝓbandū. ⁊ Aduocatusſeu ꝓcurator ad defendendū. Et quēlibet horūex auaritia ꝯtingit ꝑpetrare pct̄m̄ qd̓ ꝯmuninoīe iniuſticia nūcupat̉. Un̄ de ſingul̓ hoꝝ videndū ē. ¶ Et pͥmo iudex ꝯmittit iniuſticiaꝫcū ꝓfert iniuſtā ſnīam. et hoc p̄t eſſe ꝑ certāſcīam. aut ꝑ ignorātiā. aut ꝑ negligētiam. Ecū hoc facit pͥmo mō .ſ. aduertēt̓ peccat mortalit̓ ⁊ multū gͣuit̉: qꝛ agit ꝯͣ deū cuiꝰ offitō fūgit̉. Dr̄ .n. dei ē iudiciū. ⁊ ꝯͣ bonū ꝯmū qd̓ cōſeruat̉ ⁊ ꝓmouet̉ ꝑ iuſticie executōeꝫ. ⁊ ꝯͣ caritatē et iuſticiā erga illū ꝯͣ quē ꝓfert ſnīam. etgͣuiꝰ ē rapina. vn̄ tenet̉ ei de omī int̓eſſe ī cāuꝙ ille ꝓ qͣ dedit ſnīam iniquā nō vellet vel nōpoſſet ſatiſface̓. Rō eſt qꝛ occaſionē ſeu cauſāefficacē dedit dāno illius. Et qͥ occaſioneꝫ datdāni dānū qͦꝫ dediſſe videt̉. extͣ d̓ iniur̄. et dā.da. Si culpa. Un̄ glo. ſuꝑ. c. hoc etiā placuit.et. q. vj. dicit ꝙ ſi iudex ꝑ dolum. vel gr̄am. velodiū. vel ꝓ pecunia male iudicauit: punitur īverā litis eſtimatōem. et infamis efficit̉. C. depe. iudi. qͥ maͣ. iudi. l. ij. Et vltra r̄ſtitutōꝫ ẜmleges multas alias penas ſuſtine̓ debet. Et ꝙͣuis in foro iudiciali nō cogat̉ ad reſtitutōempel alias penas niſi ꝯuictus vel confeſſus: tn̄in foro penitētiali ſeu ꝯſciētie abſqꝫ ꝯuictōnetenet̉ ad reſtōem oīs bāni leſo vt dictū ē ẜmRay. et Hoſti. et Ul. Et debet ei imponi pnīatanꝙͣ ꝓ gͣuiſſimo crimine. xj. q. iij. c. Quicūqꝫ.