CapitulumTredecimum

auxiliū moderatū petere. ¶ Tercius eſt ſi inguerra vel bello iuſto ex ꝑte ſua captꝰ ſit abhoſtibꝰ nec p̄t ſoluere redēptōem petitā ab eoabſqꝫ gͣui dāno. Sꝫ ſi in bello iniuſto captuseſſet nō poſſet redēptōem ſuā exigere a ſubditis. Etſi exigeret totā vel ꝑtem teneret̉ reſtituere eis ẜm. b. tho. in p̄dicta epl̓a. Quartus ē ſi vellet ire ad principē ꝓ obtinēdo pͥuilegio ſpālis ꝓtectōis ꝓ ſe et ꝓ eis nec poſſet d̓ſuo expenſas ad hoc vtiles face̓ et neceſſariasabſqꝫ gͣui dāno: vel etiā ſi qͣ alia ſil̓is cā emergeret: dū tn̄ ſemꝑ moderate et nō ad gͣuameneoꝝ ⁊ cū caritate ⁊ nō ex violētia exige̓t. x. q.iij. c. vnio. circa mediū. et de cenſi. c. cū apl̓us.vbi dicit̉. Prohibemus ne ſubditos ſuos tallijs ⁊ exactōibꝰ ep̄i grauare p̄ſumāt. Suſtinemus aūt ꝓ multis neceſſitatibꝰ q̄ aliquotiensſuꝑueniūt. vt ſi manifeſta et rōnabil̓ cā extiterit cū caritate moderatū valeāt ab eis auxiliū poſtulare. Inno. etiā ſuꝑ dicto. c. cū apl̓s.dicit ꝙ ſubditi pn̄t ꝑ ep̄m ꝯpelli ad p̄ſtanduꝫauxiliū in neceſſitate. Glo. etiaꝫ Vil. ſuꝑ illov̓bo ſi qͣ alia cā ſimil̓. addit alios caſus dicēsꝙ ſūt alique alie cauſe vſitate et ꝓbate alicubi p̄ter p̄dictas. ¶ Sit gͦ quintus caſus tresincludēs qn̄ dn̄s maritat filiā ſuā: vel filiumſuū facit militē. aut r̄leuat feudū ſuū. aut nouū auget cooꝑando. talia .n. vident̉ reſpicereꝯmodū ſubditoꝝ ꝓ eo ꝙ cū dn̄s maritat filiāſibi acqͥrit amicos: ⁊ augēdo feudū fit ditior.⁊ cū facit filium militem fit potētior ad defēdendum terram. tūc gͦ plus poteſt petere dn̄sa ſubditis ꝙͣ ante. Nec credo ꝙ qui talia recipiūt dānandi ſint vbi ꝯſuetū eſt vel ꝯſtitutū.dū tn̄ nō recipiāt vltra ꝯſuetum vel ꝯſtitutū.Si tn̄ aliquid eſt ꝯſuetū vel ꝯſtitutū et ſic adarbitrium exigi ꝯſueuit: cū moderamine exigatur. Concor. cū Ray. vl Vil. et Hoſti. qui.Hoſti. addit etiā ſextū caſum qͥ eſt multiplex .ſ. circa refectōem pontiuꝫ et viaꝝ: et qn̄iuſta cauſa d̓pauꝑatus ē. vel nimis obligatꝰ.vel qꝛ nō habet qͥd ꝯmedat. In talibꝰ ⁊ ſimilibus tenent̉ ſubditi dn̄o ſubuenire. īmo et vaſalli dn̄t in huiuſmōi ſe r̄cognoſce̓ obligatos.Et hoc qͣſi vbiqꝫ ꝯprobat ꝯſuetudo generalisque cū rōnabilis ſit cēſenda ab oībꝰ ē ẜuanda.Et ī hoc etiā ꝯcor. b. tho. vt patꝫ ī p̄cedēti. §.Si aūt dn̄i vel officiales eoꝝ aliqͥd ꝯͣ formamp̄ſcriptā extorqueant a ſubditis inuitis directe vel indirecte ẜm Raÿ. rapinā ꝑpetrant etad reſtitutōeꝫ tenent̉. Similit̓ ſiqͥ p̄lati eccleſiaſtici ꝓcuratōem vel ẜuitiū aliqd̓ impēdantlegato vel alij et plus a ſubditis extorqueāt ꝙͣſoluerint: rapinā ꝯmittunt et tenent̉ extortareſtituere. et tantūdem de ſuis pauꝑibꝰ erogare. vt extͣ d̓ īmu. eccle. quia pleriqꝫ. Dicit aūtb. tho. in p̄dicta epl̓a ad duciſſaꝫ. ꝙ ſi id quodab officialibꝰ dn̄oꝝ iniuſte exactuꝫ eſt ꝑuenitad manus eoꝝ dn̄oꝝ: reſtituendū ē vel certis

ꝑſonis ſi ſciunt̉: vel in pias cauſas ſeu in vtilitatem ꝯmunem ſi neſciunt̉. Si aūt ad manus dn̄oꝝ non ꝑuenit quod iniuſte extortumeſt dn̄t nihilominus ipſi dn̄i ꝯpellere ſuos officiales ad reſtitutōnem ſimilē faciendā ne deſua iniuſticia lucꝝ reportēt. īmo et tales ſunta dn̄is gͣuiter puniendi vt ceteri a ſil̓ibꝰ abſtineāt/ in futuꝝ. Sicut Salomō dicit ꝙ peſtilente flagellato ſtultꝰ ſapiētior fiet. Hec Tho.Dicit etiā Ray. ꝙ ſi ex aliquibꝰ circūſtantijsvidet̉ ip̄is dn̄is impoſſibilis vel multū difficilis talis reſtitutio. ſatis videt̉ ꝙ poſſit huiuſmodi principibꝰ et militibꝰ ꝯſuli ꝙ in reconpenſatōem remitterent eis de eoꝝ aſſenſu ⁊ libera volūtate aliquā ẜuitutem ſeu annuā p̄ſtatōem in ꝑpetuum vel ad tempus ita ꝙ pleniſſime videret̉ eis ſatiſfieri. vel etiaꝫ facerētin remiſſionē peccatoꝝ illoꝝ quibus tenēturaliqd̓ hoſpitale vel opus ſimilis pietatis cumꝯſenſu tn̄ eoꝝ ſi p̄t reqͥri. ¶ Item dicit Raÿ.ꝙ dn̄i qui nil recipiunt a ſubditis niſi talliasvel queſtus ſi d̓ nouo eſt petita vel q̄ſita talistallia: nō debet exigere. et qd̓ mala fide percepit debet reſtituere ſi poteſt. xiiij. q. vj. ſi resEt idem dicit ſi ab antiquo ē ſoluta ſibi ⁊ anteceſſoribꝰ ſuis: ſꝫ neſcit̉ vel credit̉ iniuſta cāfuiſſe impoſita. et ꝯcor. vl̓. Addit tn̄ Raÿ. ꝙſi ē verus dn̄s et nihil percipit penitus cū tn̄videat̉ vix credibile qꝛ ad minus iuſticias recipit. debent ſubditi aliquid inter ſe ſtatue̓ qd̓detur ſibi in ſignum ſubiectōnis ne al̓ inutilit̓vibeat̉ eſſe dominiū rei ſue penes eū. ar. optimum. xviij. q. ij. c Eleute rius. et. j. q. iij. ſi qͥsobiecerit. Et ſi dubitet̉ de quātitate huiuſmōiſubſidij. Credo inquit Ray. ꝙ debent ſeruarequod in vicinis villis vel caſtris vel ꝓuintijsobſeruat̉. ita tn̄ ꝙ non grauetur villa illa. veletiaꝫ eligatur illa ꝯſuetudo vel minus ſoluit̉:qn̄ diuerſe ꝯſuetudines reperiunt̉. extͣ. de cōſue. cū olim. et de cenſi. c. ex ꝑte. Et dicit glo.Vil. ꝙ credi p̄t vel ſciri ꝓbabiliter ex iuſta cāab antiquo fuiſſe tallia vel collecta impoſita⁊ exacta qn̄ ſuꝑ hoc reꝑit̉ ꝯfectū inſtrum̄tū.vel ſi eſt ẜuatū hoc a tꝑe quo nō extat memoria in ꝯtrariū p̄ſumendū eſt ẜm quoſdā ꝙ exiuſta cā fuerit impoſita. ar. di. xij. c. illa. Qd̓credo niſi ſit violenta ſuſpitō in ꝯtrariū: p̄ſertim cū dicat̉ ꝙ in longiſſimis p̄ſcriptōibꝰ nōoportet ꝓbare titulū ¶. Dicit etiā ideꝫ Vil. ꝙilli dn̄i qui hn̄t de ꝯſuetudine cū ſubditis ſuisꝙ de mobilibꝰ ſuis capiāt quantū volūt et qn̄volūt. et cum ſuſpicant̉ eos velle tranſire adaliū dn̄m oīo expoliāt eos. Si nō eſt certuꝫaut ſi credat̉ ꝙ n̄ fuerit hoc ab initō legitimeinſtitutū. huiuſmōi ſpoliatōes ip̄o genere facti male ſūt videlicꝫ rapine: vn̄ peccant qͥ hocfaciūt et tenent̉ ad reſtitutōem. Ibeꝫ. Ul. addens ꝙ ꝓbabile nō eſt huiuſmōi ꝯſuetudineꝫnimis ẜuilē eſſe inductā de volūtate et ꝯſenſu