TitulusPrimus
cauſis imponūt̉. aut ꝓ iuſtis. Si pͥmo modo.i. ꝓ iniuſtis cauſis puta ꝓ faciendis iniuſtisguerris et nutriēdis manifeſte. vel ſi ē dn̄s ciuitatis imponit vt habeat ad ludendū ad pōpatice viuendū cū familia vltra decentiaꝫ ſuiſtatus ad ꝓdige expendēdum in ꝯuiuijs enxenijs luxurijs et huiuſmodi. tales tallie ⁊ collecte ꝓ huiuſmōi ſunt rapine et tenent̉ ad reſtitutōem niſi ea tm̄ exigerent̉ que alias ſuntdebita vel ex ſtatuto vel antiqͣ rōnabili cōſuetudine licet male expēdant̉. Qui etiā ex ſubditis ꝓpͥa ſponte ſoluerent ꝓ huiuſmodi cauẜet voluntarie aſſentiūt iniuſtis guerris peccant vtiqꝫ mortaliter cū dn̄is ſuis ꝯſentientesin malo. xj. q. iij. c. qui cōſentit. nō tn̄ rapināꝯmittit ip̄e dn̄s: nec tenent̉ ip̄i dn̄i eis reſtituere ꝑ regulam. Scienti et cōſencienti non fitiniuria neqꝫ dolus. de re. iu. li. vi. Coactis aūtad hec ſoluenda tenent̉. etſi pn̄t ſubterfugereſolutōem huiuſmōi talliaꝝ ſine ſcādalo nonpeccāt. Si v̓o iuſtis de cauſis imponant̉ heconera tūc ſubdiſtinguendū ꝓ maiori declaratōne. Nā aūt talis ppl̓us a quo fit hec exactōregit̉ ꝑ vnum. puta regē. ducē. marchionem.cōmitē. pͥncipem. et huiuſmōi. Aut ꝑ pluresſiue ex nobilioribꝰ ſiue ex plebeis ſiue mixtimex vtriſqꝫ. Et in primo caſu cū .ſ. per vnuꝫ regitur ſi exigat vltra ea que int̓ ip̄m ⁊ an̄ceſſores ſuos et ſubditos ſuos ⁊ an̄ceſſores eorumꝯuentū eſt ex pacto ſtatuto vel ꝯſuetudine antiqua. et hoc ex fraude minis vel coactōne directa vel indirecta a ſe facta vel a ſuis. Indirectū voco qn̄ denegat eis iuſticiā. vel non defendit eos vt debet vt ſic aliquid extorq̄at velinſinuari eis facit ꝙ vult aliquid ab eis mortaliter peccat rapinā ꝯmittēdo: et tenetur adreſtitutōem ẜm Ray. v. Ul. et Hoſti. ar. a cōtrarijs. di. xviij. de eulogijs. Et ſubditi in talicaſu non tenētur ad dandū vel ad ſolutōnemeoꝝ. vn̄ illa ſubtrahendo non peccāt ſi tamenfiat hoc ſine ſcādalo. Si v̓o exigit dn̄s a ſubditis ea de quibꝰ cōuentū eſt cū eis ꝑ ſe ⁊ āteceſſores bona fide ſine dolo et coactōne: ſicutfieri ſolet cū ville vel māſiones cōceduntur d̓nouo colonis vel alijs ꝑſonis de quibꝰ etiamfieri ſolent inſtrum̄ta q̄ continēt cēſum ānuūvel alias ſeruitutes et pactōnes: tūc licite p̄tpetere. et ſubditi tenētur ſoluere. Nam qͥlibetin traditōne rei ſue poteſt ponere legem quaꝫbult dūmō nō ſit cōtra deū. ar. be ꝯdi. appo. c.peꝝ. et. xviij. q. ij. c Eleuterius. Dicit etiā cōciliū Affricanū. Pacta cuſtodiantur. extͣ. depac Antigonꝰ. Si etiā dn̄s vltͣ pacta vel ſtatuta inter ſe et ſubditos ſponte oblata recipitnon peccat: nec tenet̉ reſtituere. j. q. ij. c. placuit. ẜm Ray. et hoſti..§. j.Circa hanc materiam ſic dicit.b Tho. in epl̓a ad duciſſam Grabancie. Prī
cipes terraꝝ a deo ſunt inſtituti non quidemvt ꝓpͥa lucra querāt ſed vt cōmunē vtilitatemppl̓is ꝓcurent: et ideo ſunt eis inſtituti redditus vt ex illis viuētes a ſpoliatōne abſtineāt.Un̄ ezech̓. xxxxv. dicit̉ ꝙ principi erit poſſeſſio in Iſrl̓ et nō depopulabūtur vltͣ populuꝫmeū principes. Contingit aūt ꝙ aliqn̄ principes non hn̄t ſufficiētes redditus ad cuſtodiēdam terrā et ad alia que īminēt eis expedienda rōnabiliter ip̄is principibꝰ. Et in tali caſulicitū eſt vt ſubditi exhibeant vnde poſſit cōmunis vtilitas ꝓcurari. Et inde ē ꝙ in aliqͥbꝰterris ex antiqͣ cōſuetudine dn̄i ſuis ſubditistalliā imponūt: que ſi nō ſit īmoberata abſqꝫpeccato exigi p̄t. Nam ſcd̓m apl̓m. nemo militat ſuis ſtipendijs: vnde et principes qͥ militāt ꝯmūitati negocia eius ꝓcurādo debēt etipiue̓ d̓ bonis ꝯmunibꝰ coītatis. vel ꝑ redditꝰdeputatos. vel ſi huiuſmodi defuerint vel etiāſi ſufficiētes nō ſint qui ſunt deputati per eaque a ſingulis colligūtur. Et ſil̓is ratō videỉeſſe ſi aliqͥs caſus de nouo emergat in qͦ oporteat multa expendere ꝓ vtilitate cōmuni velꝓ honeſto ſtatu principis conẜuando. ad qd̓nō ſufficiūt redditus ꝓprij vel exactōnes conſuete. puta ſi hoſtes terrā inuadant vel aliqͥsſil̓is caſus emergat: tūc p̄ter conſuetā exactꝭneꝫ pn̄t principes aliquid exigere ꝓ vtilitateꝯmuni. hec Tho. Et tūc ſubditi qui abſqꝫ volūtate dn̄i ſubtͣherēt ꝑ fraudes vel alios modos tales tallias debitas ex ſtatuto vel cōſuetud ine antiqua rōnabili. vel etiā de nouo impoſitas moderate ex cauſis exp̄ſſis a. b Tho.peccāt mortaliter furtū ꝯmittēdo ẜm Ray.benent̉ ad reſtitutōnem. Un̄ et Ray. dicit ꝙ ſiindiſtincte ſit poſitū in inſtrumēto ꝯuentoisaliqd̓ tale verbū. collecta. tallia. queſta. ⁊ huiuſmōi. intelligit̉ ꝙ debet ea moderate petereinſpectis onere et facultatibꝰ ſubditoruꝫ. x. q..iij. c. fi. et extͣ de cenſi. cū apl̓s. in fi. Glo. etiām. dicit ibi ꝙ cum in inſtrum̄to ꝯtinet̉ ꝙ dn̄spoſſit facere talliā ad iuſſū ⁊ placitū ſuū. autcū hoc ē ex ꝯſuetudīe: moderādū ē ad arbitriūboni viri inſpectis facultatibꝰ ſubditorum.Ponuntur caſus.§. ij.ſpeciales ī quibꝰ licitū eſt dn̄is exigere a ſubditis vltra ꝯſuetū vel ſtatutū. Et Raÿ. exprimit qͣtuor. Primꝰ caſus ē quē etiam poſuitſupͣ. b Tho. ꝓ defēſione patrie cū .ſ. iniuſte inuadit̉ ab hoſtibꝰ. et maxime ꝓ defenſione ſueciuitatis caſtri vel ville. Ad hoc em̄ tenenturoēs nōſolū res ſuas partiri ſꝫetiā corporalit̓laborare. munire ſe in caſtris. vel in ciuitatꝭdigilare. vt ſic ſeip̄os et res ſuas ſaluēt. xxiijq. iij. c. fortitudo. ⁊ d̓ emuni. eccle. c. ꝑuenit.Secūdus ē ſi dn̄s vult ire in exercitū indictūab eccleſia vel a prīcipe ꝯtra hereticos vel paganos nec d̓ ſuo abſqꝫ gͣui dāno poſſet facereexpēſas neceſſarias: tūc em̄ poteſt a ſubditis