CapitulumTredecimum
eſſet ꝯſecutus: ſꝫ penſatis ꝯditōnibꝰ vtriuſqꝫẜm arbitriū bonoꝝ. Secus aūt ē in alijs donis vel legatis in quibꝰ nihl ē debituꝫ legatario vel donatario ſꝫ tm̄ gͣtuitū. vn̄ ſi tibi dādum vel iaꝫ legatū (adhuc tn̄ reuocabiliter)ꝓcuro mihi vel amico dari nō facio tibi iniuriaꝫ nec iniuſticiā: qꝛ nō aufero tibi ius tuū.Nihil .n. erat adhuc tibi debitum. Sꝫ p̄bendehn̄t diſtribui nō ꝑ liberalitatē ſed ꝑ iuſticiamque reſpicit debitū. vnde meliori debent̉ reſpectu minus boni: qꝛ inequaliter bonis locus ēgratificationi. hec Pe. de pal̓. Sed Ricar. etSco. in. iiij. de eo qui impediuit aliquē a ꝯſecutōne beneficij p̄bende vel alicuius munerisquod erat in via habēdi faciūt talē diſtinctōnem. Quia aut hoc facit ex odio et cauſa dānific ādi ꝓximum: et tunc tenet̉ vt dictū ē ẜmTho. ⁊ De. non ad totū illud bn̄ficiū vel munus: quia nō eſt equalis valoris habere rē inactu. et ꝓpe eſſe ad habere. et maxime cū poſſit impediri: ſed tenet̉ ad aliquā recōpenſatōꝫad arbitriū boni viri. Aut hoc facit nō cauſa odij et iniurie ſꝫ cauſa ꝯſulendi et ꝓuidēdiſibi vel amico ſuo de illius rei vtilitate: et tūcin nullo tenet̉ ſi ꝓcurauit ꝑ viam licitam. Ethoc p̄t patere tali exemplo. Naꝫ ſi precido venas in fundo meo ꝑ quas deriuat̉ aqua ad alterius puteū et hoc intentōe ſibi nocēdi teneor ad reſtitutōꝫ dāni. Si aūt hoc facio abſqꝫfraude .ſ. intentōe ꝯſulendi vtilitati mee: vtpote qꝛ mihi multuꝫ ē vtile hoc facere: nec p̄tꝯuenient̉ fieri ſine p̄ciſione dictaꝝ venarum.tūc in nullo teneor qꝛ nō iniuſte bānifico eoꝙ ius habeā faciendi vtilitateꝫ meā in fundomeo. ff. d̓ aqͣ plu. ar. l. ſi in meo. Nec obſtat ꝙruſticū detinēs violent̓ ne ſuas oꝑas exequatur tenet̉ ad ſalariū qd̓ āmittit. Et ſimilit̓ impediens piſcatorē aūt aucupē a captōe piſciūvel auiū que ſunt ꝯmunis iuris: tenet̉ eis addānum datum. et hoc niſi rōne ripe vel terreque ſunt ſpālium dn̄oꝝ ⁊ ꝯmunitatū qͥs faceret hn̄s .ſ. ſuꝑ hoc auctoritatē. Non .n. hec ſūtſil̓ia antedictis. nā hic aufert̉ piſcatori et aucupi ſuus ꝓpͥus vſus qͥ erat vtiqꝫ ſui iuris. aufert̉ etiā fructꝰ in eoꝝ vſu et qͣſi ſeminalit̓ cōtētus. Iteꝫ ſi impediuit fructū alicuius agrivel vinee puta effodiēdo ſemina vel deſtruendo vineas florētes ⁊ huiuſmōi. qꝛ peccat mortalit̓ ſtudioſe hoc faciēdo et tenet ad ſatiſfactōneꝫ tāti qͣntū vendi potuiſſent fructus inillo dubio .ſ. nōdū nati vel maturati: vn̄ multiplicit̓ impediri poterant Tho. ſcd̓a ſcd̓e.¶ Dde columbarijs.§. xxj.Petrꝰ de pal̓. in. iiij. dicit ſic. Uidet̉ ꝙ dn̄s cōlumboꝝ teneat̉ reſtituere damna illata dn̄isagroꝝ ſeminatoꝝ qͦs colūbi dānificāt: niſi ſitveꝝ qd̓ quidā fingūt dicētes ꝙ colūbi quedaꝫnociua cū granis ꝯmedentes magis ꝓſunt ꝙͣobſint. Dn̄s .n. tenet̉ emēdare dānum illatuꝫ
a ſuo aīali p̄ciſe qn̄ eſt in culpa. al̓ liberat̉ dādo ip̄m ꝓ noxa. Sil̓e .n. iudiciū ē qͦ ad hoc deẜuo ⁊ aīali bruto. Un̄ ſemꝑ adminꝰ ad alteꝝtenet̉. cū gͦ dn̄s colūbarij ſit ī culpa ſcient̉ ſictenēs colūbos tenet̉ in ſolidū. hec Pe. d̓ pal̓.¶ Capitulū. xiij. de Rapina ⁊ ꝑticipantibꝰ inea et tallijs ſeu p̄ſtantijs que imponunt̉ iniuſte ⁊ exactōnibꝰ indebitis que fiunt a dn̄is velofficialibꝰ eoꝝ. et pedagijs. et gabellis.E t allijs ſeu collectis.impoſitōibꝰ ſeu p̄ſtantijs que imponūt ⁊ exigūt dn̄i ⁊ ꝯmunitatesa ſubditis vel ciuibꝰ ſuis qn̄ ſuntlicite et qn̄ illicite et ꝑ ꝯn̄s rapine. Notādumꝙ quedā gͣuamīa q̄ diuerẜ noībꝰ nūcupant̉.aut imponunt̉ ꝑſonis eccleſiaſticis. aut ſecūlaribꝰ. Si ꝑſonis eccleſiaſticis vt cl̓icis ⁊ religioẜ et huiuſmōi. niſi hoc fiat cū licentia etauctoritate ſedis apl̓ice illicite ⁊ rapine ſunt.et mortalit̓ peccāt talia exigētes et tenent̉ adreſtitutōeꝫ. et ſi nō ſoluant̉ vel occultent̉ bona ad ſubt̄fugiendū hec onera nō ē peccatū.⁊ ſūt excōmunicati tales exigētes vel recipientes: ⁊ īponētes niſi ceſſauerīt ab huiuſmōiexactōibꝰ poſtꝙͣ fuerīt admoniti. extͣ de īmu.eccle. aduerſus. de qͣ excōmunicatōe habes infra in qͣrta ꝑte ti. j. ⁊ ibi habes que etiā dicāt̉ꝑſone eccleſiaſtice a quibꝰ n̄ poſſit exigi. Sedlicētia hīta ſedis apl̓ice ſi fiant cauẜ iuſtis ⁊modis licita ſūt et nō aliter. Un̄ et cū tꝑe famis cūctoꝝ egiptōꝝ terrā Pharao emeret prodādis .ſ. victualibꝰ. atqꝫ ſub eadē fame cūctosẜuituti ſubijceret ſacerdotibus ita neceſſariaſubminiſtrauit vt nec poſſeſſionibꝰ nec libertate pͥuarent̉ et nudarent̉: dn̄o extūc ꝓnūciante ſacerdotes in oī gēte liberos eſſe oportere. inqͥt Gr̄anus. xxiij. q. iiij. §. ꝙͣuis. et hiſtoria huiuſmodi habet̉ Gen̄. xxxxvij. Si taliaexigant̉ a laicis tūc aut qͥ iſta exigūt ⁊ imponūt hn̄t legitimū dominiū ſuꝑ eos et iuſto titulo poſſident eorum ciuitates vel caſtra. autpſurpatū puta qꝛ ꝑtinēt ad eccleſiā vel īperiūvel aliquē dn̄m ⁊ iniuſte ſūt ablata ab eis ⁊ ꝯͣvolūtatē eoꝝ d̓tinent̉. ⁊ſi iſto ſcd̓o mō. i. vſurpatiue hn̄tur tales exactōnes ⁊ collecte: illicite et rapine ſūt. et mortalit̓ peccāt exigētes ⁊tenent̉ ad reſtitutōnem deductis tn̄ expenſisfactis in vtilitatē eoꝝ ꝓ ꝯſeruatōne ciuitatiset alioꝝ locoꝝ huiuſmodi. Illi aūt a quibusexigunt̉ in non ſoluēdo vel fraudes adhibenbo videlicet occultādo bona ſuper quibꝰ imponūtur nō peccant: dūmodo tn̄ caueāt a ꝑiurijs et mēdacijs et locutōibꝰ circa huiuſmōi.Cauere etiā debent aſcandalis ſi inde ꝯtingerent ex nō ſoluēdo. ar. xj. q. iij. c. inter verba.Si autē habetur legitimū dominiū ſuper eosquibꝰ imponunt̉ hec onera. tūc aut ꝓ iniuſtis