TitulusPrimus
benunciet talibꝰ qͥ pn̄t ꝓdeſſe. vel etiā ſi ꝓbaripoteſt denūciet ep̄o vt ꝯpellat vxorē paſcerede iuſto. ij. q. i. ſi peccauerit. extͣ d̓ pigno. c. exlr̄is. Terciū auxiliū eſt vt ſi eſſet in arto poſita poteſt etiaꝫ de rapina viuere: qꝛ neceſſitasnō habet legē. de ꝯſe. di. v. c. diſcipulos. Etſi n̄īmineat extrema neceſſitas videt̉ aliquātulūpeccare: ⁊ ideo ad cautelā iniūgenda ē ei aliqua penitētia. extͣ de fur. ſi quis ꝑ neceſſitatēfamīs. Quicqͥd aūt ſic expēdit doleat animo.et ꝓponat ꝙͣcitius potuerit reſtituere ⁊ vtaturparcius .ſ. ad ſolā neceſſitatē. Poteſt etiā viue̓ip̄a et qͥlibet alius cui raptor daret de p̄cio rerū raptaꝝ qͣs vr̄didiſſet: qꝛ p̄ciū rei furtiue nōeſt furtum. Et hoc dico ſi maritus al̓ eſt ſoluendo. Secus ſi nō eſt ſoluēdo. aut ꝑ hoc fieret nō ſoluēdo. hec Raÿ. Poteſt etiā vti alioremedio ſcd̓m ꝯſiliū ſapientū .ſ. in caſu qͦ bona raptoris vel pſurarij nō eſſēt obligata oīacertis ꝑſonis ſꝫ q̄daꝫ īcertis. tūc de licētia ep̄iqui ē paupeꝝ pr̄. di. lxxxviij. ep̄s. p̄t vti talibꝰac ſi ep̄us diſtribueret ei vt pauꝑi de illis incertis: parce tn̄ et cū timore. Hoc tn̄ videt̉ habere locū qͣndo vir haberet vn̄ poſſet reſtituere certa: qꝛ reſtitutō incertoꝝ fienda eſt priusreſtitutis certis. Omnibꝰ ſupͣdictis alijs r̄medijs p̄t vti vxor vſurarij ſi de vſuris habeat dotem. et vir nihil habet niſi reſtitutōni obligatum ratōe rapine. furti. vſure vel alia d̓ cauſaꝓut dictū eſt. In oī tn̄ p̄dicto caſu tenet̉ vxordebitum reddere viro. et ecōuerſo: niſi ſubſitaliud īpedimentū ar. xxxiij. q. v. ſi dicat. Fr̄esetiā p̄dicatores qͥ vadunt vel ꝯuerſant̉ apudvſurarios qui nō hn̄t niſi d̓ p̄ſuris vel ap̄. raptores vt eos inducāt ad reſtitutōem ſiue perp̄dicatōem in generali ſiue in ſpāli ꝑ ꝑſuaſionē excuſant̉ maxime ſi apud alios nō poſſentꝯmode inuenire. extͣ de ſen. excō. cū volūtate.Et hoc intelligendū eſt cum moderamine ⁊ devictu et veſtitū et libris ſcd̓m De. de pal̓. et ſiſit ſpes probabilis de illorū correctōne. Itemſi propter eorum expenſas raptoribꝰ nō ſubtrahatur facultas reſtituendi nec in toto necin parte ar. ij. q. vj. anteriorum. §. illud. v. etPoſti. De reſtitutōe habes plene infra ī ti. ij.per totum. A iudeis dicit Petrus de pal̓. ꝙnon licet recipere propter ſcandalum.De filijs et filiabus .§. xix.et familia raptoris vſurarioꝝ et aliorū q̄ reſtitutōni ſūt obligati viuētibꝰ de bonis ip̄oꝝ.Nota diſtīctōem ſcd̓m Geral. ordi. heremi. qꝛaut vſurarius ē ſoluēdo. aut nō. In primo caſu .ſ. cum ē ſoluendo et alia adhuc habet vltraea ad que ſatiſfacere tenet̉: de illis viuere pn̄tſcd̓m diſtinctōnem tn̄ datam de oxore in hoccaſu. In ſcd̓o caſu cū .ſ. nō eſt ſoluēdo. quicqͥdꝯſumūt in ꝯmedēdo et bibendo ⁊ veſtiendo reſtituere obligant̉. Et ratō eſt. qꝛ illū redduntimpotentē ad ſatiſfaciendū: et ſic dāno p̄ſtāt
cauſam efficacem. Excuſari tn̄ poſſunt talesꝓpter quinqꝫ. ¶ Primo ꝓpter ꝓcuratōnem .i.cū cauſā ſpoliatoꝝ agūt .ſ. laborādo fideliter⁊ frequēter ad inducēdū illū ad reſtituendū.et hoc dū habet̉ ſpes circa hoc de eo .ſ. vt reſtituat. al̓ non. ¶ Secūdo ꝓpter recōpenſatōem.ſ. qꝛ de ſuo tm̄ reſtituit qͣntum ab eo accipit:puta ſi ē filius tm̄ lucrat̉ in aliquo exercicioꝙ victū et veſtitū ex ſuo lucro haberet. Si eſtfilia tm̄ laborat in domo ꝙ vna ꝑſona viuerepoſſet. et ſic de famulis: tūc gͦ non tenet̉ ſicutdicitur de emptōibꝰ vſurarioꝝ ⁊ mercēnarijseoꝝ. ¶ Tercio ꝓpter reſtauratōeꝫ .ſ. ſi ꝓponūtſe reſtauraturos. et ad hoc ſe facultatē habere ꝓbabiliter credūt nec aliūde ꝯmode viuerepoſſunt. ¶ Quarto ꝓpt̓ ignorantiā qn̄ neſcitrē eſſe talē .ſ. furtiuā. vel illū obnoxiū huiuſmōi reſtitutōi: nec cām hꝫ hoc ſciēdi. Sꝫ hocvidet̉ veꝝ dū eſt in illa ignorātia: ſꝫ cū poſteanouit videt̉ teneri niſi eſſet ita ꝑuulꝰ ꝙ aliternutriri nō poterat. ar. d̓ ꝯſe. diſ. v. diſcipulos.et extͣ de re. iu. Qd̓ nō ē. Quinto propt̓ neceſſitatē: qꝛ in tali etate ſūt filij qui alit̓ nutriri nō pn̄t. Etſi querat̉. vtꝝ pater alicuiꝰ qͥ dūviueret expēdit. c. florenos ꝓ filio nutriendoin ſtudio ⁊ doctorando cū ip̄e pater nihil niſide vſuris haberet. et cū eſſet obligatus ad reſtitutōeꝫ vſuraꝝ in mille. legauit filio tm̄ qͥngentos: quia plus tūc nō habebat. vtꝝ teneatur filius ad reſtituendū illos. c. florenos expēſos in ſtudio. Ad qd̓ dicendū ſcd̓m quoſdā.ꝙ ſi pater erat nō ſoluēdo cū filiuꝫ nutriebatin ſtudio. ſi filius ſciebat patrē ſuū oīa habere obligata reſtitutōi: qꝛ male ablata eſſe ſciebat. tenet̉. Si vero patrē credebat de licite acquiſitis ſibi ꝓuidere. nō tenet̉ de ꝯſumptis ſꝫtm̄ d̓ extātibꝰ puta libris d̓ ill̓ emptis ⁊ huiuſmodi. Ego credo teneri etiā d̓ ꝯſūptis ⁊ neceſſarijs victus cū aliter ſibi nō poſſet ꝓuidere.vt d̓ hijs que expēdit ꝓ doctoratu ⁊ veſtitu nōneceſſario et alijs diſtractis ſine neceſſitate.Bona em̄ fides ſua excuſat euꝫ a peccato protunc: ſed non ab obligatōne reſtitutōnis.Item nota.§. xxꝙ ſi quis impediuit aliquem dignū vel idoneūiniuſte .i. propter odiū vel vindictā et huiuſmodi a ꝯſecutōne alicuius beneficij vel officivel muneris mortaliter peccauit. Etſi quidemiam erat ꝯſecutus illud beneficiuꝫ vel officiūet ip̄e fecit reuocare tenetur ad reſtitutōnemequalem ſcd̓m ſuaꝫ facultatē. Si nondū eratꝯſecutus tenetur ad aliquā recōpenſatōnemarbitrio boni viri Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij. SedDe. de pal̓. in quarto ſic dicit. Si aliquis impedit aliquem a cōſecutōne p̄bende nō animoledendi: ſed vt det̉ digniori vel eque digno ſibvel alteri nō tenet̉ ad reſtitutōem. Si autē facit hoc vt detur minus digno tenet̉ non qͥdemtanti quantū valebat p̄bēda cum ad hec non