CapitulumOuodecimum

niſi exp̄ſſe cauerit. x. q. ij. §. hoc ius. in fi. Secundū tn̄ Alex. de hallis. in qͣrto. talis poteſtrem emptā reſtituere vendēti vt recipiat qd̓de illa dedit. Magis em̄ p̄t ſibi ꝓuidere ꝙͣ alij.debet tn̄ inducere fureꝫ ad reſtituendū rē illādn̄o ſuo. hec ille. Ueꝝ in foro ꝯſciētie teneturvenditor rei qͥ ſciebat rē furatā eſſe redde̓ emiti bona fide. Et multomagis qͥ furatus ē tenetur reddere vel dn̄o rei ſi ſibi ſatiſfactū non ēꝑ emptores vel ꝯſumptores eius: vel ei qͥ emitſi ip̄e reſtituit. In hoc tn̄ nō excuſat ignorantia iuris .ſ. qꝛ credebat eſſe licitū emere ea quequis rapuit. extͣ de re. iu. c. ignorātia. Sꝫ necignorantia facti craſſa et ſuppina. puta cū qͥstꝑe guerre iuſte vel iniuſte emit a ſtipēdarijscalicē. ꝑamenta. miſſale et huiuſmōi. intentōelucrādi exinde. Nam tenetur in totuꝫ ẜm p̄dicta. ar. xij. q. ij. c. Qui ⁊ humanis. xvj. q. j. ſi cupis. et de cle. exco. mi. c. apoſtolice. Idem dicēdum ſi ſuꝑ hoc nihil cogitabat. ⁊ ſic ꝓpter fatuitatē et temerariā ſimplicitatē emit: tenet̉ẜm Raÿ. et Hoſti. Si aūt primus raptor velemptor vel pͥncipalis r̄ſtituit plene rei eſtimatōnem cū toto intereſſe: ceterī qui emerūt veldono acceperūt liberati ſunt. ar. ff. de euictis..l. ſi ſerui. agat tn̄ penitentiā quilibet de pct̄oſuo. xiiij. q. v. Qui habetis. ẜm Raÿ. et Vil.Si aūt rem quā ſciebat raptā emit volūtatereſtituēdi qͣſi vtiliter gerēs negociū illiꝰ cuiꝰfuerat nō peccat: et p̄t ab expoliato petere p̄tium qd̓ dedit et quicqͥd expēdit ad ꝯſeruatōꝫeius. Si quid aūt lucratus ē cū ea re illud ꝑtinet ad dn̄m rei ⁊ſi res ſine culpa ſua ꝑeat velamittat̉. Poteſt etiā petere quicqͥd ſoluit proip̄a re. et in iudicō anime credit̉ tali emptoriabſqꝫ ꝓbatōe: ſꝫ nō in foro cōtentōſo niſi hocpublice ꝓteſtaret̉. ar. ff. d̓ nego. ge. l. cenſemꝰ.Si autē talis emptor poſtꝙͣ fecit diligent̉ inqͥrere ⁊ nō potuit īuenire cuius eſſet illa res:quicqͥd valet vltra id qd̓ expendit ꝓ ip̄a re: dādum ē ꝓ aīa illius cuius fuit et ſic liberatꝰ ē.ar. ad hoc. xij. q. ij. c. qͣtuor. Si eſſet pauꝑ poſſet a p̄lato etiaꝫ ei vt pauꝑi relinqͥ illud plusp̄tio ſoluto Vil. et Hoſti. Si vero emit bonafide et cū diligētia adhibita nō tenet̉ reſtitue̓durāte bona fide. et emēdo vt pro cōmodo ſuohaberet nō peccat. Et ſi durante ꝯſciētia nondecepta et bona fide res perijt nō tenet̉ quianon erat in mora: ⁊ ſimiliter ſi alienauit nontenet̉: ſꝫ poſtꝙͣ ꝯꝑit reꝫ fuiſſe vitōſam ſi inuenit dn̄m ip̄ius rei debet ei reddere. nec p̄t pretiū petere ab eo. C. de furt̉. l. in ciuilē. ſꝫ agatꝯͣ venditorē: p̄t tamē retinere vel petere expēſas qͣs exiſtēs in bona fide fecit circa rē ꝯſeruandā vel meliorandā. ⁊ nō tenet̉ de fructibꝰtꝑe bone fidei ꝑceptis iā ꝯſūptis: ſꝫ de extantibꝰ qui adhuc nō eſſent ꝯſūpti exqͦ malā fidēcepit habere ſecus: qͥa tenet̉ reſtituere Raÿ.in ſumma Hoſtien̄. in ſūma Vil. in glo.

Sciendum ſi quis §. xvij.ꝯmedit vel al̓ ꝯſūpſit de rapina vel furto. qꝛ tenet̉ ad reſtitutōꝫ eiꝰ qd̓ ꝯſūpſit ſi hoc ſciebat.Et idē de eo qd̓ accepit ꝑ donatōeꝫ ſciēs eſſe rēraptā. qꝛ .ſ. tenet̉ ad reſtitutōeꝫ niſi ꝯſūpſiſſetan̄ꝙͣ hoc ſciret Inno. ⁊ Hoſti. īmo etiā poſtꝙͣcōſūpſit neſciēs rē huiuſmōi qn̄ qͥ donauit nōē ſoluēdo Pe. de pal̓. Sꝫ qͥd ſi dubitat vtrū illud qd̓ habuit ꝑ donū vel ꝑ emptōem ſit de rapina furto et huiuſmōi. Ad hoc dicit Alex. dehallis. ī qͣrto. ꝙ r̄gulare ē ꝙ homo talē rē reſtituere obligat̉ qn̄ ꝯſcientia dictat ꝙ ſit resaliena vel qn̄ dubitat eſſe alienā ſiue obtinuerit ꝑ donatōeꝫ ſiue ꝑ emptōeꝫ. debet aūt illaꝫreſtituere dn̄o cū ꝯſciētia furis qͥ eā furatꝰ ē.ſ. vt liberet̉ vterqꝫ. hec ille. Et ratō huius eſſep̄t: qꝛ nullꝰ ſe debet expone̓ ꝑiculo pct̄i mortalis. ſꝫ retinēdo in tali dubio exponit ſe periculo furti. Ueꝝ ſi nō ſciret̉ dn̄s vel nō inueniret̉: poſt debitā diligētiā inqͥſitōnis erogetpauperibꝰ. vel ſibi a penitētiario .i. ꝯfeſſore ſiindigeret vt pauꝑi aſſignet̉. Et ſumit̉ hic dubiuꝫ ſtricte et ꝓpͥe non large ꝓ leui ſcrupulo.Ꝙ ſi irrōnabiliter format ſibi dubiū: puta qꝛemit ab eo qui rapuit ab inimicis ī bello manifeſte iuſto. et cū alijs debitis circūſtantijs:deponat dubiū ad ꝯſiliū ſapientis. Ꝙ ſi deponere non p̄t ſatiſfaciat ꝯſciētie ſue reddendo.Cōſulēdū ē tn̄ cuilibet vt abſtineat ab emptōne taliū: qꝛ multa poſſunt occurrere dubia.Item nota ſecūdūᵐ. §. xviij.Raÿ̓. in ſū. ꝙ vxores q̄ cōmedūt et bibūt et induūtur d̓ rapinis ⁊ alijs male acqͥſitis ſeu obligatis reſtitutōi tenent̉ de oībꝰ q̄ ſic cōſumūtniſi in caſu .ſ. cū agūt cām ſpoliatoꝝ monēdoet inducendo ip̄m raptorē ad reſtitutōeꝫ faciendā. tūc em̄ nō tenent̉. Nā qͥ alteriꝰ negociūgerit vtilit̓ etiā ignorāti et abſenti licite recipit expēſas ſiue ſecuta fuerit vtilitas ſiue nō.ff. de nego. ge. l. ij. ⁊. l. Pomponiꝰ. Et hoc intelligo ꝓ eo tꝑe quo circa taliū correctōnemlaborauerūt. nō ꝙ vxor et familia poſſint viuere toto āno de rebꝰ talibꝰ ꝓ vna admonitōevel duabꝰ: ſed ꝙͣdiu ꝯtinue inſtāt opportunishoris. Satis ꝯcor. Ul. et Vil. et Hoſti. Undeaūt vel quomodo debeant viuere vxor ⁊ familia raptoris in predicto caſu dicit Raÿ. in ſūma. Si ibi ſunt aliqua de iuſto poteſt de illicōſumere vel expendere. ſi nō ſunt aliqͣ aliūdeſibi victū querat: vel ab amicis vel de ꝯſanguineis vel oꝑando vel etiam elemoſinaꝫ querēdo. Et idem dico ſi aliqua ſūt ibi de iuſto ſꝫ velita mixta ſunt ꝙ nō poſſūt diſcerni. vel ſi poſſūt maritus non permittit. Ꝙ ſi per nullumex predictis modis victuꝫ inuenire poteſt reſtat ei triplex auxilium. Unum ē ſi poteſt habere de dote vel ſponſalitō .i. donatione factaei propter nuptias inde viuat. Secundum vt