TitulusPrimus
reciꝑe pro ſorte ſit vſura. xiiij. q. iij. ex dictisAugꝰ Hiero. et Amb̓. Nec valet dici. emptornō dedit: qꝛ verus creditor efficit̉ iā dati. ⁊ ſibi ex emptōne de iure debet̉. ⁊ ē in expectatōeſortis lucri. ¶ Preterea vltra ſortē mutuatāvel ꝯceſſā etiam cū ꝑiculo ſuo (vt dicūt) exigit et expectat emptor vltra ſortem. gͦ eſt vſurarius. maior habet̉ exp̄ſſe d̓ pſuris. in. c. nauiganti. minor ē exꝑta ꝑ quotidie facientes.Ex quibꝰ apparet ꝙ exemplū poſitū per aliosde dubio excuſante nō valet. Dicunt .n. ſicutpoſſum licite ſecurare mercationes tuas uſqꝫIanuā retinēdo ſuper me dubium. et volendo.x. vel. xx. pro. c. plus vel minus ẜm quantitatem periculi. Sic in ꝓpoſito quia totuꝫ dubium quod tu habes ſuper me recipio dandotibi tuum ⁊cͣ. quia extunc ſi nihil vnꝙͣ receꝑodamnum meum ē. Iſtud ſimile vel exemplumnon videt̉ valere nec eſt ad ꝓpoſitum. Iſte .n.qui aſſecurat mercātias recipit p̄tium ſui periculi: ſed nullā ſortem ꝯcedit vel mutuat vltra ꝙͣ pro eo lucrum accipiat aliqd̓ ab eo quēde mercibus aſſecurauit. Sed in caſu noſtroemptor ſortē ꝯcedit ⁊ credit pro qua vltra aliquid querit .ſ. lucrum. Item ſecurator mertiūquerit lucrum ab eo cuiꝰ merces aſſecurat etpro ea periculum intrat. Emptor autē de quoloqͥmur nō r̄cipit lucrū: nec habet ab eo cuiꝰꝑiculum ſuꝑ ſe recipit: ſed expectat et recipitet habet a ꝯmunitate ꝓ ſorte ei credita et eidebita. Item videamꝰ quē ſecurat iſte emptor.nō ꝯmunitatē: qꝛ nō indiget. nō venditorem:īmo infert ei dānum de tribꝰ ꝑtibꝰ ſortis cuiꝰius emit: et de toto lucro de quibꝰ ſi vēditor iāincurrit ꝑiculum nūc euaſit. Item arguit̉ ꝑalios ⁊ ſic. Quicqͥd ꝯmūitas ordinat. ſtatuitad hunc finē vt ꝯtractusⁱ int̓ primū ⁊ ſecūdūhabeat firmitatē: et illud ꝯfirmat et nō īmutat. gͦ ſi ſine lege ꝯmunitatis ꝯtractꝰ ē licitusſimilit̓ et cū lege factus ꝯtractus erit licitus.¶ Ad iſtud dico ꝙ nō me intromitto vtꝝ int̓primū et ſecundū ſit ꝯtractus vſurarius. Sꝫdictum iſtoꝝ .ſ. ꝙ ꝯmunitas quicqͥd facit faciat ad firmandū ꝯtractum inter illos duosfactum nō videt̉ mihi veꝝ: qꝛ ꝯmunitas nonꝯfirmat ꝯtractum d̓ qͦ nullā facit mentōem:ſed ſic ē in ꝓpoſito. gͦ ⁊cͣ. maior patꝫ. cum ꝯfirmatō ſit p̄cedētis quoddā ꝯmemorare. minorapparet in ſcriptis ꝯmunitatis. ſi .n. ꝯfirmaret expͥmeret quē ꝯtractum vel cuius cōtractum ꝯfirmaret: ſed nullū exprimit. gͦ ⁊cͣ.Solutiones etiā que §. xxj.dam que fiebāt ꝑ p̄dictos opponētes ad qͣſdaꝫrōnes que fiebāt in oppoſitū non vident̉ ſufficiētes. Et vna ratō eoꝝ erat talis quia cumdicebatur ꝙ ſi pͥmus volūtarie mutuaſſet cōmunitati pro illo lucro hn̄do eſſet vſurarius.mō ſcd̓us intrat volūtarie locū pͥmi cum ſpepremij. gͦ ⁊cͣ. Rn̄detur ꝑ illos ꝙ d̓ ſecūdo non
eſt lucꝝ ſimile: qꝛ nō intrat locū primi quo adꝯtractū mutui. qꝛ nil mutuauit ꝯmunitati. ⁊ex cōtractu quē facit cū primo nō efficit̉ creditor ꝯmunitatis: cū ꝯmunitas ꝓp̄e nō teneatur ſibi rn̄dere ſi nollet: ſed intrat locū primiquo ad ius exigendū ⁊ ꝑcipiendū quod habꝫpͥmus ex ꝯtractu facto cū ꝯmunitate. Iſta ſolutō ſalua reuerētia non videt̉ ſufficere: qꝛ vtſupͣdictū ē. int̓ ꝯmunitātē et ſecundū eſt contractꝰ mutui: ſeu ea que fiūt int̓ eos hn̄t vimꝯtractus mutui. vel certe negari nō p̄t quinip̄e ſecūdus ſit verus creditor ꝯmunitatis nōtm̄ ex emptōne iuris primi ſꝫetiam ex ꝯſenſuꝯmunitatis ꝯſentientis ⁊ recognoſcētis eumvt veꝝ creditorē in ſorte ꝓ qua recipit lucrūvt intendebat et ſperabat ꝓ ip̄a ſorte creditanec habet ſolū ius exigēdi (vt dicūt) ſed ē creditor ſortis. libertas aūt ꝯmunitatis nō excuſat intentōem et ſpem lucri ꝑcipiēdi ꝓ ſortequā ꝯcedit ⁊ credit ꝯmunitati: que quidē ſpeset intentō faciūt hoīem vſurariū. Exemplumaūt qd̓ ponūt de ꝯcedente domum et ꝯcedentepecuniam ꝓ inhabitatōne domus ſatiſfacit ꝓnoſtro ꝓpoſito. Concedēs .n. vſum domus quieſtimatur pecunia licite poteſt recipere p̄tium. ꝯcedens vero pecunia nō poteſt recipereꝓ eius vſu rem p̄tio eſtimabilē: et ideo ſcd̓s ēvſurarius. et ſic ſecūdus in ꝓpoſito noſtro eſtpſurarius. Qn̄ aūt pͥmus vendit domū ⁊ altertradit pecuniā nil vltra expectat de illa pecunia. Sed nō ſic in ꝓpoſito: qꝛ qui dat pecuniaemēdo ius ſortis ꝓ empta expectat lucrū .ſ. ꝓſorte credita cuiꝰ ius emit. Uidet̉ gͦ hoc exemplum ꝓ nobis potiuſꝙͣ pro cōtrariū ſentientibꝰ. Et qd̓ additur ſoluendo ꝙ in ꝯtractu emptōis licet ſperare lucrū. ſicut facit mercatorde ſua mercatōne: nullo modo videtur valerein ꝓpoſito noſtro. immo reputo periculoſum:quia hic emit̉ ius ſortis que apud debitoremmanet ꝓ lucro hn̄do in poſteꝝ in terminis aſſignatis: quod deſiderare et emere non licet.Nec emit̉ ſors ſimul ⁊ intereſſe (vt iſti dicūt)immo oppoſitum ſuperius eſt probatum.Aliud argumētumᵐᵐ. §. xxij.eoꝝ fuit ꝙ gener hn̄s a ſocero terrā in pignꝰꝓ dotibꝰ non cōputat fructus in ſortem ꝓpteronera mr̄imonij ſi alius ſoluat vel emat a genero dotes debet fructus ꝯputare in ſortem.al̓ eſſet vſurarius: qꝛ ceſſat ꝯditō .ſ. onus matrimonij ꝓpter quod licebat fructus nō ꝯputare in ſortē et ſic eſt in ꝓpoſito. qꝛ in emptoneꝯditio primi ceſſat ꝓpter quā aliquid recipiſſevltra ſortem dicitur licuiſſe. Reſpōdent ꝙ ſecūdus debet fructus ꝯputare in ſortem. al̓ reciperet lucrū et ꝯmodum ex expectatōe tꝑiad recipiendū ſuū: cum ſit certus ꝓpter pignꝰequiualens. ⁊ ſic venderetur tempus quod eſtpſura. Addunt etiaꝫ reſponſioni. Si deberetmihi dare dotes daret mihi ānuatim fructus