Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
562
Einzelbild herunterladen
 

TitulusPrimus

cōtractus cambij equipollet quobammō cōtractui venditōis cum pecuīa ſit inuēdibilisnecnō ⁊ ip̄ius vſus qͥ nō eſt aliud ꝙͣ ip̄a ꝯſūptio ab ip̄a pecuīa inſeꝑabil̓. et ſic vnū ſinealio vēdi nō pt̄: nec etiā vtrūqꝫ ſil̓ tanꝙͣ alt̓ꝑ alterū creſcat ī valore. iuxta notata ꝑ Io.an. ſuꝑ regula. pct̄m. de re. iu. ſequit̉ ꝙ ꝯͣctꝰnō eſt licitꝰ. hec ille. Et his pt̄ addi ꝙ cū arguebat̉ ſupͣ. vſurā hic nō eſſe. qꝛ vſura ꝯmittit̉ in ꝯͣctu mutui. ⁊ hic n̄ eſt mutuū ſꝫ cambium vel ꝑmutatio. Rn̄bet̉ ꝙ pſura ex fraude reꝑit̉ etiā in alijs ꝯtractibꝰ cū eſt ibi mutuū implicitū vn̄ querit̉ lucꝝ. ⁊ ſic eſt ī ꝓpoſito. Tandē poſt multa ip̄e Lau. hanc qōneꝫſic cōcludit. qꝛ ſub ſpe lucri ⁊ intentōe plusꝑcipiendi ꝙͣ ſit qd̓ tūc mutuat̉. ⁊ qꝛ vtplurimū ſic ꝯtingit. et al̓ nō mutuaret ip̄e mutuans. talia ꝑpetrant̉. cōſulo vt om̄es abſtineant. ar. eo. ti. c. ī ciuitate. Et remittit ꝓ maiori declaratōne ad quaſdā alias qōes ip̄iustractatus que ſupͣ poſite ſunt. ex quibꝰ ſatisclare haberi pt̄ ꝙ eſt vſurarius ꝯtractus. Exercetur inſuper in.§. l.romana curia aliꝰ ꝯtractus a trapezitis ſeucāpſoribꝰ curie quē cambiuꝫ eſſe nūcupant.ſꝫ vſura magna ē. fit at̄ ſic. Clericus ꝯſecutde nouo beneficiū aliqd̓ ꝓ expeditōe bullaꝝip̄ius indigens pecunijs petit a cāpſore ſubmutuo certā ſūmaꝫ. puta mille florenoꝝ reſtituendoꝝ in patria. puta Pariſius inde adſex menſes ī moneta ibi currenti. ei quē illeſtatuerit: mutuat campſor. ſed vltra lucrumcambij exurgens ex varietate valoris monetaꝝ in dr̄ſis locis exigit ab eo qͥnqꝫ vel octoꝓ centenario. ſicqꝫ ei rn̄det̉. Querit̉ vtrū ſitlicituꝫ. Et ꝙ liceat querūt aliqͥ ꝓbare ad excuſandas excuſatōes ī pct̄is triplicit̓. Primo rōe more. qꝛ tūc veniūt pſure ſoluēde nōvt vſure. Scd̓o noīe int̓eſſe. nam hn̄do illāpecuniā cū ea lucͣtus fuiſſet. ſꝫ nō hn̄do nonpotuit eā exerce̓. ⁊ ſic ꝯſequit̉ damnū. ar. xijq. ij. ſi qͥs de clericis. ⁊ extͣ de fideiuſſo. ꝑueīt. Tercio rōe ꝑiculi. qꝛ pt̄ bn̄ficiatꝰ mori inpia. ⁊ ſic poſſet cāpſor totū ammitte̓. vl̓ cummagnis laboribꝰ ⁊ expēſis rehr̄e. ar. de vſur̄.c. nauiganti. ex notatis ibi ꝑ Io. cal. Sedfatenduꝫ ē vſurā eē expreſſaꝫ. qꝛ ibi lucꝝ ſperatur ex mutuo. qd̓ ꝑtinet ad rōneꝫ vſure. vtxiiij. q. iij. ſi feneraueris. ⁊ extͣ de vſuris. ꝯſuluit. Et ad rōes eoꝝ rn̄det̉. pͥmo ꝙ ī caſu dicto nō ē dare morā cū nondū aduenerit terminꝰ ſolutōis fiēde ꝯuentꝰ. Tūc em̄ veniuntſoluēde qn̄ .ſ. poſt t̓minū datū qͥs nō ſoluit.pn̄ recipit tale dānū. Ad ſcd̓m dicendū ꝙillud hꝫ locū .ſ. de int̓eſſe qͦ ad dānū emergēsputa ſi mutuans ip̄e acciꝑet ad vſuram. ẜmInno. ⁊ Io. an̄Ꝙſi qͥs dicat etiā habe̓ locūqͦ ad lucꝝ ceſſans vt ⁊ Hoſti. ⁊ Pe. de ancha.ſentiūt. Nec etiaꝫ hoc excuſat in vitio vſure

talē ꝯtractū. qꝛ dicūt prefati hoc eſſe veꝝ qn̄mutuās oīno ītendebat ex pecunia mutuata emere vnam poſſeſſionē iaꝫ ſibi ꝑataꝫ atemēdaꝫ vel exerce̓ in negociatōibꝰ licitis vn̄veriſimilit̓ ſꝑabat lucrū: q̄ hic ceſſant. Namcampſor n̄ intēdebat emē poſſeſſionē nec exercere ī negociatōne: ſꝫ in ſimilibꝰ mutuis ⁊hmōi. Ad terciū rn̄deo ꝙ ita cautos ſe faciunt ꝑ diuerſas vias ꝙ ſunt qͣſi ſecuri de capitali. ſꝫ ſi eſſet ꝑiculū etiam non excuſaretcū rōne mutui hoc petant. ar. ext̄ de vſuris.nauiganti. Eſt gͦ lucrū fenebre ⁊ reſtitutioni obnoxium. Ꝙ aūt ꝓpinas faciant et munera largiant̉ pro beneficiandis ad inſtantiam eoꝝ p̄latis cū quibꝰ habēt amiciciaꝫ ip̄icampſores vt oꝑent̉ ꝓ beneficijs obtinēdispro eis. hoc iam ſpectat ad ſimoniam .j. q. j.qui ſtudet. de qua ſupra dictum eſt. Capl̓m octauū de venditōne ad terminū.Exenditione ad terminum poteſt exponi illud pͣs.Terminū poſuiſti quē nō tranſgredient̉: neqꝫ cōuertent̉ oꝑireterrā .i. tu deus ſicut alijs rebꝰ poſuiſti tminū. ita ⁊ valori reꝝ que ſunt venales terminū pretij ꝓut rō dictat: quē iuſti hoīes nontrāſgrediunt̉ in augendo p̄tium. Neqꝫ ꝯuertent̉ .ſ. ī minuēdo p̄tiuꝫ ipſi iuſti ī emēdo minus iuſto p̄tio. oꝑire .i. ad deuorandū et abſorbendū terrā .i. pauꝑeꝫ. Triplex eſt t̓minꝰ.Eſt igit̉ primo terminꝰ pretij iuſtificati. ibi.Terminū poſuiſti.Eſt ſecundo terminꝰ pretij augmentati. ibi.quē non tranſgredient̉.Eſt tercio terminꝰ pretij minorati. ibi. neqꝫcōuertentur oꝑire terram.Primū pretium ven.§. j.ditionis d̓r iuſtificatuꝫ et limitatū. Et circahoc prenotanduꝫ eſt ẜm Sco. in. iiij. diſ. xv.q. ij. Penſatio valoris vſualium reꝝ vix autnunꝙͣ pt̄ a nob̓ fieri niſi ꝑ ꝯiecturalē ſeu ꝓbabilē opīōꝫ. Et hoc qͥdeꝫ nō pūctualiter ſeuſub rōne ⁊ menſura īdiuiſibili in plus et minus. ſꝫ ſub aliqua latitudine ꝯpetenti. circaquā etiam diuerſa hoīm capita ⁊ iudicia ineſtimatione differre vident̉. Proinde variosgͦdus ⁊ modicam certitudineꝫ multūqꝫ ambiguitatis iuxta opinabilē modū in ſe includit. ꝙͣuis quedā plus ⁊ quedaꝫ minus. Concor. ī hoc Tho. Proinde aduertendū eſt ꝙhmōi pͥmi pretij iuſtificati ⁊ limitati pt̄ etiaꝫdiſtingui triplex limitatōis gradus etiaꝫ iuſtꝰ. Primꝰ pt̄ noīari piꝰ Secūdꝰ diſcretus. Tertiꝰ v̓o rigidus. Primꝰ ē p̄tij mīoris. Secūdꝰ ē mediocris. Terciꝰ ē maioris.v̓bigrā. Sit. x. petie pāni eiuſdē videlꝫ boītatis. laboris. artificij. atqꝫ expenſe. Haꝝ tn̄. x.