Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
550
Einzelbild herunterladen
 

TitulusPrimus

videt̉ vt ſub pallio qͣſi ſocietatis latitet mutuū cū ſpe lucri. ſecūdo qꝛ vt pꝫ. lxxxviij. diſ.Eijciēs. pecunia ex ſe ſola minime ē lucroſanec valet ſeip̄aꝫ multiplicare ſed ex īduſtriamercantium fit ꝑ eoꝝ negociatōes lucroſa.tercio qd̓ ē efficatius. qꝛ de tribꝰ ē vnū in dicto pͣctu. Nā dicta pecunia aut eſt tͣdita permoduꝫ mutui. aut ꝑ modum depoſiti. aut ꝑmodū capitalis. vt .ſ. ī ꝑſona tͣdentis emptōnibꝰ et mercatōibꝰ deputet̉. Si ꝑ modū mutui tūc manifeſta ē vſura. qꝛ ī mutuo tͣnſfertur dn̄ium in eū cui factū eſt mutuū: pn̄ nōdꝫ lucͣri vel ꝑde̓ niſi ſibi. Si ꝑ modū depoſiti tūc ipſa reddi dꝫ abſqꝫ oī lucro. qm̄ potiꝰqͥ eam ſeruauit remunerādus eēt. ⁊ tn̄ ex forma ip̄ius ꝯtractus ptꝫ ꝙ nō eſt data ꝑ modūdepoſiti cū depoſitarius eā expendiderit. Siꝑ modū capitalis ſeu recte ſocietatis. tūc inpacto eſſet ꝙ deberet eaꝫ ſolis mercationibꝰfidelit̓ deputare. ⁊ hec vltima ratio fortit̉ ꝓbare videt̉ ꝙ nō ſit tradita dicta pecunia niſi vt mutui rōneꝫ hn̄s. in quo ſpes lucri reprobat̉. qꝛ vſura. vt ī. c. ꝯſuluit. de vſuris. Sidiceret̉ nō eſſe mutuū nec depoſitū nec ſocietas ſꝫ ꝯͣctus innoīatus .ſ. do vt des. do .ſ. tibicentū vt des mihi tantū quantū ⁊cͣ. Rn̄deripoteſt ꝙ licet talis ꝯtractus aliqn̄ licite poſſit fieri .ſ. do vt des. non tn̄ in dicto caſu ſꝫ infraudem videt̉ eſſe vſuraꝝ. ſicut ⁊ fraus etiācōmittit̉ in alijs etiaꝫ licitis ꝯͣctibꝰ ex ſe. vtxiiij. q. iij. pleriqꝫ. cum glo. et huius ſnīe fuitInno. de vſuris. c. fi. et Io. an. ibidem. Quid cum aliquis mutu §. xvijat certā quantitatē pecunie ⁊ recipit ꝓmiſſionem de rehabitione tm̄ ſui capitalis. ſꝫ habens res ſteriles vel debitores q̄ non pn̄t velmale pn̄t ſoluere vendit illas vel iura illorūdebitoꝝ receptori talis mutui pro certo p̄cioqd̓ poſtea ꝑcipit. ettn̄ re vera non fuiſſet illecōtractus venditōis al̓ celebratus niſi ꝓptermutuū factū. nunqͥd vſura ē? heo. ẜm Lau. d̓ridol. reſcindit̉ tanꝙͣ vſurarius et in fraudeꝫpſurarū ꝯceptus talis cōtractus. vt notat̉ ꝑGar. ⁊ Gal. in. l. cum allegas. C. de vſuris ⁊multomagis ē vſura cū aliqͥs mutuās alteripecuniā ſimul ⁊ vendēs aliqͥd mobile vel immobile plus petit ab eo iuſto p̄cio rōne mutui. xiiij. q. iij. c. ſi feneraueris. Item pone?vnus ꝯducit̉ ab aliqͦ ad exercenduꝫ oꝑa ſueartis. puta lanificij. ſerici ⁊ hmōi. ꝑ annū ꝓſalario. l. florenoꝝ qd̓ reputat̉ iuſtum attenta ꝯditione ꝑſone ⁊ artis. Sed ſi ip̄e ꝯducttali ſalario ponit ī exercicio artis illius. c.florenos de ſuis. recipit. lx. nunqͥd licite poteſt recipere: ℟o. Quia aut iſta. c. dat mgr̄oſuo ad exercendū in arte ꝑ modū ſocietatisaut ꝑ modū mutui. Si pͥmo mō ꝑ modū ſocietatis ita .ſ. ꝙ ſubſtet periculo videlicet ꝙſimgr̄ negociādo vel laborādo cum illis ꝑdat.

ſuſcipiat ꝑteꝫ damni pro rata eū ꝯtingenteetſi nil lucret̉ cū eis. ſi in capite anni remaneat cū illo capitali ille nil accipiat de lucrovnde nō. lx. ſed. l. tm̄ pro ſuo ſalario habeat.licitus eſt ꝯtractus. vt notat glo. xiiij. q. iij.c. pleriqꝫ. ff. ꝓ ſocio. l. verū. Si ſecūdo mō .ſ.ꝑ modū mutui. vſurarius eſt ꝯtractus. quiarōe mutui recipit ānuatim. x. extͣ de vſuris.conſuluit. In caſu gͦ poſito vt ſic illicitū eſtexqͦ intendit ſalua eſſe ſibi illa. c. ⁊ in om̄emeuentū vult. lx. ꝓ ſalario. maīfeſte ptꝫ ꝙ. x.exigit rōne illoꝝ. c. depoſitoꝝ: ſed qd̓ veriuseſt mutuatoꝝ. cum nō habuiſſet pro ſalarioſuo niſi. l. niſi illa. c. poſuiſſet ī apoteca. vnde vſura eſt. xiiij. q. iij. ſi feneraueris.Quid cum veniente ter §. xviijmino redditōis mutui vel al̓ ſolutōnis pecunie debite creditor nō vult concedere debitoriꝓlongationē termini vel relaxatōꝫ iuramēti ſi iuraſſet ip̄e debitor niſi data pecunia velalio eqͥpollenti? ℟o. Si hoc agit ſolum rōnet̓mini ꝓlongati ⁊ nō ob euitatōꝫ damni ſuivſurā ꝯmittit etiāſi nō expreſſe exigeret. vthabet̉ extͣ de vſuris. ꝯſuluit. Sed ſi hoc agitad ſui indēnitateꝫ. puta qꝛ oportet eū acciꝑead vſurā vel vende̓ rem ſuā viliori p̄cio ꝙͣ valeat. qd̓ nō feciſſet ſi recepiſſet pecuniaꝫ ſibidebitā: et tūc nō eſt vſura illud damnū exige̓a debitore qd̓ ꝑcipit ex carēcia illius pecuīeſibi debite. Non eī debꝫ gͣuari ex ſeruitio impenſo ẜm Raij. Sed vtrum talis creditorpoſſit exigere a debitore ſuo nōſolū damnuꝫhabitū ſedētiaꝫ lucꝝ qd̓ feciſſet cū illa pecunia ſi eā recepiſſet in termino debito. Ad qd̓rn̄det Pe. de ancha. ſuꝑ cle. ex gͣui. d̓ vſuriset dīc. Credo ꝙ nonſolū damnū emergēs ſedetiā lucrum ceſſans poteſt acciꝑe ſi ille eratmercator qͥ cū pecunijs cōſueuit negociari.Et ideꝫ videt̉ dicendū etiāſi non eſſet mercator. ſed tn̄ intēdebat oīo illaꝫ pecuniā exponere negociatōibꝰ licitis ad lucrandū. Secat̄ eēt ſi ꝑſona eēt talis ꝙ ip̄aꝫ pecuniā retinuiſſet ī archa. Et remittit ad notata. xij. q.ij. c. ſi qͥs d̓ clericis. ⁊ ī. c. ꝯq̄ſtus. extͣ d̓ vſuris.Ideꝫ videt̉ ſentire Tho. ſcd̓a. ij. q. lxij. cū iſtatn̄ ꝯſideratōe quā ibi ponit videlꝫ ꝙ n̄ dꝫ exige̓ tal̓ creditor: nec ille ſuꝰ debitor tenet̉ totūlucꝝ reſtitue̓ ſiue dae̓ qd̓ in̄ ſꝑabat ſuus creditor cū illa pecunia negociādo acqͥrere. cuꝫillud lucꝝ n̄ eēt certū qꝛ īpediri poterat. vl̓forte etiā de capitali āmitti: ſed tantū tenet̉quātū potuiſſꝫ vale̓ illud lucꝝ ī illo dubio.Sed queritur. Anſit .§. xixlicitū aliquid vltra ſortem reciꝑe noīe intereē. Dic. ſi replementū illius inteſſe venit applicandū tercio nō mutuāti: licitū eſt vltraſorteꝫ reciꝑe. Hoc ē dictū doc. extͣ de vſuris.c. primo. Exemplum. quando vſuras ſoluoalteri ⁊ has vt intereſſe volo repetere. Et ad