CapitulumSeptimum
poſſe licite ſic ꝯͣhere ex eo ꝙ nō fit ſtipulatōvt p̄ſuraꝝ ſed vt damnū euitet̉. qd̓ videt̉ eſſelicitū. ar. de fideiuſſo. c. ꝯſtitutꝰ. Perfectiusloquit̉ Io. cal. extͣ de vſuris. nauigāti. ꝑ hācdiſtinctōeꝫ. Aut talis ſecūdo mutuans ſocioſub dicto pacto aīo intendebat tunc ſatiſface̓pſurario creditori ſuo de illa pecunia ſic ſecundo loco dicto ſocio ſuo mutuata. aut nōtūc pͥmo caſu n̄ eſt vſurarius: nec peccat rōeiaꝫ dicta ab Archi. quia nō fit ſtipulatio vtpſuraꝝ ſꝫ vt damnū euitet̉: nec ſibi aliquidaccreſcit. xiiij. q. iiij. ſi quis oblitus. ibi. aliqͣīcremēta. Nō em̄ tenebat̉ cū dāno ſuo ſocioſubuenire. xxiij. q. v. ſi n̄ licet. Solū gͦ euitauit damnū qd̓ erat euitaturꝰ reſtituēdo. Inducit notata ꝑ Inno. de vſuris. c. pͥmo .ſ. ꝙſiteneris mihi ad centū ī certo die. ⁊ qꝛ nō ſoluiſti oportuit me acciꝑe ſub vſuris ab alio.tu teneris mihi reſtitue̓ ꝓpter dictaꝫ rōeꝫ etꝓpter moraꝫ debitoris. In ſecundo vero caſucū .ſ. nō intēdebat tūc hic ſecūdo mutuās ſatiſface̓ ſuo creditori vſurario pͥmo mutuāticū ceſſent iaꝫ dicte rōnes. talis peccabit. ⁊ ſia ſocio vſuras accepit ad reſtitutōem tenet̉.Hec ẜm Io. cal. Que qͥdeꝫ diſtinctō vt eqͣ ſūme placꝫ Lau. de ridol. cū iſta tn̄ declaratōequaꝫ ſubdit videlicꝫ vt ī primo caſu illud ſitveꝝ qn̄ debitor erat ꝑatus tūc oīo ſatiſface̓pſurario ſuo creditori. ⁊ ille vſurariꝰ erat paratus ſatiſfactōꝫ reciꝑe. ⁊ ſic poterat debitorvoluntatē ſuā implere. Nam ſi vſurariꝰ nolebat tūc reciꝑe mutuatā pecuniaꝫ ꝙͣuis debitor vellet offerre. et hoc puta quia mutuoille acceꝑat ꝓ ſex mēſibꝰ. ⁊ ideo vſurarius nōvult reciꝑe an̄ terminū niſi recipiat vſurastotiꝰ tꝑis. ⁊ ſic oporte̓t mutuatā pecuniā remane̓ penes ip̄m debitorē. In hoc caſu videt̉ideꝫ dicendū qd̓ ī ſecūdo caſu .ſ. ꝙ ſit vſurarius ille ſcd̓o mutuās ſocio cū pacto ꝙ exindeſoluat vſurā pro eo pͥmo creditori vſurario.Quid cū habere pe .§. xv.cuniā ⁊ volebaꝫ ire ad nūdinas ⁊ ibi mercesemere et ad aliū locū deferre vel ſeruare lucri cauſa certo tꝑe vel poſſeſſionē emere. tuindigens pecunia illa recipis eam mutuo ame offerens paratū te illaꝫ reſtitue̓ cū lucroſperato ī termino ⁊ loco. eſt ne vſura? Rn̄detInno. ī. c. fi. eo. ti. dīc. ꝙ licꝫ qͥdā ꝯtrariū dicant. ip̄e putat hunc ꝯtractum vſurariū necſcit ſic ꝯtrahentē excuſare. Hoſti. vero in. c.ſalubrit̓. dīc ꝙ talis ē mihi obligatus ad intereſſe illiꝰ lucri qd̓ facturus erā veriſil̓r expecunia dummō nil fiat in fraudem vſuraꝝIo. an. approbat dictū Inno. Et qd̓ dicit̉ deint̓eſſe hꝫ locū poſt morā debitoris. ꝯtrariuꝫdicēdo ꝑaret̉ via aꝑta ad fenus. ⁊ hoc etiamplacꝫ Io. cal. Sꝫ Io. de lig. dīc ꝙ ꝙͣuis ꝯmunit teneat̉ cū Inno. ne via fraudibꝰ aꝑiat̉.ipſe tn̄ credit verā opinioneꝫ Hoſti. dummō
nil fiat in fraudē: tutum tn̄ eſt ab hoc abſtinere Lau. de ridol. Qd̓ etiaꝫ dīc Poſti. de lucro videt̉ intelligendū deducto etiā dubio lucri. cū .ſ. potuiſſet etiā nō lucͣri vel ꝑde̓. ⁊ an̄factū ꝓhibēdus ē. poſt factū vero ī foro ꝯſciencie vbi credendū ē ꝓ ſe ſicut ꝯͣ ſe cū aſſeritſine fraude feciſſe videt̉ poſſe ꝑtrāſire. Ꝙ eīlicitꝰ ſit talis ꝯͣctus ſimplr̄ intuitu pietatisfactus n̄ in fraudē vſure. triplr̄ pt̄ probari.Prīo rōne eqͥtatis ⁊ pietatis. Nā equū eſt⁊ piū in nccītate ẜuire amico. Inſuꝑ iniquūn̄ eſt ſi rōe capitalis quā iam in exp̄ſſa ītentōe ⁊ qͣſi ī facto habebat: ẜuet̉ indēnis. ¶ Secūdo hoc licꝫ rōe indēnitatis. Nā retētor mutui vltͣ ꝯceſſuꝫ tp̄us dn̄o obligat̉. qꝛ ille dn̄sfuiſſet vſus vt capitali ſuo ita ꝙ res talis extūc aſſumit rōꝫ capitalis ꝙͣuis nullꝰ ex mutuo illo meret̉. gͦ a ſimili. ¶ Tercio licet hocrōe vtilitatis. Nā extͣ de vſuris. nauigāti. dr̄ꝙ qͥ ꝑ annū granū vl̓ pannū vl̓ alias mercesvendit āpliuſꝙͣ valeāt tunc ī certo t̓mino recepturꝰ aliqͥd plus ꝓ eiſdeꝫ. ſi tn̄ eo tꝑe talisꝯͣctus nō erat vēditurus: ſꝫ ẜuaturꝰ uſqꝫ adtp̄us qͦ veriſimilit̓ credebat̉ tantū valiturasquantū vendit n̄ eſt vſurariꝰ. Ratō ē. qꝛ proillo tꝑe futuro qͦ intendebat vende̓ hꝫ rōneꝫvendibilis ⁊ n̄ ꝓtunc. gͦ a ſimili qꝛ pecuīa eiꝰiaꝫ hꝫ rōeꝫ capitalis. pt̄ ex ea rōne ſue capitalitatis exige in p̄fato caſu. Sꝫ ſi extͣ caſuꝫnccītatis ⁊ pietatis p̄cibꝰ amici hoc facit tūceoip̄o ꝯuincit̉ ꝙ potius vult vti vt vſurariomutuo ꝙͣ in mercatōibꝰ vt vero capitali vn̄ꝯͣctus erit vſurariꝰ. ſicut etiaꝫ ſi quis mutuaret alicui pecuniā cū pacto ꝙ ſi in terminoꝯceſſo nō reſtituit extūc teneat̉ ad intereſſeꝓbabilis lucri. Sꝫ ſi hoc facit qꝛ credit illūnō poſſe in t̓mino redde̓ vt ſic inde lucret̉:pſuraꝫ ꝯmittit. ar. xiiij. q. iij. pleriqꝫ. ⁊ de re.iu. c. certuꝫ eſt. li. vj. Secus ſi ſimplicit̓ facitad tollendā morā .ſ. debitoris. ⁊ ſe ꝯſeruandūindemnē. Sic etiam in ꝓpoſito ſi indigenciaamici eſſet caſus extreme nccītatis vel quaſi ita ꝙ teneret̉ ex p̄cepto. hoc ſciens ad illiſubueniendū ⁊ dandū. tunc nil dꝫ expete̓ vltra capitale cum ml̓tomagis teneat̉ ad mutuandū ꝙͣ ad dandū in caſu huius neceſſitatis. Quia gͦ homines ſeip̄os amantes nimisſe decipiunt ī huiuſmodi. ideo potiꝰ ẜm Inno. ſunt diſſuadendi iſti cōtractus ꝙͣ admittendi etiam cum piam haberēt intentioneꝫ.Quid cū quis traditᵐ. §. xvj.alteri centū ducatos mox in ſuis neceſſitatibus expendendos ſub hoc pacto ꝙ ſicut cōſimiles centū ducati apud Titium mercatorēlegalē lucrabunt̉ vel ꝑdent. ſic iſti centū ducati illi traditi lucrent̉ vel ꝑdant. eſt ne cōtractus licitus? ho. ꝙ dubius reputat̉ ⁊ potius vſurā ſaꝑe ẜm pl̓es doc. et hoc ꝓpt̓ triapͥmo qꝛ tale pactū ī fraudē vſuraꝝ adīuentū