Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
548
Einzelbild herunterladen
 

TitulusPrimus

Queritur Atrum ſit licitū .§. xj.mutuare hoſtibus ad vſurā. Ad quod rn̄detLa. de ridol. poſt Gregͦ. de ari. ꝙ a nullo licitū eſt reciꝑe ad vſuraꝫ vt vſura. ſed ab hoſtibꝰ ꝯͣ quos gerit̉ iuſtuꝫ bellum licitū eſt exmutuo reciꝑe vſurā non quidē vt vſuraꝫ. ideſt vt querat aliqͥd vltra capitale mutuatump̄ciſe ratōne mutui. hoc em̄ mortale eſt ꝙͣuisnō teneret̉ ad reſtitutionē talis vſure: quiarecipit qd̓ ſuum erat. Nā temꝑe belli quicqͥdcaꝑe poteſt ab hoſtibꝰ iuſte bellans ſuuꝫ facit. Sꝫ ab hoſtibꝰ licite recipit̉ nō rōne mutui ſꝫ iure dominij qd̓ habet ī illos. ⁊ iſte recuꝑat rem ſuam quā non pt̄ ab iniuſto poſſeſſore niſi mediante mutuo recuꝑare. et ſicintelligit̉ illud. c. ab illo. xiiij. q. iiij. Ad hocfaciūt notata ꝑ Archi. xxiij. q. ij. dn̄s. Si eīꝑmittit̉ a iure ſpoliare inimicuꝫ īmo ⁊ occidere dummō iuſte bellet̉ ꝯͣ eū. multomagis ꝑhanc viā ſuū acciꝑe. Et ſic dicit̉ licitū fuiſſeiudeis acciꝑe vſurā ab illis tm̄ finitimis nationibꝰ qͥ occupauerāt terram ſuā dataꝫ eisa dn̄o. tanꝙͣ ab hoſtibꝰ. Nunc aūt ipſi iudeipoſſunt a nullo reciꝑe ſine mortali: nec xp̄iani a iudeis. Naꝫ nō ſunt inimici nr̄i in ciuili ꝯuerſatione: ⁊ parati ſunt ſeruire. vt dicit̉xxiij. q. viij. diſpar. Quo aūt ad alios infideles (ſi veꝝ ē) ꝙ ſunt inimici nr̄i etiā illis arma inferre poſſumus tanꝙͣ occupatoribꝰ rerum nrāꝝ. de qͦ. xxiij. q. vij. c. ſi de rebus. ⁊. c.diſpar. xxiij. q. viij. ⁊ ꝑ Inno. et Hoſti. extͣ depoto. qd̓ ſuꝑ his. Reſtat lōgefortius xp̄ianūab eis licite poſſe vltͣ ſortē acciꝑe. qꝛ ſuum ēvt dixi qd̓ recepit. Ꝙ aūt ꝯͣ ſarracenos ⁊ alios infideles dn̄ia ⁊ t̓ras poſſidentes licitū ſitbellū vltͣ alias rōnes facit qꝛ ad defenſam ⁊recuꝑationē fit ſubtractoꝝ: gͦ licitum. iuxtaea q̄ ſcribit Inno. ī. c. quod ſuꝑ his. de voto.vbi dicit ꝙ vbi t̓ra fuit aliqͦ temꝑe xp̄ianoꝝbellum eſt licitū. occupauerūt em̄ a xp̄ianisquicqͥd tenēt. naꝫ vbiqꝫ terraꝝ fuit laudatūnomen xp̄i. vnde in pͣs. I om̄eꝫ terrā ⁊cͣ. EtAct̉. pͥmo. Eritis mihi teſtes. Et ī pͣs. Adorabūt eum om̄es reges tͣre: om̄s gentes ẜuient ei. xxiij. q. iiij. c. diſplicet. ꝑ q̄ videt̉ ꝙ ī eoqd̓ dixit Inno. ī dicto. c. qd̓ ſuꝑ his. ꝙ iuriſdictio ⁊ dn̄iuꝫ poſſit eē apud ſarracenos nōſit veꝝ. ⁊ ꝙ verior ſit ibi ſnīa Hoſti. qͥ tenuitꝯͣrium. ⁊ eā ibi approbat Io de lig. ⁊ ꝯmunit̓oēs doc. et ita etiā reꝑio tenuiſſe Olb. lau. deridol. Sed de materia belli habes in. iij. ꝑtediffuſe ti. eo. etiā de bello contͣ infideles. Item ſi qͥs iniuriat̉ alicui ꝓpt̓. §. xij.qd̓ recipiēs iniuriā ei inimicat: et ob hoc qͥiniuriā fecit oꝫ ſubire certas expenſas putax. florenoꝝ ī menſe ī famulis qͦs oꝫ tene̓ armatos. ſi is qͥ fecit īiuriā mutuat īiuriā paſſo eo pacto vl̓ illa pͥncipali ītentōe vt remittat īiuriā vt eiꝰ grāꝫ q̄rat ⁊ ꝑ ꝯſequēs veniā.

qͣ obtēta ceſſant expēſe p̄dicte. tal̓ ẜm Lau.de ridol. n̄ videt̉ vſurā ꝯmitte̓. qꝛ licitū ē cuilibꝫ redime̓ vexatōꝫ ſuā. de ſimo. c. dilectꝰ. etita facit iſte. Nec obſtat ſi dicas. dedit cauſādelicto. gͦ nō redemit vexatōꝫ ſuam. qm̄ ſi illepeccauit iniuriā dando. et ille etiā peccabitin vindicando. qꝛ ꝯͣ dei p̄cepta eſt vindictaminferre. iſte etiā nō lucrat̉ ſꝫ tm̄ euitat damnū qd̓ ſubire oporte̓t. xiiij. q. iiij. qm̄ multi. Sed quid cū mutuans .§. xiij.aliquid eoꝝ q̄ vſu ꝯſumunt̉ et diſtrahunt̉ vtpecuniā et victualia recipit temꝑe redditionis rem illā maioris extimatōnis puta mutuat vnā menſurā frumēti valente mediumducatū ⁊ eadem menſura reddit̉ ſibi: ſed tūcvalet illa mēſura plus medio ducato: eſt nevſura: Rn̄det Archi. poſt Hug. xiiij. q. iiij. ſqͥs clericus. ⁊ Io. de lig. extͣ eo. in ciuitate. ꝙnō. pro quo bn̄ facit lex q̄ dicit ꝙ reſtitui dꝫres eiuſdem bonitatis in qͣlitate .ſ. intrinſeca. ſꝫ nō eſt neceſſe ꝙ ſit eiuſdē extimatōis.īmo ſi actū fuit quo tꝑe redderet̉. illius temporis habebit̉ ratō qͦ ad extimatōꝫ. al̓ habet̉ratō tꝑis qͦ fuit petita. vt notat glo. in dictoc. ſi qͥs clericꝰ. Si gͦ tenet̉ reciꝑe viliorē ſi facta eēt vilior qͦ ad extimatōeꝫ. gͦ nō peccabitrecipiēdo p̄tioſiorē. ẜm eū. Et hoc totū videt̉ītelligendū qn̄ intentō mutuātis eſt pura .ſ.ad ſubueniēdū ꝓxīo pͥncipalit̓. Naꝫ ſi intenderet lucꝝ ī mutuo puta qꝛ ſperat ꝙ plus valebit tꝑe redditōnis res mutuata ꝙ tꝑe mutui. ⁊ ideo mutuat: vſura ē. xiiij. q. iij. c. ſi feneraueris. Un̄ vt refert Lau. de ridol. Circahūc caſum quidā diſtinguūt ſic. Aut ē veriſimile ꝙ ip̄a res mutuata n̄ erit p̄tioſior tꝑeſolutōis. aut de hoc ꝓbabilit̓ dubitat̉. ⁊ tuncnullū vitiū. ⁊ hoc bn̄ ꝓbat̉ extͣ eo. c. fi. Autē veriſimile ꝙ erit p̄tioſior. ⁊ tūc aut creditorn̄ erat ẜuaturus pecuniā ſeu victualia ſꝫ interim ꝯſūpturꝰ ſeu diſtracturꝰ: et tūc ē bſura. Aut erat ẜuaturus. ⁊ tūc aut creditor debitori aufert libertatē ſe liberādi: ⁊ tūc etiaꝫē vſura. In hmōi eī caſu ſe exonerare voluiet debitorē onerare. Aut talis n̄ aufert libertatē debitori: et tunc nō eſt vſura īmo poſſetmereri ſi debitorē bona intentione reqͥreretan̄ terminū ſolutōis vt ſoluat ne oneretur.Sed ſi habꝫ corruptā intentionē qꝛ dic. ſibiꝙ pt̄ retine̓ vſqꝫ ad terminū vt ſe a dāno releuet licꝫ nō auferat ei pt̄ateꝫ liberādi ⁊ tūcetſi nō ſit vſura peccat tn̄. ⁊ hec diſtinctō ẜmꝙ dicit Io. cal. innitit̉ magne eqͥtati ſaltemī foro pnīali. Et hec faciūt ad materiā cambioꝝ ꝑ venetias de qͥbꝰ infra Lau. de ridol.Quid ſi debitor Eſurarij. §. xiiijmutuauerit ſocio pecuniam eo pacto ꝙ ip̄ereſtitueret vſurario ſortem et vſuras exindecurrētes. ē ne talis vſurariꝰ: ℟eo. Ꝙuis Archi. ī. c. vſura. xiiij. q. iij. teneat ſimplr̄ hunc