CapitulumSeptimum

recipiens p̄ſumat̉ recta ꝯſcīa et nō depͥuatareciꝑe: Rn̄det Lau de ridol. Et ad primū mēbrū dicit ꝙſi tꝑe qͦ aliquid vltra ſortē ſoluit̉debitū ſortis extinctū erat alio nō dato preſumit̉ gratis dare. Sꝫ ſi durabat debitū preſumet̉ metu repetitōnis ſortis id actū. ar. deiureiur̄. c. debitores. Poſſent tn̄ tot ⁊ talia cōcurrere ꝙ p̄ſumptio talis ceſſaret. p̄ſumptōnāqꝫ p̄ſumptōe retundit̉ ſeu elidit̉. de p̄ſūp.c. illud. ⁊ ml̓to fortiꝰ ſi donātis ſcriptura cātaret ꝙ libere ſoluit et nō coactꝰ: cū tunc n̄ſit locus ꝯiecturis. ⁊ ita iam vidi ꝯſultum ꝑml̓tos doctores famoſiſſimos. Sꝫ ego id veꝝcredo niſi ꝑ creditorē vſurarū ꝓbaretur talequid ꝑ quod de fraude ꝯſtaret. Uidi em̄ ſepeꝑ exꝑienciam ꝙ accipiētes mutuo pecuniaꝫſunt in tanta ⁊ tali egeſtate ꝙ quicqͥd volūtcreditores faciūt vt dilationē habeant ī reſtitutione ſortis ⁊ quicqͥd volūt ſcribūt ⁊ ꝯfitebunt̉. illa tn̄ verba ꝯfeſſionis ꝙ liberalit̓ debit ⁊cͣ. oꝑabunt̉ hoc ꝙ onus ꝓbandi ꝯͣrium īaduerſariū tranſibit. et interim illis ſtabit̉.Ad ſecunduꝫ membꝝ dīc ꝙ vtiqꝫ p̄ſumit̉ recta ꝯſcīa reciꝑe. Ratio ē. qꝛ qͥlibꝫ p̄ſumit̉ ſueſalutis memor alio n̄ dato. j. q. vij. ſancim.Talia tn̄ poſſent ꝯͣria ꝓbari ex qͥbꝰ aliud diceret̉. Pone em̄ ꝙ talis ꝯſueuit ad vſurā dare. Itē ꝙ ꝯſueuit qn̄ ſibi nil dabat̉ vltra ſortem mutuatū repetere vel depoſitū et dareillis qui aliqͥd dant et hmōi. quid iudicabisde tali niſi malū; in ꝯdemnando tn̄ nō ſit iudex ꝓmptus. hec La. In foro tn̄ pnīali credet̉ ſimplicit̓ verbis ip̄ius recipiētis ī hmōidubijs. ſed in primo membro ſeu caſu oportet magis reſpice̓ p̄ſumptōꝫ. §. viij.¶ Item ſi quis mutuat alteri eaintentione vl̓ pacto vt vadat ad molendinūſuum vel furnum vel ad apotecaꝫ ſuam ademendum. vel vt intret ſcolas ſub eo et huiuſmodi al̓ nō mutuaturꝰ vſurā ꝯmittit etianſi nō maiori pretio ſibi vendit ꝓpter hocſeu plus ab eo ꝙ ab alijs petit. Rō eſt qꝛ cōmoditatē ſeu vtilitatē in̄ recipit q̄ pretio extimari poteſt. ar. xiiij. q. iij. c. ſi feneraueris.⁊ extͣ eo. ꝯſuluit: ⁊ tenet̉ reſtitue̓. ⁊ ſi rōe mutui plꝰ recepiſſet ab eo de re vēdita vl̓ de oꝑeſuo ꝙͣ ab alijs ꝑciꝑet. illud plus tenet̉ reſtitue ei a quo accepit. ſi vero plus accepit ꝓpt̓mutuū tenet̉ pauꝑibꝰ erogare. nō qͥdeꝫ illāmercedē ſeu preciū qꝛ etiā ille alteri dediſſet.ſꝫ vtilitatē quaꝫ hꝫ aliter. puta qꝛ ex hoc molendinū ſuuꝫ vel ſeu furnus vel apoteca velſcole habebūt maiorē ꝯcurſū ꝑſonaꝝ tantūbidelicꝫ quantū reputat ſibi vel reputare dꝫillud ꝯmodū vl̓ illū honorē ꝓpt̓ hoc ꝙ illi abeo emerūt res vel acceperunt oꝑas eius a qnō accepiſſent ſi nō mutuaſſet: nec debꝫ pretium illius ꝯmōdi illi reſtituere cui mutuauit. quia nil ſibi deperijt. nihilqꝫ dedit mutu-

anti de ſuo quod alteri ꝓ mercede nō dediſſet. pauꝑibꝰ gͦ dandū eſt ẜm Io. an. et IIo. delig. ⁊ Io. cal. Si aūt molendinarius vel alius mechanicꝰ dat pecuniaꝫ hominibꝰ vt vadant ad molendinū ſuū ſeu apotecam potiuſꝙͣ vicinoꝝ. ettn̄ illi ſi alio iuiſſent tantundem laboris habuiſſent. et tantū de penſioneſoluiſſent vel oꝑe ẜm Lau. de ridol. vſura nōꝯmittit̉. quia vſura materialiter generaturex mutuo. hic aūt mutuū non interuenit.¶ Item ſi quis mutuatᵐ. §. ix.granū vel aliud bladum ad renouandū antiquū .i. vt nouū ꝓ veteri recipiat ſi hoc facit ne ſuū ſibi pereat ⁊ recipienti grām faciat nō eſt vſura. ẜm om̄es. Sed ſi facit pͥncipaliter vt meliꝰ recipiat. Io. de lig. dicit etiam tunc non eſſe vſuram niſi eſſent circumſtancie mētalis vſure: puta ſi credit plus valiturū. vel niſi id quod mutuaret eſſet quaſiputrefactum ⁊ parum valens. Sed tutior etcommunior opinio eſt ꝙ ſit vſura etiaꝫ ſineillis exceptionibꝰ. quia vtile intendit ex mutuo. extra eo. conſuluit. et hanc opinionemtenent Raij. goff. et Hoſti. in ſummis.Item ſi dominꝰ alicuiꝰ. §. x.agri mutuat ruſtico certā quantitatē pecunie ad hoc vt colat eius poſſeſſioneꝫ ſi rōnemutui vult ſibi rn̄deri aliqͥd plus de fructuvel oꝑaꝝ ꝙͣ face̓t ſi n̄ mutuaret: vſurā ꝯmittit. xiiij. q. iij. putāt. ⁊ reſtitue̓ illud plus tenet̉. Si v̓o nil plus recepit rōe mutui n̄ eſtvſura ẜm Gregͦ. de ari. Nec obſtat. qꝛ dn̄s intendit ſibi ꝓpter mutuū oꝑas p̄ſtari ꝑ colonos. et coloni eadeꝫ rōne illas oꝑas exhibētal̓ nō exhibituri. Naꝫ ſi ſic mutuantibꝰ exhibeant̉ oꝑa a colonis. ille tn̄ non ſunt eis lucrū cum illas iuſto p̄tio emant: et ſic nō ꝯpetit hec diffinitio vſure. ar. xiiij. q. iij. c. vſura. Inducit etiā Gregꝰ. talē exemplū. Poneꝙ dn̄s ꝯducat colonū ad vnū certu tp̄us proiuſto p̄tio ⁊ pretiū tradat anteꝙͣ colonꝰ incipiat oꝑari eidē. poſtmodū nolēte colono laborare niſi dn̄s mutuet certā quantitatē pacunie dn̄s mutuat vt oꝑet̉ al̓ nō mutuaturꝓ qͦ facto colonꝰ oꝑas illas ꝓ qͥbꝰ ſolutū fuit: īpendit. eqͥdeꝫ n̄ erit vſurariꝰ mutuās. qꝛnil ex tali mutuo lucrat̉: ſꝫ recipit oꝑas ſibidebitas ex emptōe. Patꝫ etiā hoc ꝑ caſuꝫ decret̉. extra eo. c. j. Lau. de ridol. ponit aliudexemplū puta occupaſti reꝫ meā vel ꝑ potēciā tuā vim mihi vis face̓ in rebꝰ meis vel n̄r̄ſtituis rē tibi mutuatā. ꝯmodatā vl̓ locatā: nec vis deſiſte̓ vel redde̓ niſi mutueꝫ tibimille. qͦ facto deſiſtis vl̓ reſtituis. ē ne vſuraex ꝑte mutuātis; Abſit. nil eī lucrat̉. īmo ꝑdit. qꝛ forte cū illis mille lucͣtus fuiſſet. redimit em̄ vexatōꝫ ſuā. ⁊ ſuū recuꝑat qd̓ licitūē. extͣ d̓ ſimo. dilectꝰ. Et nota ꝙ qͥlibꝫ hoꝝ dꝫhoc ītende̓ pͥncipalr̄ .ſ. recōpeſatōꝫ ſui iuris.