TitulusPrimus

Pret̓ea ad bonitatē fidei ꝑtinet nōſolū credere ſꝫetiā oꝑari ẜm illā. Si gͦ ad theologosſpectat interp̄tari ius diuinuꝫ in his q̄ ſuntfidei vt dic. ip̄e Pe. cū vſura ſit ꝯͣ oꝑa fidei gͦſpectat ad theologos. gͦ ⁊cͣ. Bene eſt verū ꝙꝙͣtuꝫ ad ea q̄ inſtituta ſūt ꝑ leges ⁊ canonesꝯͣ vſurarios declaratō dubioꝝ magis ſpectatad legiſtas ⁊ canoniſtas. De manifeſtis vſurarijs qͥ dicant̉ ⁊ quō puniant̉ habes in finehuius capituli. Quere gͦ ẜm ꝙ videt̉ expedire ſi ꝯmiſit vſurā vel in mutuo vel in pignore vel ī depoſito vel ī emptōe ⁊ venditōe vel īſocietate et̓ hmōi. et declara per exempla.Nota gͦ primo ꝙſi quis.§. v.mutuat aliqͥd eoꝝ que vſu cōſumunt̉ vt victualia. vel diſtrahunt̉ vt pecunia numerata nō ad oſtentatōeꝫ tm̄ ſed ſimplicit̓ mutuata cū pacto aliqͥd recipiendi vltra ſortē. ſiue illud ſit munus a manu. vt den̄. fructus.et quicqͥd aliud quod p̄cio extimari pt̄. ſiuemunus ab obſeqͥo vt ſeruitiū hoīs in laborando ꝓ eo ⁊ hmōi. ſiue munus a lingua vtputa mutuat alicui vt porrigat ꝓ ſe precesp aliquo offitio vel bn̄ficio tꝑali obtinendo.In om̄ibꝰ his caſibꝰ vſurā ꝯmittit. xiiij. q. iijputant. ⁊. c. pleriqꝫ. Idem Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.lxxviij. ⁊ tenetur reſtitue̓ ei a quo accepit idqd̓ habuit vltͣ ſortē vel valorē eius. In vltimo tn̄ caſu cū .ſ. ꝓpt̓ p̄ces porrectas ꝓ eo rōne mutui ꝯſequit̉ offitiū aliqd̓ puto ꝙ debeat pauꝑibꝰ erogare qd̓ inde emolumēti ꝑciperet deductis tn̄ expenſis ſui laboris ad arbitriū boni viri. Ideꝫ ꝑ oīa dicendū qn̄ quisp̄dicta mutuat: etſi nō cū pacto tn̄ ea intentione pͥncipalit̓ vt aliquid vltra capitale recipiat qd̓ poſſit p̄cio extimari Tho vbi ſupͣ.et. xiiij. q. iij. ſi feneraueris. Sil̓r ſi mutuateo pacto vl̓ ītentōe pͥncipali vt ſibi ī poſteꝝremutuet ecōuerſo: vſura ē ẜm Tho et Hoſti. ar. extͣ eo. ꝯſuluit. Licet tn̄ ẜm Tho mutuū reciꝑe ſimul aliqͥd a mutuāte. Ꝙͣuis em̄recipiens ẜuitiū mutui teneat̉ naturalit̓ adantidota .i. ad recōpenſandum ẜuitiū. extͣ deteſta. c. cū in officijs. nō tn̄ ex hoc ſimplr̄ eſtobligatus qꝛ ad hoc cogi n̄ poſſet. Sꝫ ſi hocducit in pactū ꝓmittēs .ſ. remutuare ex hocīſurgit ciuilis actio qͣ mutuās pt̄ coge̓ eumcui mutuauit ad hoc. ⁊ ſic recipit vltͣ ſortemaliud ꝙͣ illā obligatōꝫ Archi. poſt Pe. Sꝫ ⁊ſi qͥs ex mutuo q̄rat beniuolenciā alterius.eo tn̄ fine pͥncipali vt amicus effectꝰ ſit ſibivtilis ad acqͥſitōꝫ tꝑaliū p̄ſura ē ẜm Lau. deridol. in tͣctatu quē fecit de vſuris. qͥ tͣctatuspluries allegat̉ in iſto. c. Si at̄ pͥncipalr̄ beniuolenciā intēdit nō eſt vſura. qꝛ p̄tio n̄ extimat̉ Tho. et Io. cal. Item nota ꝙ cū quismutuat vniuerſitati licet Speculator dixerit ꝙ ex pacto int̓ueniente in cōtractu mu-

tui inito cū vniuerſitate poſſet euitare collectas ad quas interim vniuerſitati tenebatur. Tamē Io. an. ⁊ Io. de lig. ⁊ Io. cal. ꝯcedunt hoc non ſimpliciter ſed qn̄ nulle certecollecte ſtatute ſunt. Secus aūt in collectiscertis. qꝛ tunc vſura ē. ar. extͣ eo. nauigāti.Qui aūt ex beniuolen .§. vj.cia mutuat non ꝓpter temꝑale cōmodū ſi isqui mutuū recipit poſtmodū aliquid ei gratis ⁊ liberalit̓ dat non eſt vſura nec peccatūhec receptio. ar. diſ. xviij. de eulogijs. ⁊ j. q. ij.ſicut. Sed quid ſi facta mutuatōe ex beniuolencia debitor aliquid vltra ſortē obtulit nonvolūtarie ſed qͣſi coacte. puta dubitans ne ſihoc nō faciat indiſcretus iudicaret̉. ita ꝙ al̓nec illū nec aliū inueniret mutuanteꝫ vel ꝙͣuis alia ſimili cā. nunqͥd recipiens illud cōmittit vſuram et tenet̉ reſtitue̓? Rn̄det Lau.in dicto tͣctatū ꝙſi mutuās dixit aliqͣ verbaad inducendū illum ad hoc. ex qͥbꝰ ille ſoluitaliqͥd vltͣ ſortē. vel etiā abſqꝫ hoc ſcit vl̓ credit ꝓbabilit̓ illum non volūtarie dare. vtiqꝫvſura ē et tenet̉ reſtitue̓. ar. xiiij. q. iij. vſura.Sꝫ ſi tꝑe qͦ recepit mutuās illud pure recepit credens illū dare liberalit̓ ⁊ aīo donandidiſcretōe ductū ⁊ nō vt vſuram et nō coactidare ꝙͣuis tutius ſit reſtitue̓ puto ꝙ non teneat̉ ad reſtitutōꝫ etiāſi poſtea ſciat nō liberalit̓ dediſſe. ⁊ ꝑ ſe patꝫ ꝙ nec peccauit. ⁊ hocniſi alit̓ remordeat eum cōſciencia illa ꝙ neqͥret iuri ꝯformare. qd̓ tn̄ ſcrupuloſū eſt magiſꝙͣ laudabile exqͦ timet̉ nō timendū. Ratio huiꝰ ē. naꝫ exqͦ tꝑe donatōis ⁊ receptōnisbonā fideꝫ habuit. licite recepit. ⁊ licite eiusdn̄iuꝫ in ip̄m trāſijt nō obſtante dubitatōnedebitoris qͣ ductus fuit ad dandū illi mutuanti hoꝝ penitus neſcio nec aliquid penitꝰattemptanti. exqͦ in tale dubiuꝫ debitor fuitinductus. ar. de re. iu. factum. li. vj. Inducitexemplū de re obtenta ꝑ legittimaꝫ preſcriptionē. Naꝫ mala fides ꝑ̄ueniens p̄ſcriptōniꝯplete nō facit quenpiā obnoxiū reſtitutōi:dummō in curſu p̄ſcribendi ſꝑ habuerit bonā fibē. hoc di. glo. xiiij. q. vj. ſi res. ⁊. xxxiiijq. ij. ſi v̓go. Hanc dicit Io. de lig. eē ꝯmuneꝫopīoꝫ canoniſtaꝝ. Sic ad ꝓpoſitū ſi ille credidit debitorē libere dare cū dedit aliqͥd vltraſortē vt bonū nō vt vſurā licite retinet ꝙͣuispoſtea audiuerit vl̓ ſciuerit ꝯͣriū. Et hoc intelligit ip̄e Lau. niſi talis credulitas fuiſſetcraſſa ⁊ ſuppīa qd̓ ex circūſtancijs vir bonuspoterit arbitͣri. puta ſi mutuās erat ſolitusnō danti ſibi aliqͥd emolumēti ꝓ mutuo nōamplius mutuare vel repete̓ mutuatū ⁊ debitor tunc non poterat reſtituere et hmōi.Item queritur. Vtꝝᵐ. §. vijdans aliqͥd vltra ſortē vbi nulla pactio int̓uenit p̄ſumat̉ gͣtis ⁊ liberalit̓ dare. ⁊ nunqͥd