Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
540
Einzelbild herunterladen
 

TitulusPrimus

ſatiſface̓ de dāno ei ſecuto ꝓpter mutuū etiāſi feciſſet pactū de hoc. ẜm ꝯſcīaꝫ. non at̄de induſtria ſua lucꝝ factū tenet̉ ꝯmunicareceſſante dāno. Secūdo vſura eſt ꝯͣ legē diuinalē. Et hoc ptꝫ ex triplici ſcripturaplectit̉ legē diuinaleꝫ .ſ. moſaica. ꝓphetica eteuāgelica. In euāgelio dicit v̓itas ip̄atiri non pt̄. Date mutuū nihil inde ſꝑantesLu. vj. nihil .ſ. qd̓ precio poſſit extimari vltͣſuā ſortē. beniuolencia amiciciā liꝫ ſperare cadūt ſub p̄tio. Qd̓ verbū eſt p̄cep̄toriū ꝙͣtuꝫ .ſ. ad hoc ſꝑet̉ ſeu expectet̉lucꝝ ꝓpt̓ mutuū. qꝛ ibi eſſet vſura vn̄ mortale. Qd̓ aꝑte declarat Augꝰ. ſuꝑ pͣs. dicēs.Si feneraueris .i. ſi mutuū dederis pecuniātuā a quo pluſꝙͣ dediſti expectes acciꝑe nonſolū pecuniā ſed quicqͥd aliud ſiue triticū ſiue vinū et hmōi. fenerator es .i. vſurarius. etin hoc laudandus ſꝫ īprobandus. xiiij. q.iij. c. ſi. feneraueris. In ꝓphetis qͦꝫ ꝓhibeturip̄a vſura. Un̄ et pͣs. deſcribens ꝯditōnes neceſſarias ad reqͥeſcendū in mōte dei .ſ. ſuꝑnepatrie hanc vnā ponit int̓ ceteras. Qui pecuniā ſuam dedit ad vſurā. Qui dat adpſuraꝫ nunꝙͣ aſcendet ad montē diuine gl̓ieniſi penituerit plene. Et Neemie. v. Increpaui inqͥt optimates et ingrātus. dixi eis.pſuras ne exigatis ⁊cͣ. Et Ezech̓. xviij. interſcelera digna morte et̓na ponit vſurā dicēs.Qui ad vſurā ꝯmodauerit .i. āplius qͥcqͥ acceꝑit. Ubi dīc Piero. Putāt quidaꝫ tm̄pſurās in pecuīa qd̓ ꝓuidens ſcriptura diuina oīs rei aufert ſuꝑhabūdanciaꝫ vt plus recipias ꝙͣ dediſti. xiiij. q. iij. c. putāt. Etꝓuer. xxviij. Qui ꝯgregat diuitias de vſuris fenore liberali ⁊cͣ. In lege moſaica ꝙͣtū adꝑtē moralem ad hec obligat. videt̉ Leuit̉.xxv. Ne accipias a fr̄e tuo vſuraꝫ nec pluſꝙͣdediſti. Noīe fr̄is intelligit̉ qͥlibꝫ ꝓximꝰ rōeoriginis vna eſt .ſ. a deo rōne finis vnꝰeſt .ſ. deꝰ. Ad rōem at̄ vſurarij rn̄det̉ .ſ.dicebat ī lege ꝑmittebat̉ vſura. qꝛ illa fuitcōꝑatiua ꝑmiſſio ꝑmittit̉ minus malū neſequat̉ maiꝰ. ꝑmittit̉ aūt ꝯcedat̉ vt licitū: ſꝫ qꝛ punit̉ pena tꝑali. ſed bn̄ punit̉pena et̓na. Permiſſum fuit iudeis (vt auaris) vſurā exercere erga alienigenas ne crudeles exiſtentes a fratribꝰ exigerēt eos cōſumendo. Aliā rōneꝫ habes infra. in. §. iij. c. ſe.Ad illā aliaꝫ auctoritatē inductā. feneraberis gentibꝰ multis ⁊cͣ. ℟eo. ẜm Tho. vbi ſupͣ. ibi large ſumit̉ fenus mutuo tm̄ promutuo ad vſurā. Et vult dice̓ deus ſi ppl̓usſeruaret legeꝫ erit ita habundās poterūtalijs mutuare indigebūt mutuū acciꝑe. Tercio vſura eſt ꝯͣ legem humanalē. Suꝑom̄es hūanas leges ē ius canonicū qd̓ reſultat ex decretis decretalibꝰ ſct̄oꝝ auctoritatibꝰ doc. Ex capl̓o nāqꝫ. x. ꝯcilij Cartagin̄.

qd̓ incipit. Seditionarios. ꝓhibent̉ vſurarijad clericatū ꝓmoueri. diſ. xlvj. Nullus at̄hibet̉ a ꝓmotōne niſi mortali vel irregularitate. vt. xiiij. q. iij.. q. iiij. ī pluribꝰ. c.et extͣ de vſuris. totū. p̄cipue. c. qꝛ in oībꝰ.hoc ꝓhibet̉ vbi excōmuīcant̉ publici vſurarij ad ſacͣmēta ꝑcipiēda et ad oblatōnesaltaris ad ſepulturā eccl̓iaſticā: his oībꝰpͥuant̉ niſi reſtituāt. ī vj. li. de vſuris. vſura. Priuant̉ ꝯfectōe teſtamētoꝝ alijs multiplicit̓ niſi faciāt cautionē. De his oībꝰ plene habes infra. ī diuerẜ. §. vide ibi. Et excōmunicatōe quā incurrūt ſepeliētes eos .ſ.publice vſurarios niſi fecerīt cautōꝫ. habesinfra ī. iiij. ꝑte. ti. j. c. Augꝰ. etiā di. An crudelior ē qui ſubtͣhit aliqͥd vel eripit diuiti ꝙͣ trucidat inopē fenore. xiiij. q. iiij. qͥd dica.Et Ambro. Sine ferro dimicat vſuras flagitat. iiij. q. iiij. c. ab illo. Et Leo papa. Sīc ſuo noīe ita nec alieno licet fenꝰ exerce̓.Fenus hoc ſolū exerce̓ debemꝰ vt qd̓ hic miſericordit̉ tribuimꝰ: a dn̄o qui multiplr̄ inꝑpetuū menſurā tribuit reciꝑe valeamꝰ. di.xlvj. ſicut. Et de hac vſura ſpūali licita dīcSalomon. Fenerat̉ dn̄o miſeret̉ ꝓxīo qꝛcentū vno accipietis .i. ſpūalia exceduntin centuplo vnū. vitā eternā poſſidebitis. īeuangelio Math̓. xix. Ad ratōem vſurarijrn̄det̉ leges ciuiles dant̉ populis ſuntmaiori ꝑte mali vel imꝑfecti. intendūt pacificū ꝯuictū ciuiū adinuicē. Unde ſolū ꝓhibent exp̄ſſe vitari ſunt magis ꝑturbatiuaciuilitatis qͥetis tꝑalis. puniendo trāſgreſſores cohercendo ab illis penas. vt adulteria. furta. homicidia hmoi. Alia ꝑmittūt vt licita ꝯcedentes ſꝫ vt alia vitia predicta puniētes hoc ne peiora ꝯtingāt ſicutde meretricibꝰ et hmōi ẜm Tho. vbi. ſupͣ. Sꝫlex dīna ꝓhibꝫ om̄e pct̄m oſtendens puniriin diuino iudicio. Cum lex diuina naturalis ſit ſupͣ om̄eꝫ legē humanā. vt patꝫ diſ.viij.. ix. totū. et canonica etiā ſit p̄dicansciuili. vt diſ. ix. in his ſpectant ad ꝯſcīaꝫ.triplex lex diuina natural̓ et canonicahebeāt vſurā oēm. Om̄is lex ciuilis ꝑmitteret etiā ꝯcedēdo vſuras annullat̉ ꝙͣtuꝫ adhoc legē diuinā canonicā. Etſi leges illeſint iuſte ad ciuilitatē vite pn̄tis rōne iaꝫdicta. tn̄ iuſte ſunt ad ciuilitatē ſuꝑnāadipiſcendā ad qd̓ oꝫ ab om̄i vitio eſſe īmu. Sꝫ ip̄e imꝑator dīc ſacre leges dedignant̉ ſacros canones imitari ī mr̄imonium vſuris. vt ī Auten. vt cle. ap. ꝓpri. epi.cōue. colla. vj.. ij. q. iij. §. hinc colligitur.Ꝙͣtuꝫ ad ſecundam.§. ij.ꝑ̄teꝫ ē extēſio ſeu dilatato copioſa talis vitij. hoc notat̉ ibi. de plateis eiꝰ. Olatea ē locus vbi ml̓ti ꝯueniūt locꝰ latus patens.et lata ē via que ducit ad ꝑditōꝫ .ſ. via cupi-