Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
541
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumSextum

bitatis. et multi incedūt ꝑ eam dic. ſaluatorMath̓. vij. ⁊ p̄cipue ꝑ vſurariā prauitatē patens ē. qꝛ ſꝑ a xp̄icolis hec vſura hīta eſt promagno ⁊ enormi ſcele̓. Et ad tollendū oēꝫ excuſatōꝫ huiꝰ maledicti vitij eccl̓ia ſtatuit vtſi qͥs ꝑtinacit̓ hoc aſſere̓t ip̄aꝫ .ſ. nō eſſe peccatū ⁊ gͣue: he̓ticus habeat̉. ⁊ ꝯͣ ip̄m vt ꝯͣ alios he̓ticos ꝓcedat̉. de vſuris. ex gͣui. in cle.Sunt aūt in ciuitate plures platee.Eſt platea nobiliū ⁊ cāpſoꝝ. Et de omEſt platea artificū ⁊ mercatoꝝ nibus hisEſt platea ludentiū ⁊ tēploꝝ. plateis nōdefecit vſura ⁊ dolus. In pͥma vt eſt florētieplatea dn̄oꝝ. et platea fori noui. ſūt nobilesqui nolūt laborare: et ne pecuīa eis deficiatpaulatim ꝯſumēdo tradūt eaꝫ mercatori veltrapezite intendētes pͥncipalit̓ aliqͥd annuatim reciꝑe ad diſcretōꝫ eoꝝ: ſaluo tn̄ capitali. Et ꝙͣuis ipſi vocent hoc depoſitū tn̄ clarevſura eſt. xiiij. q. iij. ſi feneraueris. vt habesſupͣ. Nec d̓e depoſitū eſt nec ſapit naturā eiꝰ.Ip̄i etiaꝫ ⁊ alij plures qn̄qꝫ mutuāt pecunias diuerſis ꝑſonis accipiētes in pignꝰ domūvel agrū vel vineā ſub noīne ſecuritatis: ſedfructū ſeu vſum dicti pignoris īterim volūthr̄e qͦuſqꝫ reſtituat̉ eis pecuīa nō ꝯputandoin ſortē et oſura ē. de vſuris. c. pͥmo. Excuſat̉tn̄ in hoc cāu a vitio vſure gener qͥ cū ſuſtineat onera mr̄imonij ⁊ nōdum habuit dotesrecipit a ſocero vel alijs dotātibꝰ mulierempoſſeſſionē aliquā in pignꝰ quouſqꝫ recipiatdotes. hic licite facit fructꝰ illiꝰ pignoris ſuos: nec tenet̉ ꝯputare ī ſortē. vt de vſuris. c.ſalubrit̉. Campſores cābia faciūt que vocant̉ cambia ſicca vel ad libras groſſoꝝ velꝑ venetos. Sꝫ qꝛ ibi ē mutuū expreſſe qd̓ eſtmat̉ia in ꝯͣctu vſurario. ⁊ intentio lucri pͥncipalit̓ qd̓ eſt forma. ideo in̄ reſultat b̓a vſura etſi dicat̉ cambiuꝫ. Nec excuſat ꝑiculū qd̓ibi eſſe pt̄. vt de vſuris. c. nauigāti. Faciuntetiā alij ſecuritatē ꝓ alijs ī mutuis cū certaſcriptura. ⁊ ꝓ hoc recipiūt duo ꝓ cētenario ⁊hmoi: ⁊ hoc etiā vſura videt̉ ſi nō eſt ꝓbabile ꝑiculū. De hoc tn̄ et alijs ſupͣdictis ꝯͣctibꝰhabes plene in. §. pluribꝰ. c. ſe. In ſecūdaplatea .ſ. vbi morant̉ mercatores. lanifices.ritagliatores et hmōi. multe reꝑiunt̉ vſure.rlaꝫ qͥ vendit aliqͥd ad aliquē terminū tꝑis.⁊ rōne t̓mini ſeu dilate ſolutōnis petit plusiuſto p̄cio. puta iuſtū preciū ſit. x. ⁊ ip̄e vendit ꝓ. xj. vſurā ꝯmittit. niſi illud ītende̓t nōtunc vende̓ ſed ſeruare uſqꝫ ad tp̄us qͦ veriſimilit̓ credebat merces illas valituras ꝙͣtumbendit. etiāſi nunc nō tantū valeāt. puta tēpore eſtiuo vendit bladū ad p̄ces ſeu inſtancia alicuius qd̓ intendebat reẜuare ad tp̄ushiemale qn̄ ꝯmunit̉ plus valet ꝓpt̓ qd̓ venditpluri p̄cio ꝙͣ nūc valeat. vt de vſuris. c. in ciuitate. Sil̓r ſi qͥs emit merces vel victualia

minꝰ iuſto p̄tio ꝓ eo ꝙ anticipat tp̄s in ſoluēdo pretiū anteꝙͣ recipiat merces vl̓ victualia ꝑ aliqͦs mēſes puta dat pretiū tꝑe veris⁊ recipit bladū tꝑe eſtatis. ⁊ hoc niſi ſubſtaret ꝑiculū. vt qꝛ bladū vel aliud pt̄ ꝓbabilit̓plus vel minus vale̓ dicto p̄cio qd̓ ſoluit. vt īdicto. c. ī ciuitate. Sꝫ qͥ emūt poſſeſſiōes veldomos ml̓tominus p̄cio ꝙͣ valeāt cū pacto ꝙīfra certū tp̄us ille vēditor poſſit reeme̓: vſura reputat̉ ſeu fraus vſure palliate ſub titulo emptionis. Qui etiā faciūt ſocietatē cumalijs ſiue mercatoribus ſiue artificibus ſiueagricolis circa mercācias vel artificiata velpecora ⁊ alia animalia volentes ſaluum eſſecapitale quo ad pecuniaꝫ ſeu capita quo adaīalia vſura eſt ⁊ nō vera ſocietas. xiiij. q. iij.pleriqꝫ. cū glo. Sꝫ ⁊ diuerſis mobis ꝯmittit̉fraus ⁊ dolus ī hmōi et iniuſticia: de qͥbꝰ diffuſe habes infra. ī pluribꝰ. §. ſe. In plateis tercijs q̄ ſunt ꝯmunit̉ an̄ eccl̓ias ibi om̄esꝯueniūt. ⁊ diuites ⁊ pauꝑes. ⁊ viri ⁊ muliēs.luſores. prodigi. artifices. ciues ⁊ alij. Et adom̄es qͣſi extendit̉ vitiū vſure vel ꝑ exercicium eiꝰ vel ꝑ ꝑticipatōeꝫ. Nā mulieres de qͥbꝰminus videt̉ ſi ſunt vidue ne ꝯſument̉ dotesearū vel deponūt eas mercatoribꝰ ad diſcretionē ⁊ p̄ſura ē ẜm p̄dicta. vel recipiūt ab heredibꝰ ꝯiugis ſui defuncti poſſeſſionem vſufructuandā qͦuſqꝫ reddant̉ ei dotes: et vſuraeſt ẜm Inno. ⁊ hbſti. et alios. Si ſūt nupteviris qͥ ſunt obligati ad reſtitutōꝫ vſuraꝝ adquantū eſt valor eoꝝ ſub̓e. in vſura ꝑticipātpictū et veſtitū de his ꝑcipiēdo. Si ſunt puelle nuptui tradende ⁊ dotes recipiūt de vſuris. viri eaꝝ non pn̄t reciꝑe tales dotes etſireceꝑint tenent̉ ad reſtitutōeꝫ illis quibꝰ ſocer erat obligatus exqͦ oīa illius erāt obnoxia reſtitutōni. Et ip̄a mulier ſoluto matrimonio tenet̉ ad reſtitutionē ſi non reſtituitvir ẜm doc Raij. et alios. De his oībꝰ plenevide infra ī. §. pluribꝰ. c. ſe. Pupilli qͦꝫ quorūtutores vel ꝓcuratores eoꝝ pecunias poſuerunt ad diſcretionē vbi vſura eſt ẜm p̄dictatenent̉ ad reſtitutionē. ꝙͣuis nō fecerint ipſitales ꝯtractus tn̄ quia lucꝝ tale ipſi ꝑceperunt. Etſi non diſponunt ſe ad reſtitutionēcum habent adminiſtratōnem ſuoꝝ bonoꝝiam ſunt in ſtatu dānationis: ſed et ipſi tutores ⁊ curatores mortalit̓ peccāt faciēdo tales ꝯtractus. ⁊ tenent̉ ad reſtitutōneꝫ ꝙͣuisvtilitatē non ſint inde cōſecuti in caſu qͦ ipſipupilli nō vellent vel nō poſſent ſatiſfacere.vt notat Archi. diſ. xlvj. ſicut nō ſuo. Idemde quolibꝫ factore vl̓ ꝓcuratore qͥ exercet negocia alioꝝ faciēte hmōi ꝯtractus. Qui etiāmutuant pauꝑibꝰ hac intentōe vel pacto vtſeruiant eis in oꝑis agri. vinee et hmōi. velin oꝑis bouꝫ vel eqͦꝝ vel alio ſeruitio corꝑali. vſuram cōmittunt. de vſuris. c. conſuluit.