.XIX.Liber
nociuus. ſine ſale enim defacili eſt acetoſus.minus vero ſalſus ſtomachi fit morſiuus ⁊ſanguinis incenſiuus.¶ De veteri caſeoCapitulum. LXXIII.Etus autem caſeus eſt acutꝰ ⁊ valde ſiccus ad nutriendū groſſus ⁊ ad exeundumde ſtomacho nimis durus. qꝛ ſi lactis aquoſitas eſt acuta. acumen tn̄ et ſiccitas coaguliei dn̄ant̉. Un̄ ⁊ ſubtilitatem exit ⁊ iō ſuꝑfluitas corꝑis nō ita ind̓ ſubtiliat̉ ſicut alijs ſubtiliantibꝰ. Un̄ duobꝰ modis nocet corꝑi. qꝛeiꝰ corruptio ⁊ groſficies nutrimēti ſuꝑfluitatem ingroſſat ⁊ corrupit ſtomacho nocetquia ꝑ acumen coaguli repugnat omnibuſaliude iuuantibꝰ ⁊ in nutrimentū peiꝰ ipſaiuuantia traducunt̉. Un̄ ſi ī corꝑe inueneritgroſſos humores in renibuſ ⁊ in veſica lapides parit. groſſos enī humores calidos ⁊ intenſos coadunat ⁊ cōpingit. Eſt ergo vitandus ita vetus. nullum enī confertiuuamenneqꝫ nutrimentuꝫ nec obedit digeſtioni necbonū generat ſangͥneꝫ nec ventrē humectatnec vrinam ꝓuocat. Sed inuentā humiditatem ꝯſtringit ⁊ deſiccat. Omnis itaqꝫ caſeꝰvetus durus ſiccus ⁊ ſpongioſus p̄ ſiccitateet poroſus ad rumpenduꝫ facilis. nihil hn̄svnctuoſitatis et humiditatis corꝑi eſt nociuus. Minus aūt eſt malus vnctuoſus caſeus ⁊ conſertꝰ qͣꝫ oculatus ⁊ poroſus. nam cōſertio ſub̓e eſt ſignum humoriſ ⁊ vnctuoſitatis. Qui aūt poroſus eſt minꝰ eſt malus qn̄eſt recens qͣꝫ cum nimis eſt vetus. qꝛ vt dicitdyaſc. Caſeus recens humectat ventrem. vetus ſtringit. maxime elixatus vel ſi ab aquaabſtractuſ aſſetur ⁊ maxime ſi ante prandiūaſſumat̉. meatum ei ſtomachi ſua groſficieobturat ⁊ cibum deſcendere ad inteſtina nōꝑmittit. poſt prandiuꝫ aūt ſumptus cibariacomprimit vt torcular ⁊ ad locum exitus deſcendere cōpellit. Caſens inter veterem ⁊ nouum medius multū eſt nutritiuꝰ ꝓpter eiuſſaporoſitatem ⁊ groſſiciem. et qꝛ calore naturali velociter indurat̉. quanto autē calornaturalis ei dominat̉ magis tanto plꝰ ⁊ fortiuſ
indureſcit ⁊ magis mēbris inhereſcit. hucuſqꝫ yſa. in dietis. ẜm autem dyaſ. ⁊ ariſto. li. iij.querit in lacte multū caſei plus erit cibi. Eſtautem caſeus ẜm dyaſc. veneno contrariusNam groſficie ſua ⁊ butiroſitate opilat meatus venaruꝫ ⁊ nō ꝑmittit ad cor aſcenderevim veneni. Gaſeus enim recens appoſitꝰ calidus extrahit venenum a morſibuſ venenatis. ⁊ huiꝰ ſignum eſt. quia appoſitus ſupermorſus rabidi canis aut ſerpentis totꝰ candor caſei conuertit̉ in liuorem. Valet etiamcontra antracem ⁊ alia apoſtemata venenoſa vel extra ſuppoſitus vel cōmeſtuſ. In multis etiā alijs ꝯuenit medicine. vt dicit idem.Ca. I. XXIIII¶ De coaguloDagulum eſt lacͣin quorundam animaliuꝫ ſtomachis inſpiſſatum. cuiuſ virtute lacalioꝝ aīaliū coagulat̉. in qua parte butiroſacum caleata aggregata ꝑs ſeroſa ⁊ aquea apartibus alijs ſequeſtrat. vt dicit ariſto. li. iij.Quanto inquit lac eſt ſpiſſius tanto caſeatius ⁊ coagulatius. ſed lac animalis carentisdentibus in ſuꝑiori mandibula coagulaturLac v̓o animalis habentiſ in vtraqꝫ nō ſicutnec eius ſepuꝫ. Item idem dicit. Aac coagulatur ex coagulo ⁊ lacte ficuum qn̄ lac ficuūaggregat̉ in lana deinde abluit̉ illa cum modico lacte ⁊ citius illud lac admiſcetur cuꝫ reſiduo ⁊ ſic totum coagulatur. Item ibidem.Coagulum nō inuenit̉ niſi in ventre ſugentium adhuc ruminantiū. In illis qui non habent dentes in vtraqꝫ mādibula nō inuenit̉niſi in lepore. quātocunqꝫ aūt plus vetuſtatur erit melius. et valet ꝯtra fluxum ventrismaxime leporis parui ⁊ cerui. vtdicit idē ariſto. Item li. xvj. dicit. Accidit lactī ꝙ coagulatur ꝑ coagulum. quoniam coaguluꝫ eſt lacin quo eſt calor ſpūalis. ⁊ ideo adiuuat et ſuſtentat lac ſicut maris ſperma ſuſtētat menſtrualem ſanguinem femme in matrice. qniam natura lactis et ſanguinis menſtrui eadem ſunt. vt dicit idem ibidem. De coagulodicit yſaac. capi. de caſeo. Coagulum inquitcoagulatur virtute ſui acuminis et calorisatqꝫ ſiccitatis ſibi dominantis quibꝰ ſua hu