Liber
XIX
ille colorrutilat quaſi ignis. et iō ab illo ſucco coccum noīatur. et tali colore plus vtunt̉tinctores veſtium qͣꝫ ſcriptores. Solebantetiam antiqui acuere miniū cum ſangͥne cuiuſdam vermis. ſicut acuit̉ purpura cuꝫ ſanguine conchilis. et ex tali acumine pͥmitꝰ abantiqͥs vermiculus vocabat̉. vt dicit Iſi. vbitractat de coloribus. Eſt aūt color vehementiſſime adherētie poſtqͣꝫ fuerit materie incorporatꝰ. ita ꝙ inde vix poterit poſt deleri. Ꝙſi quis ꝑgameno abradere contenderit. velabluere niſus fuerit vix tātū abluet vel abradet q̇n aliquod veſtigiū poſt inueniet.De puniceo colore Ca. XVIIUniceuſ color eſtpO color circundās colorē rubeū ſicutpurpureus plus hn̄s de rubedine⁊ nigredine qͣꝫ de albedine. plus tn̄ declinatad albedinem qͣꝫ ad nigredinē. purpureꝰ autem econuerſo affinis eſt rubeo. ſed magisdeclinat ad nigredinē qͣꝫ ad albedinem. Un̄dicit ariſto. in. ij. de ſom. et vigi. ꝙ puniceuꝫ ꝑpurpureum tranſit in nigrū. vn̄ poſt rubedinem vicinitatē habet ad nigredineꝫ. Inueniunt̉ aūt in mari quedam conchile admodūparue que in extremitatibꝰ preciſe quaſdaꝫemittunt guttas ſanguineas que recollectepurpuras tingunt ⁊ colores rubeoſ acuuntet intendunt. vn̄ talis ſanguis in quantitatemodica recolligit̉ ⁊ vaſis ac cannalibus tinctorum officio aptis cum alijs coloribus reponit̉ cum quibus tingitur ſericum ex quotexitur pannus purpureus vn̄ reguꝫ gloriaoſtendit̉. vt di. Greg. ſuꝑcanti. ca. vij.De colore viridiCapitulum. XVIIIOlor uiridis generat̉ actōe calidi in materia mediocri vergente tn̄ ad dominiuꝫhumidi vtꝫ in folijs fructibus ⁊ herbis. et iōgenerabitur color multum habenſde nigredine. non tn̄ ꝑtingenſ totaliter ad nigredinēEx admixtōne enī remiſſi albi vt glauci ⁊ intenſi nigri in ſuꝑficie humidi viriditas generat̉. qn̄ calor ages in materia nō poteſt adu-
rere humidum. nec ad plenuꝫ decoquere vttotaliter in nigꝝ conuertat̉. Un̄ viriditas inherbis ⁊ in fructibus ſignuꝫ eſt crudi humoris ⁊ indigeſti. vt dicit auicen̄ Et hoc patꝫ qꝛcolor viridis in plantis ⁊ in fructibus mutat̉in glaucum in autumno. qꝛ in folijs ⁊ in herbis eſt multa materia humida ⁊ groſſa queꝑactionem calidi paulatim ꝯſumit̉. nec omnino deſtituit̉ a calore in materia eleuāte licꝫfrigus dominet̉. Et ideo quedaꝫ arbores vireſcunt in vere ⁊ in eſtate. in hyeme vero velin autumno palleſcunt. qꝛ adueniente caliditate vernali ꝓuocatur humor ad exteriora q̄tactus calore fit viridis. ſed adueniente frigiditate reꝑcutitur humor ⁊ abudat ſiccitas ⁊fit color glaucus. vt di. cōmen. ſuꝑ. j. ariſto. d̓plan. ī fine. Eſt itaqꝫ color viridis mediꝰ inrubeum ⁊ nigrum generatꝰ. ⁊ hoc ptꝫ ꝑtranlitum colere rubee in melancoliaꝫ innaturalem. Colera enī cū ſit rubea tranſit in melancoliam que eſt nigra mediante colera innaturali .ſ. eruginoſa ⁊ praſſina que viridis iuenit̉. Et ideo color viridis maxime delectat viſum ꝓpter ꝯcurſum ꝑtiū ignearū ⁊ terreſtrium. naꝫ luciditas ignea que in viridi eſt tꝑata delectat viſuꝫ. Obſcuritas etiā terrea ſiuenigredo cū non ſit in extremo mediocrit̉ ſpiritum viſibilem aggregat ⁊ ꝯfortat. Et iō nullus color eſt ita delectabilis viſui ſicut viror.vtꝫ in ſmaragdo q̇ oculos ſculpentiū gēmaſ⁊ metalla maxīe reꝑat ⁊ ꝯfortat. vt dicit Iſid̓.ca. de lapidibus p̄cioſis. Sunt autē viridiafolia plante ⁊ gramina ⁊ cetera terrenaſcentia ex dominio ꝑtium terreſtriū in quibꝰ radicant̉ tanqͣꝫ in materia. ⁊ ex v̓tute ignea tanqꝫ ex cā effectiua. que diſſoluit terrea ⁊ ſubtiliat ⁊ rarefacit. ⁊ ſic attrahendo earū fumosad extrema. tingit herbe ſuꝑficieꝫ tali colorenō nigro nec rubeo ſed virore. nam nigredotꝑat rubedinis diſgregatiuā claritateꝫ. ⁊ claritaſ incorꝑata nigredini ipſā reducit ad mediocritatem. ex dominio ergo ꝑtiū terreſtrium ⁊ igneaꝝ viridis color generat̉. Et qͣꝫuisfolia fructus et gramina vireſcant. flores tn̄virides raro vl̓ nunqͣꝫ inueniunt̉. qd̓ acciditꝓpter ſubtilitatem materie florū in qua ſi p̄dn̄anteſ ꝑtes fuerint aquee ⁊ aeree erit color