Liber
.XVIII
et quāto plus a labore ei parcit̓tanto torpetampliꝰ ⁊ pigreſcit. pūcta oeſtro .i. muſca bouina caudā erigit ⁊ miro modo inſaniens ꝑcampos licentiꝰ circuit ⁊ diſcurrit.¶ De vacca agreſti Ca. CVIIIAcca aliquandoeſt agreſtis. de qua dicit auic̄. ⁊ etiam ariſto. Eſt inq̇t vacca in terraparthoꝝ hn̄s crines in colloſicut equi. et eſtcorpus eiꝰ ad quātitatem cerui. vn̄ a multiſeq̇ceruus vocat̉. ⁊ talis vacca carēs cornibꝰhabitat in montanis. ⁊ eſt ſilueſtris. ⁊ habētpulcros oculos ⁊ ſunt acuti viſuſ. ⁊ qn̄qꝫ habent cornua vacce hmōi. ſed ſūt ꝑua ad modum hinnuli ⁊ ſunt curuata verſus tergumſicut cornua capri. ⁊ in corde eius inuenit̉ osſicut in corde cerui ⁊ cameli. ⁊ illud os qn̄ incaleſcit ſanguiſ. titillando mouet cordis neruos ⁊ ſub̓am ⁊ eſt cauſa excitans aīal ad motum leticie ⁊ exultationis. vn̄ ex tali titillatione quaſi ſubito ſe erigit caput mouet. ſalit velocius ⁊ diſcurrit. Item dicit ariſt. li. viij. Animalia inq̇t qͥ nō pn̄t habere iuuamēta a cornibꝰ habent iuuamēta alia a natura. ſicut dedit velocitatem ceruis ⁊ agreſtibuſ vaccis q̄cornua hn̄t incuruata. ⁊ nō poſſunt ꝓpt̓ magnitudinē defendere totū corpus. ⁊ ꝓpter hͦdedit natura agreſti vacce alid̓ iuuamentuꝫſcꝫ eiectioneꝫ ſtercoris qͥ exurit canes qui exvicino ſibi nimiū appropinquant. alij etiamcanes q̇ ſtercora taliuꝫ vaccaꝝ inueniūt circa ipſoꝝ odorem ſe occupant quſqꝫ imbelleſbeſtie fugiant ꝑiculuꝫ ⁊ euadūt. De hoc qͣreſupra in lrā B. de boue et de bubalo qui eſtbos agreſtis.¶ De vitulo Ca. CIXItulus a uirore.etatis dictus eſt. vt dicit Iſi. li. xij.Nam ſtatim qn̄ naſcit̉ a virtuteꝓpria ad qͣrenda matris vbera erigit̉ et leuatur matris vberibꝰ ſtatim reficit̉ ⁊ lactat̉ materna lingua lingit̉ ⁊ ab omni īmūdicia contracta ex vtero abſtergit̉ ⁊ purgat̉. Naſciturei ſic̄ et eq̇ in fronte puſtula q̄daꝫ nigra quāmagi fore amoris aſſerunt incentiuū. Hanc
puſtulam mat̓ſtatim amputat ⁊ detruncatnec eum admittit ad vbera niſi p̄dictum virus auferat ⁊ p̄ſcindat. Idem dicit ariſt. Deequa ⁊ eius pullo. ſil̓r Auicen̄. quere ſupinlitera E. de equa Vitulus matrē diligit. ⁊ eius mugitū ſequit̉ ⁊ cognoſcit. Ubera que ſugit fronte excutit. ⁊ ſic vberiorem lactis effuſionem a matre querit. lacte ſatiatus ſalit hilaris ⁊ diſcurrit ſaliendo. a matris aūt veſtigijs nō diſcedit. Simile dicit ariſto. li. viij. ꝙvituli caſtrant̉ poſt vnum annū. ⁊ ſi non caſtrent̉ illo temꝑe erunt parui. Et eſt caſtratōvitulorum ẜm hunc modū ꝓſternunt̉ vituliin terra ⁊ ſcindit̉ corium. ⁊ expͥmunt̉ teſticuliet erigunt̉ eorum radices ad ſuꝑius. ⁊ eoruꝫnerui ⁊ ligat̉ ſciſſura quouſqꝫ exeat ſanguisextra. ⁊ ſi accidit apoſtema cremabunt teſticulum abſciſum. ⁊ ponunt cinerem ſuꝑ apoſtema et ſic locus ſanat̉. Eſt autem in mariquedam beſtia hn̄s ſimilitudinē vituli ꝓpt̓quod vitulus marinus nuncupat̉ hec paritin terra more pecudū. more canum coit. nuqͣꝫ parit plus qͣꝫ duos. educat māmis fetumnō ante vndecimuꝫ diem ducit fetus ad mare. ſed deinceps aſſuefacit eos ad natanduꝫdifficulter interficiunt̉ niſi capite leſo mugiunt ſicut vituli ꝓpt̓ qd̓ vituli nūcupāt̉. voceet vultū populum ſalutant cum maxima diſciplina. Nullum animal grauiori ſomno p̄mitur. pennis quibꝰ in mari vtunt̉. humi vice pedum ſerpunt pelles hirſutas ⁊ crinitashabent ſicut vituli que detracte ſenſuꝫ equoris retinent. ſemperqꝫ maris eſtu recedenteinhorreſcunt. Dextere eiꝰ pennule vim ſomniferam dicunt ineſſe. ſomnoſqꝫ prouocat ſiſupponatur capiti. Hucuſqꝫ plinius lib̓. viij.capi. xii.¶ De vrſoCa. CXRſus eſt uocatus eo ꝙ ore ſuo format fetꝰ quaſi orſus. vt dicit Iſid̓. li. xij. Namaīunt eos informes generare partꝰ ⁊ carneꝫquandaꝫ naſci. quā mater lambendo membra cōponit. Vnde eſt illud. Sic format lingua fetum quem ꝓtulit vrſa ⁊cͣ. Sed hoc immaturitas partꝰ facit. Deniqꝫ triceſimo die