Liber
.XVII.
⁊ augmentat ꝓpter familiaritatis ꝯſortiumqd̓ habet cū natura. vn̄ ſangͥnem puriſſimūgenerat et turbiduꝫ purificat. ⁊ clarificat. venarum ora aꝑit. ⁊ ad interiora mudificandaſua ſubtilitate penetrat. ⁊ tenebroſaꝫ fumoſitatem triſticie inductiuā illuminat atꝫ fugatcitiꝰ corꝑiſ mēbra corroborat. ⁊ vigorem ſingulis admīſtrat. vini ei bonitatem actio aīemāifeſtat facit in ea triſticie ⁊ doloris obliuionem. nec ꝑmittit eam ſentire anguſtiam vl̓dolorem. acuit intellectu ⁊ facit eum docileꝫad inueſtigandā rē difficilem ⁊ ſubtilem. animoſam etiā ipſam efficit ⁊ audacem. vn̄ ptꝫvini excellentia cuiꝰ vſus cōuenit omnibushominibꝰ. etatibuſ. tꝑibus ⁊ regionibꝰ ſi debito modo ẜm vires bibentiſa ſingulis aſſumat̉. ſenibus ei conuenit quia calor vini eoꝝrepugnat frigiditati. iuuenibꝰ conuenit ẜmcibum qꝛ in natura ſimilis eſt nature ⁊ etatiiuuenū et adoleſcentibꝰ pueris eſt cibꝰ ⁊ medicina. ⁊ eoruꝫ calori adhuc imꝑfecto nutrimentū exhibet ⁊ augmentū et ipſaꝫ humiditatem puerilem ſuꝑfluam ꝯſumit ⁊ deſiccatin frigida enī regione ⁊ in hyeme vinuꝫ forteet multū purum ꝯuenit. in eſtate v̓o et in calidā regione vinuꝫ purum ⁊ multū mixtumvtile eſt. corpꝰ enī humectat ⁊ refrigerat ꝓpt̓mixturā aque que ſubtilitate vini ad remotiora mēbra reducit̉ valde cito. id̓o antiq̇ vocauerūt vinū tiriacā magnā. qꝛ inueneruntillud duaꝝ rerum eſſe iuuatiuū. calefacit enīcorꝑa frigida et īfrigidat calida. ⁊ humectatſiccat ⁊ humida extenuat ⁊ deſiccat. ſed eiuscalefactio ⁊ ſiccatio eſt natural̓. humectatiov̓o ⁊ infrigidatio eſt accidentaliſ. qꝛ ſubtilitate ſua portat aquā ad mēbra que neceſſe habent infrigidari ⁊ humectari. vt dicit idem.In vino aut cōſiderant̉ iſta ſubſtātia ſiue liquor calor ſaporatꝫ odor. Nam ẜm ſub̓amvini attendit̉ ſubtilitas ⁊ t̓reſtritas ſiue groſlicies atqꝫ mediocritas. vinum ſub̓aliter tenue ⁊ ſubtile album eſt clarū et cōuenit ſtomacho. qꝛ cito digerit̉ ⁊ venas ꝑforat. mēteꝫnon ꝑcutit neqꝫ ledit nec neruis nec cerebroaliqd̓ infert nocumentū. vinū aut terreſtreatꝫ groſſum ſubtile eſt ⁊ optimū. ſtomachū
eſt qͣdruplex .ſ. albꝰ niger. glaucꝰ. citrinꝰ ⁊ roſeus ſiue ruſus. albū v̓o et nigrū vinū ceteriſeſt minꝰ calidum. ⁊ albū eſt magis humidūqͣꝫ nigrū ꝓpt̓ ſubtilitatē et aqͦſitatem dn̄antēnigrum v̓o magis ſiccū eſt ꝓpt̓ groſficiem ⁊t̓reſtreitatē ei magis ſub̓aliter dn̄ante. vinavero mediocres colores hn̄tia ſt̓ alijs calidiora .l. vinū citrinū ſeu aureū et vinuꝫ ruſumet hoc ẜm ꝙ magis ab illis extremitatibꝰ ſūtremota. ⁊ qͣnto illis ſt̓ viciniora tāto ſt̓ minꝰcalida.¶ De vino rubeo Ca. CLXXXV.Inu rubeū ualdeintenſum in rubore ſic̄ ſanguis fortiſſimū eſt. ⁊ multū ledit caput et p̄cutit mētē ⁊ fortē facit ebrietatē. et iooptimeindiget aqua cōmiſceri. vnd̓ ſi cōmiſceat̉ qn̄oꝑtet ⁊ bibat̉ ꝓut etatibꝰ ⁊ tꝑibꝰ et regionibꝰac ꝯſuetudini ꝯuenit atꝫ decet. multū eſt laudabile qꝛ groſſos diſſoluit humoreſ. vias venaꝝ a putredine mūdificat ⁊ ſangnem purificat. maxīe ſi vicinū fuerit puritati. et iō conuenit ſenibꝰ qꝛ eoꝝ calore ꝯfortat ⁊ frigidoꝝhumoꝝ diſſoluit abundantiā in ſenu corporibus collectoꝝ. Vinū rubeuꝫ neceſſe eſt habere ſaporē ponticū ſiue dulcem ⁊ liquoremint̓ groſſum ⁊ ſubtile mediocrē. ⁊ odor eiꝰ inter aromaticuꝫ et grauē. et tale vinū eſt cēteris tꝑantius ad nutriendū et mutat̉ faciliuſin ſanguinē ꝓpt̓ ſil̓itudinē quā hꝫ cū eo in liquore in ſapore et colore. vinū dulce et ml̓tūrubeū iuuat ad mūdificādū viciā pectoriſ ⁊pulmoniſ. valde enī ē ſolutiuū viſcoſi humoris et lenitiuum et īmudicie abſterſiuum. vini aūt conſiderat̉ odor. nā ſi vinū fueri taromaticū ſignat ſuum liquorem ſubtilē eē ⁊ teperatum. omniqꝫ ſordicie emundatū ⁊ optime digeſtiuum. ⁊ ideo clarū generat ſanguinem atqꝫ mūdū. et eſt cordis confortatiuuꝫ.letificatiuum ⁊ fumi groſſi et obſcuri ⁊ turbidi expulſiuū. vn̄ yp̄o. vinū inq̇t odoriferuꝫ ſb̓tilius ceteris eſt et leuius ⁊ digeſtibiliꝰ ac nutribilius. quia natura in eo ſuā cōpleuiſſe ſeſignat actionē. vnū vero qd̓ nullius eſt odoris ſiue ventoſitatis groſficiē īſinuat. ⁊ iō eſtillandabilis nūt̓mēti nec clarificat ſāguinē