Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XVII.

De vinea Ca. CLXXXInea ut dicit pav Ipias. eſt locus vbi plantāt̉ vites. vn̄et vinetuꝫ vocamus locum vbiſita eſt multitudo vitiū. Uinea diligenter excolit̉ ab omnibꝰ ſuꝑfluis expurgat̉ a cultoribꝰ ſepe viſitat̉. et ne ledat̉ abeſtijs macerijs ſepibꝰ circūdatur ne diripiant̉ fructꝰeius cuſtos in ea ſuꝑ ſpeculā ordinat̉. in hyeme ſine cuſtodia relinqͥtur. ſed in autumnoa multis freq̄ntat̉. in hyeme valde pallet. ī vere in eſtate viret. floret ac redolet. ſed in autumno fructu gaudet. odor florentis vineeomni venenoſo ꝯtrariat̉. et ipſa florēte fugiunt colubri e buſones ſuſtinere eiꝰ fragrātiam valēteſ. virore amenitate delectatviſum fragrātia aromaticitate afficit olfactum. ſaporis ſuauitate reficit guſtū. folioꝝlenitate demulcet tactu. aerem diligit puruꝫſerenū. vt di. pli. minus diligit tempꝰ nubiloſum. terrā diligit calidā et ſic mediocrit̓pingue ac dulcem. qn̄ terra eſt nimis pinguīs vel nimis humida luxuriat in ramos in folia. paucos habet fructus. qn̄ v̓o traeſt arenola nimis macra. cito deficit areſcit cum inueniat ſufficies fundamentuꝫſeu nutrimentū. ſil̓r ſi fuerit in terra amaral̓ſalſuginoſa corrumpit̉ radix eius malicioſohumore radicis ſub̓am ſubintrāte. et diligit terrā dulcem in ſuis qualitatibꝰ tꝑataꝫet montes alti ſoli bene expoſiti ſunt optima loca ad vineā. qꝛ in eis eſt humor dulcis calor fortis. quanto vinea ſoli magis eſtexpoſita. tāto fructus reddit dulciores. Primo aūt eſt fructus viridis durꝰ ſtipticus etacetoſus. deinde decoctōnem ſolis dulcisefficit̉ delicioſus. ſub folijs ei ipſius vineelatitant vulpes vuas vinee corrodētes auide deuaſtāteſ. maxīe vbi cuſtodes ſūt negligētes. nec ꝓdeſt aliqui minus ſapiētesponūt claudūt vulpiū aduerſarioſ .i. caneſintra vitium maceries ſiue ſepeſ. plus demolliunt̉ deſtruunt vuas vinee ſic incluſipauci canes qͣꝫ furtiue facerēt plures vulpeſvt di. Iſi. et ſapientes vinitores ſūma ſtudent diligentia ne ſubintrent porci ſeu caneſ

domeſtici ſeu vulpes. a muſcaꝝ aūt v̓miūcorroſione poteſt ſeruari vinea niſi ip̄ius manū qꝛ oīa in ſua ꝯtinet ptāte. vt d. Ili.et ſaluat magnifice vniuerſa. De vuaCa. CI.XXXIUa ab humeo.mēs. d̓r. et ē dicta qͣſi humida. eo intrinſecus humoris ē plena.vt di. Iſi. li. xvij. Ex tribꝰ aūt cōponit̉ vua. ſcꝫex folliculis glarea arillis. folliculi dicūturvinaria ſiue tece in quibꝰ glarea ꝯtinet̉. eſtglarea ſuccus ſiue humor pinguis ipſiꝰ vueArilli autē dicunt̉ ꝑuula grana que ſunt inracemo. dicunt̉ alio noīe acini ab aceo ces.et debet dici acinus ni. ſicut patꝫ in maiorivolumīe pͥſtiani. vbi d̓r illud v̓bum paulini.Expͥmit humentes acinos ſuccumqꝫ liquētem. aliqui tn̄ diciūt hoc acinū. Uua enī eſtgenerale nomen ad botros et racemos. naꝫvua ꝓprie eſt multoꝝ granorū coadunatio.racemus aūt dicit̉ vnum granū. Botrꝰ aūtvuarum cogeries vel ꝯgregatio que gallicedicit̉ moiſſine. ẜm autem papi. Iſi. racemꝰeſt botrionis ꝑs ſiue ramuſculus vuisciſis. vn̄ a ramo d̓r racemus. ẜm Iſid̓. Uueaūt a multis dicunt̉ ſuburbane eo in vrbibus vendunt̉ ad comedendū. cōmedat eniꝫeas ſpēs iocuditas ſaporis. quaꝝ multeſunt ſpēs. ſicut p̄coque ſic vocate qꝛ cito matureſcut ante oēs calore ſolari decoquunt̉qͥs greci lageos dicūt. qꝛ feſtināt ad maturitatē ſicut lepꝰ. Itē ſūt purpuree a calore purpureo ſic vocate. Itē ſunt v̓ticiarie vl̓ vernacie ſic dicte a magnitudine. ſic̄ dactili a longitudine. Itē ſūt ſtephanite a rotūditate nūcupate. Itē ſunt ceraunee ſic dicte eo rubeātvelut igniſ. Sūt aūt aminee vue .ſ. albe mineo .i. colore rubeo ꝑmixte. Itē ſunt apiane faciētes vinū dulce. quaſ niſi cito colligaſpluuijs ventis maxīe apibꝰ infeſtant̉ proquaꝝ dep̄datione aꝑiane ſunt vocate. Itemſunt e butiſlate al̓s biturice a regione nomēſortite. turbines pluuias colores optimeſuſtinēt in tra macra deficiūt hmoi. d̓reſſe baſilica. Itē ſunt argite qͣs niſi primo tꝑecolligas aūt ī tra cadūt aūt hūore ꝯputreſcūtI 3