Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

De piro Ca. CXXIIIIIrus eſt arborpfructifera. ſic dicta quia in ſpecieignis eſt formata. nam eiꝰ fructuſa lato incipit ⁊ ad modū ignis in anguſtumfinit. vt dicit Iſid̓. libro. xvij. Pirus diciturarbor ſed pirum eius fructus eſt. et fructꝰ eius eſt ceteris fructibꝰ ponderoſior. vt dicitidē. vn̄ pauca pira vident̉ ponderoſiora eſſeqꝫ multa poma vt dicit idem. etiā ſi dorſo iumenti apponant̉. De piris autem ſic loquit̉yſa. in dietis. dicit enim. Pirorum due ſuntſpēs alia eſt ſiluatica ſeu agreſtis. alia domeſtica ⁊ ortenſis. vtriuſqꝫ aut piri frondes⁊ rami ſunt ſtiptici ⁊ cōſtrictiui. ſed fructusinter ſe multū differunt. Nam pira agreſtiamagis ſunt pontica ⁊ terreſtria magis frigida ⁊ ſicca qͣꝫ domeſtica. magiſ inſipidā ⁊ dura guſtui quia plus general̓r indigeſta. ⁊ iōcibo nō conueniūt ſed ſolūmodo medicinequia vehemēter cōſtringunt ventris fluxuꝫ⁊ reprimūt colericuꝫ vomitum ſi decocta inaqua fluuiali ſuꝑ ſtomachum apponanturDomeſtica v̓o pira imatura ſunt ponticagroſſa ⁊ dura ⁊ ad eſum inſipidā atqꝫ malatamen ꝑelixationē ⁊ decoctonē in aqua dulci ⁊ mellis ſeu alterius dulcis appoſitionemeorū poteſt terreſtreitas aliquatuluꝫ digeri⁊ aſperitas temꝑari. nec ſic tamē multū conueniūt cibo ſed potiꝰ medicine. Pira domeſtica matura frigida ſunt ⁊ ficca. quoruꝫ ſtiptica ſubſtātia cuꝫ aquoſa dulcedine eſt admixta. Et ideo cōueniūt cibo ⁊ medicine. melius tamen conueniūt vtroqꝫ modo poſt cibum qͣꝫ ante. nam poſt cibū laxant ⁊ comprimendo cibaria depellunt ad locuꝫ decoctionis. ⁊ neruos orificij ſtomachi cōfortant an̄prādiū vero ſumpta cōſtipant. ⁊ ſi in multaquātitate a ieiunis ſepiꝰ aſſumātur vermēſin ventre generant ⁊ colericam dura ⁊ intolerabilem alias incurabileꝫ ꝓuocant paſſionem. ⁊ illa pira que ſunt dulcia temꝑatiorisſunt cōplextionis ⁊ minꝰ ſunt frigidā alijs.ideo frigidis ⁊ ſiccis plus cōueniūt. Hoc autem pira habent ꝓprium ꝙ cocta cū fungis

malicioſis omnē ab eis auferunt leſionem.⁊ maxime ſilueſtria ꝓpter ſue poticitatis intenſionem. vt dicit yſaac. Puluis ſiue cinispiri ſilueſtris valet bibitus cōtra fungos. vtdicit idem. Semꝑ autem poſt eſum piri debet ſubſequi vſuſ vini. nam vt dicit quidamſine vino ſunt pira virus. De prino Ca. CXXVRinus eſt arboryquā latini prunum vocant. ⁊ cumillius arboris multa ſunt genera.melior eſt damaſcena a damaſco opidoprimitꝰ aſportata. vt dicit Ilido cuius fructusſtomacho cōuenit et mēdet̉. Hec ſola arborgumi glutinoſum ⁊ cōpactum diſtillat. quovtunt̉ medici ⁊ ſcriptores. vt dicit Iſid̓. libroxxvij Fructuſ autē prini dicūtur prina. quorum quedaꝫ ſunt alba. quedā rubea. quedānigra. que nigra ſunt ⁊ aliquātuluꝫ dura etacidā ſunt ſtomacho vtiliora. qualia ſūt damaſcena. frigida ſunt enī et humida. quādobene ſunt matura humectāt ac infrigidant⁊ dant̉ contra febrilem calorē ⁊ ſiccā ventriscōſtipationem. Papias tn̄ dicit ꝙ prunuseſt arbor idem ꝙ lentiſcus. Sed gloſa ſuperdan̄. dicit ꝙ prunuſ eſt lentiſcus ſunt eademarbor ſed cū ex lentiſco nō fiat prunꝰ. nō eriteadem arbor prunꝰ et lentiſcus. De papiroCapitulum. CXXVIApirꝰ dicitur quip dam iuncus qui deſiccatus ad nutrimentū ignium in lucernis ⁊ lampadibꝰ eſt valde aptus. ⁊ dicit̉ quaſi pabulūignis. pir eniꝫ ignis dicit̉. quia in cereis ponitur ad ardendū. ⁊ eſt herba viridis ⁊ rotunda ⁊ exterius valde plana. interius habensmollem medullā albam ſic cā bibulam ⁊ poroſam. decorticat̉ autem papirꝰ vſqꝫ ad medullam ⁊ ſic deſiccat̉. parum tamē derelinq̇tur de cortice in vno latere vn̄ medulla tenera ſuſtentet̉. ⁊ quāto minus habet de corticetanto clariuſ ardet in lampade. ⁊ facilius inflamatur. Locus autē vbi creſcit in paluſtri-