Liber
.XVII.
et odoriferum facit fumū. ſed ꝑ multaꝫ decoctioneꝫ diminuit̉ odor eius. folia habet multa ſed gracilia ⁊ acuta. ⁊ viret hyeme ⁊ eſtateEt cum ſit arbor pinguiſſima. in locis tamēcreſcit montuoſis valde aridis ⁊ lapidoſis.⁊ cū ſit arbor multe pullulationis tanto plꝰin altum creſcit quāto inferiꝰ plures ramoſperdit. vnd̓ ramīs p̄ciſis verſus terraꝫ plusſe dilatat in coma verſus celum. lente creſcitꝓpter viſcōſitatem humoris ⁊ groſficieꝫ quicito ſe digeri nō permittit. a ſuis corticibusſpoliat̉ ⁊ nudatur vt plus duret. nam int̓ corticem ⁊ lignū generātur vermes quādo incipit deſiccari. ⁊ illi v̓miculi corrodūt lignuꝫet ideo corticem extrahut ne ex corrupto humore generent̉ vermes ad ligni conſeruationem dicit̉ eſſe precipua medicina. Dicit aūtpliniꝰ libro. xvj. ꝙ pinus ſicut ⁊ alnus ſub terra ꝓfunde cooptus diu durat. ⁊ ideo ſi cauetur pinus ad aqueductus et obturat̉ ꝓfunde in terra multis durat annis. ⁊ ſuꝑterraꝫiacens ⁊ in loco humido ac pluuioſo corrupit̉ citius ⁊ ſeneſcit que totaliter in aqua occultata ſubterra ex aque fluxū īdureſcit. diuitaqꝫ durat ſub tecto nec defacili admittit cariem nec teredinē niſi ꝑ ſtillantem pluuiamcorrupat̉. ſed ſb̓ terra ꝓfunda diutiſſime abomni putredine cōſeruat̉. Ecōuerſo autemabies ſub terra in aqua cito putreſcit. firmiſſima vero eſt infra tectum. vt dicit plinius libro. xxj. cap̄. x.¶ De pinea Ca. CXXIIInea dicitur pini fructus. vt dicit pli. in īmo iuxbyta ſtipitem groſſus ⁊ rotuduſ. inſummo v̓o piramidalis ⁊ acutꝰ. in p̓ncipioeſt viridis. ſed quādo bene maturꝰ eſt alterius coloris efficit̉ ⁊ colore caſtanee coloraturEt eſt pinea nux maxima cōtinens in ſe profructu grana multa. que in teſtis duriſſimiſſunt incluſa. que q̇dem ꝑ ordineꝫ ſibiinuiceꝫlut connexa. ⁊ tamen ne vnum tangat aliudteſtarū ſuarum folliculis quaſi quibuſdampariētibꝰ miro nature artificio ſunt diſtīctaSunt aūt ſic ordinata grana. vt maiora maiorem ⁊ groſſiorem ꝑtem occupent. ⁊ mino-
ra minorē teneant ordinatiſſime ⁊ ad graciliorem locū ⁊ acutiorem ſub maiore pondereſeſe inclinent. nā pars groſſior ſuꝑius ꝑ quādam caudulā adherenſ arbori dep̄ſſo ad terram acumine inferiꝰ aliquātulū ſe inclinat.⁊ eſt pinea fortis adherētie ⁊ magne conglutinitatis qͣꝫdiu recens eſt. ⁊ a ſua pingui humoroſitate nōdum vetuſtate aliqua deſiccatur. cōſumpta pīguedine ſiue humore viſcoſo deſiccata pinea diſſoluit̉. ⁊ ſic parſ a parte⁊ nūcleꝰ a nūcleo ſeꝑatur. Et ideo ẜm dyaſ.et plat̓. quādo eſt vtēduꝫ nucleis pinee oportet vt integra pinea ponat̉ ſupra carbones ⁊leniter exurat̉. et ſic duplex cortex eius. interior ſcꝫ ⁊ exterior auferat̉. ⁊ tunc valde medicinalia ſunt grana iſta. habent enī virtuteꝫ leniendi ⁊ humectandi ⁊ aliquātulum apiendi ⁊ mūdificandi mēbra ſpiritualia. ⁊ tuſſimmitigandi. ethicis ⁊ cōſumptis ſubueniendiet ſanguinē augmentandi. Corticeſ etiam eius ſunt medicinaleo. habent etiā ſua ſtipticitate virtute ſiſtendi ſanguineꝫ maxime menſtrualem. ⁊ etiam diſſentericū fluxū ventrisreſtringendi. vt dicit platearius et plinius libro. xv.¶ De pice Capitulum. CXXIIIIx pini lacrimaeſt ꝑ coctionē igniſ cū nigredinepindurata. vt dicit Iſid̓. Picis autem duplex eſt ſpēs. ſcꝫ naualis quia nauesinde liniunt̉. ⁊ earuꝫ rime ne ſubintret aquapicis beneficō obſtruunt̉. ⁊ liquidā ⁊ vtraqꝫcalida eſt atqꝫ ſicca. Alio tamē modo cōponitur dura. ⁊ alio modo liquidā. et a multiscolophonia vl̓ pix greca dicit̉. quia in gręciain quātitate maxima īuenit̉. Utraqꝫ eſt medicinalis. virtute eniꝫ habet diſſoluendi ⁊ cōſumendi. vnde valet cōtra viciā ſplenis ⁊ eius opilationē. ⁊ in multis alijs ponitur malagmatibꝰ et emplaſtris. Et dicit etiā dyaſc.ꝙ valet contra venenū ⁊ morſibꝰ venaticisſuccurrit cuꝫ ſale trita. pix aūt ignē inflamatmanu tangētis inqͥnat maxime calefacta. veſtes mundas ⁊ cādidas ſordidat ⁊ maculatcuius macula quo ad colorē ⁊ odorem vix aveſtibus delet̉.