Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

XVIILiber

Ca. XIIX De diptannoIptānꝰ eſt herbad medicinalis. cuiꝰ radix maxime couenit medicinis. ⁊ dꝫ eiꝰ ſub̓a eē ſolida nō ꝑforata q̄ cum frāgit̉ nō pulueriſat̉.Uirtute habet diſſoluendi attrahendi venenuꝫ ⁊ ꝯſumēdi. Un̄ valet ꝯͣ venenoſos morſus. ⁊ ſuꝑpoſita vulneri ⁊ potata vt dic̄ dyaſco. ⁊ plat. cū paucis additis d̓r in multis habere v̓tutē tiriace. mēſtrua ꝓuocat ⁊ educitſecūdinas ⁊ fetu mortuū excludit. epilenticiſ⁊ ꝑaliticis cū ſucco rute ſubuenit. vt dic̄ idēdyaſco. De hac herba d̓r in Pli. li. xxv. cap.viij. Cerue inqͣt diptannū pͥmo mīſtrauereNā eius herba cōmedūt vt faciliꝰ pariāt. etſi ſagittis fuerint leſe diptannū querūt queꝫcōmedentes ferrum excutiūt in vulnere derelictū. Itē dicit Baſiliꝰ ī exameron. ⁊ amb̓.et expoſitor ſupra can. vbi loquit̉ de hinnul̓ceruorū. Hec herba ẜm Pli. creſcit ī pl̓ibuſlocis. ſed illa minꝰ eſt laudabilis q̄ creſcit inagris pinguioribꝰ ſiue craſſis. qͥ autē creſcitin locis aſperis ⁊ ſicciſmelior eſt cuiꝰ mimaportio guſtata accēdit os vt di. idē Iſi. li. xvijſic dic̄. Diptannꝰ eſt mons crete ex qͣ diptānus herba nomē accepit. Un̄ v̓giliꝰ. Ceruavulnerata ſaltꝰ ꝑagrat diptannū q̄rit tantienī v̓tutis eſt vt ferꝝ a corꝑe excutiat ⁊ expellat. vn̄ ⁊ eiꝰ pabulo fere ꝑcuſſe eijciunt ſagittas corꝑi inherētes. hac quidā pulegiū martis vocat. q̇a hꝫ tela eijciēdi bellica ptātem.vt dicit Iſidorus De draconteaCa. I.BRacontea eſt herd ba quedā ſic dicta. eo ꝙ haſta eiꝰ inmodū colubri ſit maculis reſperſaſimilitudinēqꝫ imitet̉ vipere vel draconiſ. vl̓quia herbā ip̄am vipere timent. vt dicit Iſi.li. xvij. Hec aūt a multis ſerpētaria vel colubrina nūcupat̉. Nā florē habet purpureumdiuiſū ⁊ aptū ſicut os ſerpētis de cuiꝰ medioꝓcedit lingua qͣſi ſerpētea acuta nigra ⁊ rotunda ⁊ in medio floris ip̄iꝰ ſurgit qͣi caputſemine groſſo ⁊ rotūdo. pͥus viride deind̓ ruſuꝫ efficit̉ qn̄ īcipit matureſcere. Herba iſta

ẜm dyaſco. magne efficacie ē ⁊ v̓tutis. naꝫ radix eiꝰ exiccata ⁊ pulueriſata cū aqͣᶠ roſaceafacie mundificat clarificat ⁊ colorat. cū ſapone gallico fiſtulā ſanat mūdat et deſiccat. etos eiꝰ dilatat. vt os fractu vel putrefactū q̄at extrahi. cū aceto ⁊ calce viua cancꝝ curat.foliū eiꝰ cū vino decoctu apoſtemata maturat. ſuccꝰ eiꝰ auditu ex frigidā cā leſuꝫ ſanat.viſum clarificat. menſtrua ꝓuocat. emorrōidas .i. inferiores venas ſangͥnē fluētes cōſumit et deſiccat. ſuccꝰ eiꝰ interiꝰ ſumptꝰ aborſum ꝓuocat. odore ſuo ẜpētes fugat. nec leditur corpꝰ a ẜpente ſi eiꝰ ſucco īnunctu fueritaūt linitū. Hucuſqꝫ dyaſ. ⁊ plat̓. De dragantoCa. LIRagantū ẜm plab te. ⁊ auice. eſt gumi cuiuſdā arboriſcuiꝰ humor vel actiōe caloris vl̓ cōſtrictōe frigiditatis natural̓ indureſcit. cuiꝰſpēs eſt triplex. nā eſt albū puꝝ ⁊ clarū. ⁊ illd̓meliꝰ eſt Eſt etiā ſubrufū ⁊ citrinū qd̓ nō eſtadeo bonū ſic̄ albū cui nihil terre admixtuꝫeſt. qͦdalbū eſt ꝯuenit frigidis medicinis. ſb̓ruſum ⁊citrinuꝫ dꝫ poni in calidis. Per. xl.annos ẜuari pōt. v̓tutē hꝫ infrigidādi humectādi ⁊ mūdificādi ex frigiditate ⁊ hūiditate⁊ ꝯglutinādi ex ſua gumoſitate. Ualet ꝯtravicia pectoris in electuarijs ⁊ ſiruꝑis. nampectꝰ ſiccū hnmectat. humorē perditum reſtaurat. tuſſim ſedat. ſciſſuram labiorum etoris vlceratōnem conglutinat atqꝫ ſanat. faciem mundificat et dealbat. artheticos iuuat. contra diſſenteriam prodeſt. vt dicit̉ inplatearioCa. LII De ebenoBenus eſt lignumethiopicū colorē habēs nigrum tactum lenē ⁊ planu durū ⁊ ponderoſum. Vnde ꝓpter pororū compactionē poſituꝫ in aqua ſtatim ſubmergit̉ atqꝫ petit fūdum. vt dicit̉ in libro vegetabiliū. Eſt auteꝫguſtu ſtipticū et mordax quod igni appoſitum citius rapit ignē et ſuauem fumū emittit ⁊ odorē. in cōticula confricatu ruſum on̄dit colorem. Virtutem habet purgatiuam