XVIILiber
omnia ⁊ nociua. hꝫ aūt medullaꝫ corticematqꝫ ſeme. medulla ē optima ī medicina. ſemen ſecūdario. ſꝫ cortex nulliꝰ vl̓ modice eſtvirtutis. Un̄ illa medulla ē laudibil̓ q̄ eſt alba ⁊ cui ſemīa bn̄ ſunt inſerta. illa aūt paꝝ attendēda q̄ cū ꝯcutit̉ multū ſonat. ſil̓r qn̄ d̓ facili pulueriſat̉. v̓tutē hꝫ diſſoluēdi ⁊ ꝯſumenbi. ex amaritudine etiā diuidēdi ⁊ penetrandi. ⁊ ſub̓e ſue ſubtilitate fleuma purgat ⁊ melancoliam. vn̄ d̓r valere ꝯͣqͦtidianā ſcabiem⁊ qͣrtanā ſi mō debito patiētibꝰ offerat̉. dolodentiū ſubuenit. lūbricos .i. lōgos ⁊ lubricoſvētris v̓mes excludit Vermes auriū puluiſeius interficit. plenis ⁊ eꝑatis duriciaꝫ aꝑitſi ſuccꝰ eiꝰ cū feniculo ꝓpinet̉. eius decoctioemorroidaſ .i. ſanguīs venas aꝑit ⁊ mēſtruaꝓuocat ⁊ educit. Has ⁊ alias ml̓tas v̓tuteshꝫ vt di. dyaſco. ⁊ plat̓. ⁊ etiā pli.¶ De crocoCa. XLIHocꝰ de quo Drc ¶ Can̄. iiij. ⁊ Trenoꝝ. vlt̓. herba ab vrbe coricio ſic dicta vbi maxīe abundat vt di. Iſi. lib̓. xvij. eſt herba cū flore ſuo ſicdicta. ſed flos in qͣ eſt potiſſima v̓tus crocūd̓r. ⁊ eſt optimū qd̓ eſt recēs odoris boni lōgum. parū albū. integrū. neqꝫ in fragmentacōminutū. in ſpiratōe bonū. ⁊ cū carpit̉ inficit ⁊ tingit manu et lenit̓ eſt acutū. qd̓ ſi huiꝰmodi nofuerit vetuſtū cognoſcit̉ aūt infuſūadulterat̉ āt admixto crocomagmate augēdi pōderis cā ſpumā argēti trita addit̉. ſꝫ ꝓditur ſi puluerulentū inuenit̉. ⁊ ſi decoctuꝫab odore ꝓprio immutet̉ ⁊ d̓r crocomagmaſuꝑfluitas q̄ relinquit̉ ex aromatibꝰ ex qͥbꝰcroceū ſit vngentū. Hucuſqꝫ Iſi. Scd̓m dyaſcoridē v̓o due ſūt ſpēs croci. Ortēſis dictꝰab orto in qͣ naſcit̉. ⁊ orientalis a loco vbi creſcit ſic vocat̉. Et eſt iſte nobilior qͣꝫ ortenſis.nec apponit̉ in vomitiuis medicinis ꝓducitaut florē purpureū hn̄s caput ad modū viole. in cuiꝰ medio tres vel qͣttuor flores ꝓducit. Eligēdi aūt ſunt ſubruſi vl̓ oīno rufi. ſubalbidi v̓o abijciēdi ſunt. ꝑ decē annos pn̄t ẜuari. Eſt aūt crocū calidū ⁊ ſiccuꝫ in pͥmo gͣdū ⁊ in ſuis qͣlitatibꝰ tꝑatū. ⁊ iō eſt ꝯfortatiuum. vn̄ ꝯtra debilitate ſtomachi ⁊ defectū
cordis multū valꝫ. ruborē oculoꝝ ex ſanguine vel macula tollit ſi tritū cū roſis ⁊ vitellooui oculis apponat̉. Hucuſqꝫ dyaſco. ⁊ plat̓.Unā enī ꝓprietatē hꝫ crocus. quia in folijsꝑ totā hyeme retinet virorē nec deponit illūquātūcunqꝫ friguſ intendat̉. in eſtate v̓o deficiunt eiꝰ folia penitꝰ ⁊ marceſcūt. ⁊ pꝰ medium autūnū iterū creſcit ⁊ tūc flores eiꝰ intenui ſtipite exeūt ⁊ prumpūt Sic̄ aūt dicitAriſto. li. vegetabiliū. crocus habꝫ magnaꝫꝯueniētiā ⁊ ſimilitudinē cū cepa ⁊ aſcaloniain radice. differt tn̄ ab vtraqꝫ. quoniaꝫ cepaſiue radix croci eſt ꝯtinue carnis ⁊ nō fac̄ ſemen ſicut aſcaloniā. ſꝫ etiā eſt tota rō eiꝰ ſeminatiua ī radice. ⁊ oēs tunice croci ſūt macre. ⁊ nō recipiūt tunice eiꝰ oriri ab vna ꝑtecepe ſue ſicut accidit in aſcaloniā ⁊ domeſtica cepa. ſꝫ incipiūt tunice croci a locis germinationū venarū cepulaꝝ. et hͦ eſt de propriocroci. vt dicit Ariſto. Hꝫ aūt cepa croci radices capillātes qͥbus adheretterre ⁊ attrahitſibi nutrimētū vt liliū ⁊ alliū ⁊ hmoi. ⁊ qͥn̄ ceꝑa croci eſt groſſa ⁊ iaꝫ matura incipit diuidi ⁊ multiplicari in capita multa ꝓprias tunicas ⁊ radices habētia et ex ſingulis creſcitplanta. ex qͣ patet ꝙ in eiꝰ capite ſeu radice ēeius virtus ſementina. q̄ eſt ſui multiplicatiua ⁊ ſue ſpēi ꝯẜuatina. quēadmodū dic̄ Plinius. Siquidē crocū li. xx. ca. xx. ſic cōmedatCrocū inquit cū melle nō ſoluit̉ nec cuꝫ aliqͦdulci. facillime aūt cū vino vel cū aqua. Vtiliſſimū eſt in medicina. deſtruit enī omēs inflationes ⁊ dolores oculoꝝ. maxime ſi cumvino fuerit mixtū. pectori ſtomacho ⁊ eꝑatiſumme vtile eſt. q̇ crocū pͥus biberit. ebrietatem et crapulā nō incurrit. Corone auteꝫ exeo facte ebrietati reſiſtunt nec ꝑmittunt hominē inebriari. ſomnū facit et caput mouetſtimulat venerē. flos eiꝰ illitꝰ igni ſacro ſubuenit De croco ſit vnguentū citrinū ⁊ croceum qd̓ greci crocomagon vocāt. Et valꝫ ꝯſuffuſiones oculoꝝ ⁊ ē optimū. quod guſtatum dentes inficit et ſaliuam. vlcera capitiſpurgat. capitis tormēta et inflationes ſedatſerpentū et arenearū morſus ⁊ ſcorpionumpuncturas curat. Hucuſqꝫ plinius