Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

quedā autē arbores ꝓpter nimiā hūoris viſcoſitatē non habēt floreſ. qꝛ ille humor nonpoteſt ſubtiliari et ꝓpter ſuā vnctuoſitatemin ſubtilitatē floridā dilatari. vt ptꝫ in ficū habet flores ex cauſa dicta quedā etiaꝫ habent flores ꝓpter humoris liquiditatem. ꝗͥa poteſt in floris ſub̓am coagularivt patet in palma et ſimilibꝰ vt dicit Ariſtoteles. ẜm diuerſitatē materie ī qua diuerſimode agit calor. diuerſi colores in floribꝰtam herbaꝝ qͣꝫ arboꝝ generant̉. ſed iſta pleq̄non eſt pn̄tis negocij. et ideo de eis ad p̄ſenſꝓpter tediū fore arbitror quieſcendū Tamēalias ſuꝑaddit Ariſto. ꝓprietates ī fine. ij. li.quas reputo cōtemnendas. Dicit enimcirca finē. Planta inquit habēs groſſuꝫ corticem multū extendit̉ in altitudine. et hocpter extenſionē humoris impulſū caloris groſſitudo corticis humorē recipiēs.ſinit illū defluere. nec etiā ꝓpter ſuaꝫ denſitatem ꝑmittit caloreꝫ p poros euaporare. exneceſſe habet ſe diffundere et dilatare. vt ptꝫin pino in palma in cōſimilibꝰ. vt dic̄ Areſto. Itē ibidem. Arbores hn̄tes lacteuꝫ hūorem magnā habēt vnctuoſitatē et calorē fortem in radice. et ideo reſoluunt̉ hūores vſqꝫad exteriora arboris et generāt̉ gumi aliqn̄liquidi. aliquādo ex exteriori aere frigido coagulante in modū lapidis vel cōchule indurate. et accidit aliqn̄ ex frigiditate ꝯſtringēte. aliqn̄ ex caliditate liquidores ꝑtes educēte et ꝯſumente et groſſiores cōpingente. ſic̄ibidē dicit Aluredus. Itē ibidē. Arboresdam alterant̉ ẜm tꝑis alterationē que ī eſtate vireſcunt. in hyeme palleſcūt. et tamen folia ſua ꝑdunt nec pijciunt. fortē enim habent calore incorꝑatū. et ideo calor fugit adinteriora arboris etiā folioꝝ. a facie frigidiaeris hyemalis. et ideo exteriora pallida etglauca fiūt. tn̄ cadunt folia ꝓpter viſcoſitatem humoris et intēſam fortitudineꝫ caloris. Itē ibidem. Arbores faciētes fructuꝫ inprincipio faciūt fructus amaros. qn̄ ſcꝫ nouiter ſunt plantate. et in eaꝝ fructu tūc dn̄at̉amaritudo vel ponticitas ſapor ſcꝫ accedēsad amaritudinē Cuiꝰ cauſa eſt. qͦniam pͥmadigeſtio accida eſt et pontica ꝓpter hūoris

attracti groſſiciem et terreſtreitatē et ꝓptercaloris digerentis paucitatē et debilitateꝫ.ideo generatio talium fructuū eſt p̄ter dulcedinē. qꝛ ip̄oꝝ humor crudus remanet indigeſtus. ſed poſt ꝯfortato calore. et augmētato humore depurato. calor digerēs huorēip̄m efficit ſapidū atqꝫ dulcē. qꝛ vt ibi ſubditAriſto. etiā amaꝝ in ignē miſſum dulceſſit.et hoc acciditẜm Albu. ꝓpter illā quaꝫ recipit a virtute ignis digeretis immutationeꝫItem ibideꝫ. In locis acidis frigidis ſcꝫ atqꝫſiccis aliqn̄ ꝓducunt̉ fructus dulceſ. quia calor innatuſintra acetoſum humorem incluſus per calorē ſolis adiutus digerit illaꝫ acetoſitatē et cōuertit in dulcorē. et erit fructusdulcis. qͣꝫuis acidā ſint folia et etiā extremitates in q̇bus eſt tāta digeſtio et calorisoꝑatio. quēadmodū eſt in fructu. Cōtingittn̄ aliquādo ꝓpter ſuꝑuenienteꝫ nimiamaduſtionē ille fructus pͥmꝰ factus dulcisuertitur in amaritudinē propter ſuperfluūcalorem humoris reſidui paucitatē. Itemibidem. In locis tēperatis et terris andiesvernales fructꝰ celerius matureſcūt ꝓpt̓ caloris ſufficientiā et aeris exterioris diſpoſitionem temperatā. Itē ibidē quedam ſunt arbores que primo faciunt fructus dulces. deinde potici efficiūtur et amari. ſicut arboresmirabolanorū. cuiꝰ cauſa eſt vt ibideꝫ dicit̉. arbor talis habet fructus magne raritatiſet in hora digeſtiōis ſint meatus magniet ampli ſequitur calor ſufficiens humoremmaterialē ad fructū et maturabit fructuꝫ. etideo hꝰ mōī fructꝰ in digeſtionis principioerit dulcis. ſꝫ poſtqͣꝫ calor exiſtēs in meatibꝰcōſumētibus hūorē inducit ſiccitatē. qꝛ conſtringit meatus et poros ita nec calor nechumor poteſt ad locū fructus ꝑuenire. mutantqꝫ frigiditas et ſiccitas calorē hūoremꝓpter qd̓ alterat̉ fructꝰ in ponticitateꝫ eophibetur oīs aſcenſus ſiue acceſſus caliditatis innati et humoris cōſtrictionē īductaꝫa ſiccitate. ſic erit frigiditas vincēs ī fructuꝓpter defectū caloris. erit fortis poticitatiſꝓpt̓ victoriā frigiditatis ſiccitatiſ. Sꝫ tādēcalorīnatꝰ eleuat̉ ad locū fructꝰ vigorat̉calorē ſolis ꝓpt̓ qͦd vincit iterū frigiditatem