¶ De rabri Ca. LXXXVAbri qͥ et alio nor mine ⁊ cōmuni d̓r bolꝰ armenicuseſt lapis ſiue vena terre ⁊ eſt naturefrigide ⁊ ſicce ſubruſum colorē hn̄s ⁊ inuenitur in armenia. naturā habet ꝯſtringēdi vētrem et ſangnem vndecūqꝫ fluat.De roſtein ſiue reiben LXXXVIOſtein ſiue reibenẜm Auic̄. eſt lapillꝰ qͥ inuenit̉ in capite cācri. ⁊ eſt aliqn̄ albꝰ aliqn̄ vergens in flaueū colorē. Eſt aūt quo ad ſub̓aꝫmollis paruꝫ durior qͣꝫ pupilla oculi piſcisquo ad formā vero eſt exteriuſ rotūdꝰ ⁊ planus. interiꝰ vero parum concauus. qͥ ad virtutem aut eſt naturalit frigidus ⁊ humidusEt valet cōtra morſus ſcorpionū ⁊ muſteleſi cōtritus more emplaſtri ſuꝑponat̉. Dicit̉etiā ꝙ valet ꝯtra morſus canis rabioſi ſi puluis eiꝰ in potū aſſumat̉. Si cōburat̉ puluiseiꝰ mudificat dentes ⁊ deſiccat vulnera ⁊ cofert ſcabiei ⁊ ꝓhibet lacrimas.De ſaphiro ¶ Ca. LXXXVIIAphirus eſt gems ma cerulea celo ſereno ī colore ſimilima. optia eſt int̓ gemaſ ⁊ ſūme p̄cioſa et regū digitis magis apta. In ml̓tis locis īuenit̉. ſed orietalis ſiue indica melior iudicat̉ et maxīe qn̄ habet qͣſi quoſdā puluereſaureos int̓mixtos. ⁊ eſt h̓ ſaphirꝰ denſus noꝑlucidus. vt di. Iſi. Hic lapis maxime comēdatur in lapid̓. ita vt pͦ ſui excellentia gēmaꝝgemma vocat̉. nam corpus vegetat et integmēbra p̄ſeruat. ſtellam habet relucentē ꝑ cuius refulgentiā eius virtus indicat̉. Alia eſtſpēs ſaphiri que ſirtites d̓r que iuxta ſirtes iter arenas maris libici inuenit̉. vt di. Dyaſ.Inuenit̉ autem aliqn̄ in venis mineraꝝ vbilaſurium etiā inuenit̉ ⁊ in eiſdeꝫ venis ſaphiri in medio velut in ventre qͥdā ſpēs carbunculi inuenit̉. ⁊ iō a multis ſaphirꝰ mater carbunculi credit̉ eo ꝙ in eiꝰ venis gigni a pluribus ꝑhibet̉. ⁊ ex natura ſaphiri carbuculuſquaſi qͣdam fauilla cerulea vt multi aſſerūt
credit̉ aliqͣntulum obumbrari vt Dyaſ. dic̄Saphirus itaqꝫ ẜm dyaſ. habꝫ v̓tutē diſcordiu reconciliatiuā. multum ei valet vt d̓r adpacē reformandā. Itē habet v̓tutē caloris innatural̓ rep̄ſſiuaꝫ. vn̄ de ſaphiro d̓r in lapid̓.Corꝑis ardorē refrigerat interiorē. Naꝫ infebribꝰ multū caumaticis et incenſiuis refrigerium p̄bet ſaphirus ſi iuxta venas cordiſpulſabiles ſuſpendat̉. Un̄ dicit dyaſ. ꝙ valꝫꝯtra ꝑiodicas febres tꝑe acceſſionis. Itē virtutem habet ꝯfortatiuā. cordis letificatiuaꝫ⁊ ideo d̓r valere ꝯtra cardiacam et quālibetpaſſionē melancolicā. vn̄ et cardiacū et dyaforeticū fluorē repͥmit ⁊ ſudoreꝫ ſicut ſcribit̉in lapid̓. Sudoreꝫ ſtringit nimio torrēte fluentē ⁊cͣ. Item di. dyaſ. Itē habet v̓tutē fluxusſangnis reſtrictiuā. Un̄ et ſaphirus oriētal̓ſi tꝑibꝰ apponat̉ ſolet reſtrigere ſangͥnem denaribꝰ ꝓfluentē. Item v̓tutē habꝫ ſingularētumoris ⁊ inflature ſedatiuā. Certu eī eſt ꝙapoſtematū repͥmit inflaturaꝫ ſi in p̓ncipiocollectōnis nociue citius apponat̉. Item valet cōtra antracem. nā virtutem habet malicie ⁊ venenolitatis antracis expulliuam. eiꝰenim furioſitatē repͥmit ⁊ expellit ne eiuſmalicia ſpūs inficiat ipſiꝰ fumū ad cor aſcendere non ꝑmittit. vt dicit Dyaſ. Iteꝫ vim habꝫveneno cōtrariaꝫ ⁊ ipſiꝰ penitus extinctiua.vn̄ et ſi araneaꝫ intra pixidē polueris ⁊ vnūſaphirum indicū ſiue alium ſupͣpixidiſ orificiuꝫ aliqͣntulū diu retinueris aranea eiꝰ v̓tute victa qͣſi ſubito moriet̉. vt di. Dyaſ. ei hocidem vidi ſepiꝰ ⁊ in diuerſis ac pluribꝰ experiri. Itē habet vim viſus ꝯſeruatiuā ⁊ ſordiuoculoꝝ ſine grauamīe purgatiuā. vn̄ ſcpͥtuꝫeſt. Tollit ex ocul̓ ſordēs de fronte dolorē. inlapid̓. Iē habet vim vlcerū curatiuā. naꝫ vtdi Dyaſ. pulueriſatuſ ⁊ lacti admixtꝰ vlceraſanat. et hoc etiaꝫ in vulneribꝰ eſt exꝑtū. Itētante autoritatis fuit lapis iſte apd̓ veteresꝙ et̄ apud deū nō modicū putauerūt valerevn̄ et appollimi fuit ſingularit cōſecratus. qͥacū gentiles ꝓ reſpōſis appollinē ſacrificioruꝫtꝑe ꝯſuluerūt certificari citiꝰ putauerūt ſi ſaphirum tunc in pn̄tia haberent. vt di. Dyaſ.et hoc tangit̉ in lapidario vbi dicit̉. Et plus