Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

piſces aquā vicinitas cognatio eſt. extraenī aquas diu viuere pn̄t. nec ſolo aerisſpiraculo ſine aque attractu diu viuūt Hn̄tenī quandā reptandi ſpēm et naturā. quia piſcis natat contractione corꝑis ī minorem ſe colligit longitudinē. et iterū ſe extēdēſaque innitit̉. quo niſu repellens aqua in anterius ſe ꝓpellit. vnde vtit̉ quibuſdā pennul̓ī natādo ſicut auis in volādo: ſꝫ alio. qͥapiſcis natas pēnulas mouet a ꝑte poſteriori in anteriꝰ. et quaſi qͥbuſdam brachijs autremis aquas amplectēs et retinens in anterius ſe extēdit. Auis v̓o mouet pennas ſurſum. et collectuꝫ aerē expanſam alarū amplitudinē cōpellit redire parte poſterioreꝫvnde violentā aeris ꝓpulſione a parte poſteriori mouet̉ corpꝰ in anteriorē. Spes autem piſciū multipliciter variant̉. ſcꝫ quo adlocū vbi generātur. et quo ad eſcā qua cibātur. et quo ad colorē formā variā qua ab iuiceꝫ diſcernūt̉ et quo ad ſubſtantiā quapatiunt̉. quo ad virtutē qua diuerſimodeoperātur. Quantū igit̉ ad ſitū ſiue locū vbiprocreant̉. magna diuerſitas eſt. quidā enīin ſolis aquiſ. quidā vero ꝑtim in terris partim in aquis cōuerſant̉. et taliū piſciuꝫ genera ſunt antiphidia. id eſt. dubia ab Iſid orodicta. eo ambulādi in terris vlum natādi in aquis officiū retinent a natura. vt foceet cocodrilli. caſtores et īpotami .i. fluuialesequi hmoi. A nominibꝰ enī animaliū terreſtriū piſces nomina ſunt ſortiti. vt canesmarini et lupi. eo mordeāt alios voracitate īproba atqꝫ ledant. Iſido. In ſolis aquisviuētes alij ſunt ī ſolo mari degētes. alij v̓oſunt in fluminibꝰ in ſtagnis et ī alijs aqͥsdulcibus cōmorantes. alij v̓o ſunt inter hoſmedij nūc ad dulces nunc ad ſalſas aquaspaſtus gratiā diuertētes. Piſces v̓o a mari ad dulces aquas egrediētes. in eaꝝ dulcedine delectātur impinguant̉ e cōuerſo. ethi nūc in mari nunc in aqua dulci ꝯuerſant̉multi aut piſces ſunt fluuiales. maris ſalſedinē non ferentes guſtata aqua ſalſa ſubito moriunt̉. vel ſurſum ventrē eleuant ſuꝑaque ſuꝑficiē natant qd̓ in omnibꝰ piſcibuſmaris aqͣ dulcis eſt ſignū mortis. Piſces

vero ī mari natātes ſquamas habēt duraset groſſas ꝓpter aque ſalſe ſiccitatē Piſcesvero fluuiales ſquamas ſubtiles et ſpinasmolles. ſpine v̓o in piſcibꝰ neceſſarie fuerūtad ſuſtentādū carnis eoꝝ ꝓpt̓ fluidā molliciem naturalē. Docet aūt Auicē. eligere bonos piſces ẜm naturā loci vbi nutriunt̉. dicens ſic li. ij. c. vij. In locis inquit in q̇buſmorant̉ piſces eſt electio. quoniā illi morant̉in locis petroſis ſunt meliores vel dulcioreſ in aqͥs dulcibꝰ currētes in q̇bus non ſuntſordes et ſunt limoſe neqꝫ lacuales neqꝫcampeſtres ſunt de lacubꝰ paruisflumina imbibut in q̇bus ſunt fontes. Itē idē ibidē. Et piſces quidē marini ſūtlaudabiliores. ſūt ſubtiles meliores ſuntilli ſunt pelagini aliaſqͣꝫ in alto pelagonutrui. et morant̉ in aqͣs diſcoopertis flatu uentoꝝ ſupra ſe meliores ſunt illis ſuntecōtrario. et illis in aquis multaꝝ agitatōnum vehemētis exercitij meliores ſūt illisqui habitāt in aqͥs ſtantibꝰ. Un̄ piſces pelagini ſunt meliores qͣꝫ fluuiales. et ipſi meliores qͣꝫ lacuales. maxīe ſi ſunt longe a fluuio a mari. habent enī quietē. nec eoꝝ putredolauatur a ſubintrāte fluuio ſiue mari. vndetales piſces male ſapiūt et cito cōputreſcūtmeliores etiā ſunt piſces marini qͣꝫ fluuiales in pelago aqͥlonari etorientali qͣꝫ in auſtrali. qͥa ex ventoꝝ impetuoſo flatū aqͣ pluſmouetur ampliꝰ depurant̉ et ſubtiliātur. ideo illarū aquaꝝ piſceſ plus mouent̉ exercitatur a ſuis ſuꝑfluis magis emudant̉Itē diuerſificātur piſciū ſpeciēs ſolū ẜmgeneratiōis ſue locū. verū etiā quātū ad generatiōis ſue modū. Quidā enigenerāturꝑouationē. et quidā coitum et ſpermatisemiſſionē. Vn̄ dicit Ariſto. lib̓. v. Accidit generibus piſciū ouantiū quoniā qn̄ feminaouat ſequit̉ maſculꝰ oua et lac ſuū eijcit ſuꝑoua. omne qͥd̓ tāgit lac ſiue ſperma maſculi ex ouis erit piſcis. et que tangunt̉ exſpermate pullificabūt. femina aūt ē multe ouatiōis. ſꝫ maior ꝑsͣ ouoꝝ trāſglutitura femina. et multa oua damnant̉ ī humido.et ſaluātur ex eis niſi que ouant̉ in locisvbi ſperma maſcl̓i eijcit̉. quiā ſi oīa ſaluarēt̉