Liber
XIII
diffunditur ſinꝰ ponticꝰ ampliſſimus a tergo habēs meotides paludēs. qd̓ mare ex ml̓titudine fluminū ⁊ aquaꝝ dulciū influentium dulciꝰ eſt atqꝫ ampliꝰ nebuloſum atqꝫp̄ter focas ⁊ delphinos. alias beluas marinas maiores nō patit̉. Sicut aūt terra cū ſitvna ꝓ diuerſis locis varijs vocat̉ vocabuliſita ꝓ varijs regionibꝰ hͦ mare magnū diuerſis nominibꝰ nuncupat̉. Hucuſqꝫ Iſi. li. xiij.Sinꝰ v̓o maris dicunt̉ maiores receſſus. vtī mari mediterraneo yonicꝰ abyo rege grecie ſic dictus Iones aūt dicunt̉ athenienſesvn̄ ionicū mare ab ionia vſqꝫ in ſiciliā dilatatur. In occeano vero maximꝰ eſt ſinꝰ caſpius. indicꝰ. perſicus. arabicꝰ. q̇ et mare rubrum dicit̉. Rubrū aūt mare eſt vocatū eoꝙ ſit roſeis vndis infectu. nō tn̄ talē habꝫ naturam qualē videt̉ on̄dere. ſꝫ ex vicinis litoribus viciat̉ gurges atqꝫ inficit̉. qͥa oīs terraque circūſtat rubea eſt ⁊ ſanguineo colori ꝓxima ⁊ vicina. Inde enī miniū acutiſſimū excerpitur ⁊ alij colores qͥbus pictura variat̉.vn̄ cū terra talē habet naturā ex fluctibꝰ littꝰdiſſoluētibus. maris ſub̓a rubrificat̉. Ob hͦetiā in his litoribꝰ gēme rubre inueniunt̉. nāhmōi lapilli humo inuoluti cū inter arenulas ſint attriti maris colorē retinēt atqꝫ fundi. Hoc mare in duos ſinꝰ diuidit̉. vnus eſtperſicꝰ ab oriēte. quē perſe inhabitāt. aliusab occidēte arabicꝰ. quē arabes incolunt ⁊frequētant. vt dicit Iſi. li. xiij.De pelagoCa. XXIII.Elagus eſt latitup do maris ſine littore ⁊ ſine portu vtdicit Iſi. ſummā hn̄s ꝓfunditateꝫ.inſtabilitatē ⁊ motꝰ ꝯtinuitatē cētoꝝ ⁊ alioꝝmonſtruoꝝ nutriēs diuerſitatē multoꝝ vaporum ⁊ fumoſitatū generās denſitatē ex qͦbus ꝯtrahit obnubilationē et obſcuritatemex ventoꝝ varietate recipiēs coloris mutabilitatē ⁊ ex colliſione vndaꝝ ſpūmaꝝ cōgregans in ſuꝑficie leuitatē ⁊ tumultuoſitateꝫemittens ⁊ ſonoritatē. tumultuoſum enī eſtpelagꝰ ⁊ ſonoꝝ inq̇etū ⁊ ꝑiculoſū. ſic̄ de mare ſuperius dictum eſt¶ De gutta ¶ Capitulum. XXIIII
Utta eſt minimamaris vl̓ aque ſiue pluuie ꝑticula.a totalitate ſua ꝑ aliquā violentiaꝫſeꝑata. que quidē vt dicit Iſid̓. gutta diciturquādo ſtat aut pendet de tectis aut arboribus ac ſi eſſet glutinoſa Stilla vero diciturdū cadit. hinc ⁊ ſtillicidiuꝫ d̓r quaſi ſtilla cadēs. Tā ſtilla v̓o qͣꝫ gutta a nube aquoſa vicaloris ſiue impetu venti reſoluta ſuo pōdere inferiora petit. et dū in cadendo eſt nomēſtille. in ſtando autē vel pēdendo obtinet nomen gutte. Stilla autē ſiue gutta in ſubſtātia eſt humida et clara et dyaphana. formarotunda. quātitate modica. virtute magna.Nā terrā ſuꝑ quā cadit humectat et fecundat. radices et ſemina nutrit et ingroſſat. virorem in herbis ⁊ arboribꝰ ⁊ plātis vegetat⁊ conſeruat. piſces in mari reficit et recreat.oſtrea impinguat ac in eis margaritā generat. vt dicit Iſi. maxime gutta roris. et cū ſit īſe molliſſima. ex frequēti tn̄ caſu peneirat duriſſima. Iuxta illud Guttā cauat lapidē nōvi ſꝫ ſepe cadēdo.¶ De ſpūmaCa. XXVSuma eſt dicta.eo ꝙ ſpūmat̉. vt dicit Iſid̓. Ex ſordibus enī aque generat̉. vn̄ ⁊ muſtuꝫ⁊ ea que coquunt̉ ſpūma purgant̉. Fit autēſpūmā ꝓpter intercluſione venti intercluſi īaque ſuꝑficie motu aliquo agitate. vn̄ ꝓpt̓ īcluſi aeris leuitatē enatādo aque ſuꝑfert̉. etcito q̇ppe ex vndaꝝ colliſionē gignit̉. ſed tn̄ cito diſpergit̉ ⁊ diſſipat̉. Spuma maris qn̄qꝫinter lapides recolligit̉. ſꝫ ꝑ feruidā ſuꝑuenientis caloris ſolaris actiōꝫ qn̄qꝫ in pumicē.qn̄qꝫ ī ſpongiā indurat̉.¶ De piſcibusCa. XXVI.Iſces a paſcendoſunt dicti. vt dicit Iſi. li. xij. c. vij. terram ⁊ herbas aquaticas lambuntet ſic ſibi victu querūt. Dicunt̉ et reptilia. eoꝙ natādi ⁊ reptandi ſpēm habeāt. In natando enī reꝑunt qͣꝫuis in ꝓfundū ſe demergātUn̄ Amb̓. in exameroij. Magna inq̇titer