Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

in puluerē. niſi ꝑs ꝑte humoroſitate aq̄avniret̉. Hec etiā trāſiens interiores meatꝰterre a locis que tranſit in colore et ſaporerecipit īmutatōꝫ. et nunc ſalſa nūc dulcisapparet. nūc clara nūc turbida. nunc groſſanūc ſubtilis. Caret enī aqua determinatalitate in colore ſapore. vt ſic eēt oīm colorūet ſapoꝝ ſuſceptiua faciliꝰ. Et aqua qͣntoeſt in ſe purior. tāto apparet obſcurior. qn̄ adipſius coloratōꝫ ipſam ſolaris radiꝰ ſubintrat. Hec mouet̉ a fundo ſiue a centro adcircūferentiā. nec ſiſtit̉ donec equet̉ eius ſuꝑficiēs ẜm eque diſtantiā a centro terre. Hecinſuꝑ lucem a radijs ſolis ſuſceptaꝫ reflectitin celeſtia refundit. Et quia ſuꝑficiē habet ſpeculareꝫ actione reflexi luminis reꝝobiectarum imagineſ in ſe repn̄tat intuentium faciēs ad modum ſpeculi manifeſtat.Hec etiam radios ipſiꝰ ſub̓am penetrantesdiffundit in ampliorē latitudinē extendit.io res in ſe viſas facit apparere maioreſ qͣꝫ ſt̓in ſeipſis. Has aque ꝓprietates generalesalias plures in exameron poteris inuenire.Aquaꝝ aut multiplex eſt differētia. vt dicitidem. Aut enī in aere originē ſumit ſicut eſtaqua pluuial̓. et hec qꝛ celeſtis terrenaſcentibꝰ maxīe eſt vtiliſ. aūt de viſceribꝰ terre ſcaturit. erumpit. vt aqua fontana putealisaut terrā p̄terfluit vt fluuial̓. aut orbeꝫ terrelateral̓r circuit. vt mare occeanuꝫ mediterraneū. qd̓ oīm aquarū matrix eſt origo generalis. vt dicit ꝯſtan. Aqua igit̉ pluuial̓ exſe lucida eſt clara ſubtilis leuis ſapida. cꝰclaritas oſtendit ei nihil aliud admixtumſit. leuitas v̓o ſapiditas ſubtilē eius demoſtrāt ſub̓am. Int omnes aūt aquas melioreſt ad terre fecundatiōꝫ maxime qͥn cadittonitruo. ſuo ei motu tonitrꝰ diſcutit vaporem. vn̄ ſit aquā ſubtiliat et depurat. v̓oniui eſt admixta. vl̓ ex niue reſoluta peior eſtet ieiunis ꝯuenit. ſtomachū enī ꝑcutit etcōtrahit. tuſſim gignit. dentes ſtupefacit. vtdicit cōſtan. De aquarū aūt differētijs quoad eaꝝ qualitates diuerſas varias efficacias. quere ſupra li. vj. de potū aque. Ibi eniminuenies oīa plane diffinita. Poſt aquā v̓opluuialē melior eſt fontana. p̄cipue de pe-

tra viua effluit aut fonte alto ſcaturit deſcendit. Fons eſt caput origo aque viueque manat effluit ꝯtinue de occultis abditis terre venis. vn̄ fons qͣſi fouens aquaseſt dictus ſiue fundēs. vt dicit Iſid̓. Occultūenī habet de venis terre egreſſum. de ꝓfundis petraꝝ meatibꝰ conſequit̉ ortū ſuū. Eſtenī fons ſue aque ml̓tiplicatiuꝰ. ſuiqꝫ ꝯmunicatiuus. nulli ſe occultat. ita ꝑegrinis ſicut indigenis ſe cōmunicat. Itē ſui et aliorūeſt purgatiuꝰ. fontalis aqua que effluita ſolida petra limpida eſt ſordiuꝫ maximepurgatiua. Itē fons eſt renouatiuꝰ ſui aliorum īmutatiuꝰ. nam aquas ſuas cōtinuerenouat renouatōis et īmutatiōis beneficium cūctis ſe in fontibꝰ īmergentibꝰ adminiſtrat. vt dicit gloſa ſuꝑ pſal̓. Itē ſitis eſt mitigatiuꝰ et refrigeratiuꝰ. eſtuantes ei itinerantes refrigerat. ſitientibꝰ potum ꝯgruūadminiſtrat. Item locoꝝ ſibi adiacentiū eſtfecūdatiuꝰ. nam loca fontibꝰ magis vicinaſolent eſſe magis graminoſa florida etiamſepiꝰ amplius fructuoſa. Itē fons in medioſui ortus vbi pͥmo de terra erumpit ē puluerum arenarū ſibi obſiſtentiū a ſe reiectiuꝰnam vbi ebullit violentia ſui motꝰ ꝑtes terreſtres penetrat et diuidit et ꝑtem a ꝑte diſgregat. Item fons rōne ſue claritatis trāſparētie ſpecularis eſt formaꝝ ſibi obiectarum rep̄ſentatiuus Et id̓o intuentiū faciesapparent in fontibꝰ et reſultant. tam rugarum qͣꝫ aliarū macularū deformitates ſe inaque fontane trāſparentia manifeſtant. Itēfons eſt ẜm qualitateꝫ tꝑis hyemis .ſ. et eſtatis ſue qualitatis īmutatiuus. nam ẜm macro. in hyeme fons caleſcit et eſtiuali temperefrigeſcit. Cuius ratō eſt. quia calor in hyeme refugiens dominiū ꝯtrarij ſui petit interiora fontiū. ex cuius p̄ſentia cōculcatōnecōtinua ora fontiū calefiunt. In eſtate veroꝯtingit ex cauſa ꝯtraria ecōuerſo. naꝫ ex dominate caliditate in aera fugit frigiditas adinteriora meatuū venaꝝ fontiū. et aqueemanātes tunc tꝑis inueniunt̉ frigidiores.Item fons eſt ẜm ſitū ſui originiſ aquaꝝ adſuꝑiora emiſſiuꝰ. ita enī alte in fiſtulis ducit̉ſicut orit̉. ſi enī in montis vertice ſcaturit. ad